টেইছপিডছ

টেইছপিড (Teispids) (টেইস্পেছৰ বংশধৰ) (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৭ শতিকাৰ মাজভাগৰপৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫২২ চনলৈকে) আচেমেনীড বংশৰ লৌহ যুগৰ যুগৰ শাখা আছিল, মূলতঃ প্ৰাচীন আনছানত, দক্ষিণ জাগ্ৰ'ছত শাসন কৰিছিল। পিছলৈ দ্বিতীয় চাইৰাছৰ অধীনত এই বংশৰ সাম্ৰাজ্য সম্প্ৰসাৰিত হয়; তেওঁ দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়াৰ এটা বিশাল অঞ্চল জয় কৰিছিল আৰু পিছলৈ প্ৰথম দাৰিয়াছৰ ৰাজত্বকালত আচেমেনিড সাম্ৰাজ্য নামেৰে পৰিচিত হোৱা সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল। টেইস্পেছ আছিল এই বংশৰ নামেৰে জনাজাত পূৰ্বপুৰুষ আৰু প্ৰতিষ্ঠাপক; ইয়াৰ উপৰি এই বংশত প্ৰথম চাইৰাছ, প্ৰথম কেম্বিজ, দ্বিতীয় চাইৰাছ, দ্বিতীয় কেম্বিছ আৰু বাৰ্ডিয়াও আছিল। ^১

খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় সহস্ৰাব্দৰ সময়ত আনছান ইলামাইট সাম্ৰাজ্যৰ অংশ আছিল। নব্য ইলামাইট যুগত ইলামাইট সাম্ৰাজ্য দুৰ্বল হৈ পৰিল আৰু আনছান ইয়াৰ ওপৰত কম নিৰ্ভৰশীল হৈ পৰিল; নব্য ইলামাইট ৰজাসকলে আনছানৰ ওপৰত নিজৰ কৰ্তৃত্ব প্ৰতিষ্ঠা কৰিব নোৱাৰিলে আৰু বৃহৎসংখ্যক ইৰাণী জনগোষ্ঠীয়ে এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিলে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬৪৬ চনত নৱ-অচূৰীয়া সাম্ৰাজ্যই ইলাম ৰাজধানী চুছাক বৰ্খাস্ত কৰি ইলাম সাম্ৰাজ্যৰ অন্ত পেলায়। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব সপ্তম শতিকাৰ কোনোবা এটা সময়ত টেইছপেছৰ নেতৃত্বত আনছান এখন স্বাধীন ৰাজ্যত পৰিণত হয়। পিয়েৰ ব্ৰায়াণ্টে আনছান ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাক এই প্ৰসংগত ৰাখিছে, টেইস্পেছৰ ৰাজাৰোহনক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬৩৫ চনৰ আশে-পাশে ৰাখিছে। ^২

বেবিলনৰ শিলালিপি চাইৰাছ চিলিণ্ডাৰত আনছানৰ ৰজাসকলৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন জ্ঞাত বংশাৱলী সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। ইয়াত মহান চাইৰাছলৈকে ৰজাসকলৰ বংশৰ তথ্য তলত দিয়া ক্ৰমত উল্লেখ কৰা হৈছে: টেইস্পেছ – প্ৰথম চাইৰাছ – প্ৰথম কেম্বিছেছ – দ্বিতীয় চাইৰাছ; আৰু ইয়াৰ উপৰি কোৱা হৈছে যে মহান চাইৰাছৰ আগতে তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্য আছিল আনছান, যিখন বৰ্তমান ফাৰ্চ প্ৰদেশৰ মেৰবাদশাটৰ ওচৰৰ সমভূমি।^৩ ইয়াত আচেমেনিডৰ কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই; আনহাতে পিছৰ বংশাৱলী—মহান দাৰিয়াছৰ বেহিষ্টুন শিলালিপিত দিয়া—আখামেনিড টেইস্পেছৰ পিতৃ আৰু আনছানৰ প্ৰথম ৰজা আছিল। ^৪

টেইছপিড বংশৰ পিছত আচেমেনিড বংশৰ শাসকে ৰাজত্ব কৰে। আচেমেনিড বংশৰ প্ৰথম দাৰিয়াছে টেইছপিড বংশৰ শেষৰ সদস্যসকলক হত্যা কৰি সিংহাসন দখল কৰে। মাৰিয়া ব্ৰ’ছিয়াছ আৰু ব্ৰুচ লিংকনৰ মতে, ডাৰিয়াছে সিংহাসনৰ দাবীক ন্যায্যতা প্ৰদান কৰিবলৈ এজন উমৈহতীয়া পূৰ্বপুৰুষৰ জৰিয়তে নিজৰ বংশক টেইছপিড ৰজাসকলৰ সৈতে সংযোগ কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। ইয়াৰ বাবে তেওঁ এনে ধাৰণা সৃষ্টি কৰিছিল যে তেওঁলোক আচেমেনিড। তেওঁ এই কামটো শিলালিপিৰ জৰিয়তে কৰিছিল। তেওঁ পাছাৰ্গাডে শিলালিপি (CMa)ত দ্বিতীয় চাইৰাছক আচেমেনাইড বংশৰ সদস্য বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫১০ চনৰ আশে-পাশে থকা এই সকলোবোৰ শিলালিপিত বাৰে বাৰে লিখা আছে: "মই ৰজা চাইৰাছ, এজন আচেমেনিড।" বেহিষ্টুন শিলালিপিত দাৰিয়াছে টেইস্পেছ নামৰ এজন সাধাৰণ পূৰ্বপুৰুষ আৰু আকেমেনেছ নামৰ কাল্পনিক পূৰ্বপুৰুষৰ জৰিয়তে ৰাজকীয় শাসকৰ দ্বৈত বংশৰ প্ৰতিচ্ছবি সৃষ্টি কৰিছিল।^{৫ ৬}

গ্ৰন্থপঞ্জী

• Briant, Pierre. (2002). From Cyrus to Alexander: a history of the Persian Empire. Eisenbrauns. ISBN 978-1-57506-031-6
• Brosius, Maria. (1998). Women in Ancient Persia, 559-331 BC. Clarendon Press. ISBN 978-0-19-815255-2
• Lincoln, Bruce. (2007). Religion, empire and torture: the case of Achaemenian Persia, with a postscript on Abu Ghraib. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-48196-8
• Stronach, David. (1997). Mesopotamia and Iran in the Persian period, conquest and imperialism, 539-331 BC: proceedings of a seminar in memory of Vladimir G. Lukonin. British Museum Press. ISBN 978-0-7141-1142-1

বাহ্যিক সংযোগ

• Visual representation of the divine and the numinous in early Achaemenid Iran: old problems, new directions; Mark A. Garrison, Trinity University, San Antonio, TX; last revision: 3 March 2009, see page: 9