জ্বালা (দেৱী)

জৱালা হ'ল এগৰাকী হিন্দু দেৱী। জ্বলাৰ শাৰীৰিক প্ৰকাশ সাধাৰণতে চিৰন্তন শিখাৰ এটা গোট।^১

হিন্দু মন্দিৰ জ্বালা (শিখা) বা জ্বলা মুখী (জুইৰ দৰে জিলিকি থকা মুখৰ ব্যক্তি)ৰ কথা মহাভাৰত আৰু অন্যান্য ধৰ্মগ্ৰন্থত উল্লেখ আছে। মাটিৰ তলত পোৱা প্ৰাকৃতিক গেছৰ নিক্ষেপ শিলৰ পৰা ওলাই আহি অজ্ঞাত উৎসৰ পৰা জ্বলি উঠাৰ ফলত জুইৰ শিখা জ্বলি থকা এটা প্ৰাকৃতিক গুহা আছে। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ কেইবাটাও বিদ্যালয়েও সাতটা কাঁটাযুক্ত পবিত্ৰ শিখাৰ প্ৰতীকীতা ভাগ কৰে।^২

ইতিহাস

হিন্দু কিংবদন্তি অনুসৰি প্ৰাচীন কালত যেতিয়া অসুৰে হিমালয় পৰ্বতত প্ৰভুত্ব কৰিছিল আৰু দেৱতাক হাৰাশাস্তি কৰিছিল, তেতিয়া বিষ্ণুৱে দেৱতাক নেতৃত্ব দি দানৱ ধ্বংস কৰিছিল। তেওঁলোকে নিজৰ শক্তিক কেন্দ্ৰীভূত কৰি মাটিৰ পৰা বিশাল শিখাই উঠিবলৈ বাধ্য কৰালে। সেই জুইৰ পৰাই জন্ম হৈছিল এগৰাকী কণমানি ছোৱালী। তাইক আদিশক্তি হিচাপে গণ্য কৰা হয় -- পৃথিৱীৰ প্ৰথম 'শক্তি'।

সতী নামেৰে পৰিচিত এই ছোৱালীজনী প্ৰজাপতি দক্ষৰ ঘৰত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল আৰু পিছলৈ শিৱৰ পত্নী হৈ পৰিছিল। যেতিয়া তাইৰ দেউতাকে শিৱক অপমান কৰিছিল তেতিয়া তাই এই কথা মানি ল’ব নোৱাৰি নিজকে হত্যা কৰিছিল। যেতিয়া শিৱে পত্নীৰ মৃত্যুৰ খবৰ পালে তেতিয়া তেওঁৰ খং উঠিল। সতীৰ শৰীৰটো ধৰি থাকোঁতে সি ত্ৰিলোকক খেদিবলৈ ধৰিলে। তেওঁৰ ক্ৰোধৰ সন্মুখত আন দেৱতাসকলে কঁপি বিষ্ণুৰ ওচৰত সহায়ৰ বাবে আবেদন জনাইছিল। বিষ্ণুৱে এটা সুদৰ্শন চক্ৰ মুকলি কৰি দিলে যিয়ে সতীৰ শৰীৰত খুন্দা মাৰি ভাঙি পেলালে। টুকুৰাবোৰ পৰি যোৱা ঠাইবোৰত একপঞ্চাশটা পবিত্ৰ ‘শক্তিপীঠ’ৰ সৃষ্টি হ’ল।^৩

বহু শতিকাৰ আগতে এজন গোপালকে গম পাইছিল যে তেওঁৰ এটা গৰুৱে কেতিয়াও গাখীৰ উৎপাদন নকৰে। তাৰ কাৰণ জানিবলৈ তেওঁ গৰুটোৰ পিছে পিছে গ’ল। তেওঁ দেখিলে হাবিৰ পৰা ওলাই অহা এজনী ছোৱালী যিয়ে গৰুৰ গাখীৰ খাইছিল, তাৰ পিছত পোহৰৰ জিলিকনিতে অদৃশ্য হৈ পৰিছিল। গোপালকে ৰজাৰ ওচৰলৈ গৈ কাহিনীটো ক’লে। এই অঞ্চলত সতীৰ জিভা পৰি যোৱা বুলি কোৱা কিংবদন্তিটো ৰজাই জানিছিল। ৰজাই সেই পবিত্ৰ স্থানটো বিচাৰি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰিলেও সফলতা নাপালে। কিছু বছৰৰ পাছত গোপালকজনে ৰজাৰ ওচৰলৈ উভতি আহি পাহাৰত জুইৰ শিখা জ্বলি থকা দেখিছে বুলি খবৰ দিলে। ৰজাই সেই ঠাই পাই পবিত্ৰ শিখাৰ দৰ্শন পালে। তেওঁ তাত ৰাজা ভূমি চান্দৰ দ্বাৰা মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ নিৰ্দেশ দি পুৰোহিতসকলে নিয়মীয়াকৈ পূজা-পাতল কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰে।^৪

জ্বালামুখী বহু বছৰ ধৰি তীৰ্থ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈ আহিছে। কিংবদন্তি অনুসৰি মোগল সম্ৰাট আকবৰে তীৰ্থস্থান পৰিদৰ্শন কৰি লোহাৰ ডিস্ক আৰু ডাইভাৰ্ট কৰা পানী ব্যৱহাৰ কৰি চিৰন্তন শিখা নিৰ্বাপিত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও জুইৰ শিখাই সকলো প্ৰচেষ্টা প্ৰতিহত কৰিছিল। প্ৰথম অৱস্থাত দেৱতাৰ শক্তিক লৈ সন্দেহবাদী আকবৰে মন্দিৰত সোণৰ পেৰাছল (চত্তাৰ) উপহাৰ দিছিল, য’ত ই এক অজ্ঞাত ধাতুলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল। এই ঘটনাই তেওঁৰ বিশ্বাসক গভীৰ কৰি তুলিলে। বছৰটোৰ ভিতৰতে আধ্যাত্মিক পৰিপূৰ্ণতা বিচৰা হাজাৰ হাজাৰ তীৰ্থযাত্ৰীক আকৰ্ষণ কৰি আহিছে এই মন্দিৰটোৱে।^৫