চাৰুচিতা চক্ৰৱৰ্তী

চাৰুচিতা চক্ৰৱৰ্তী ( Charusita Chakravarty; জন্ম: ৫ মে' ১৯৬৪ চন– মৃত্যু: ২৯ মাৰ্চ ২০১৬ চন)^১ এগৰাকী ভাৰতীয় শিক্ষাবিদ আৰু বিজ্ঞানী। ১৯৯৯ চনৰপৰা দিল্লীৰ ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন’লজিৰ ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ অধ্যাপিকা। ২০০৯ চনত ৰাসায়নিক বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা লাভ কৰে। ১৯৯৯ চনত বি.এম. বিৰলা বিজ্ঞান বঁটা।^২৩ তেওঁ বাংগালুৰুৰ জৱাহৰলাল নেহৰু চেণ্টাৰ ফৰ এডভান্সড চাইণ্টিফিক ৰিচাৰ্চৰ চেণ্টাৰ ফৰ কম্পিউটেচনেল মেটেৰিয়েল ছায়েন্সৰ সহযোগী সদস্য আছিল।^৪

২০১৬ চনৰ ২৯ মাৰ্চত স্তন কেন্সাৰৰ সৈতে দীৰ্ঘদিনীয়া আৰু কষ্টকৰ যুদ্ধৰ অন্তত চক্ৰৱৰ্তীৰ মৃত্যু হয়।^৫

প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা

১৯৬৪ চনৰ ৫ মে’ত আমেৰিকাৰ মেছাচুচেটছৰ কেম্ব্ৰিজত সুখময় আৰু ললিতা চক্ৰৱৰ্তীৰ একমাত্ৰ কন্যা হিচাপে চক্ৰৱৰ্তীৰ জন্ম হয়। ভাৰতৰ দিল্লীত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা চাৰিচিতাই বিছ বছৰ বয়সত আমেৰিকাৰ নাগৰিকত্ব ত্যাগ কৰিবলৈ বাছি লৈছিল। চক্ৰৱৰ্তীয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান প্ৰতিভা পণ্ডিত হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈ ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান (আই আই টি)ৰ যুটীয়া প্ৰৱেশ পৰীক্ষা (জে ই ই)ত ক্লিয়াৰ কৰে। দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজৰপৰা বি এছ চি কেমিষ্ট্ৰী প্ৰগ্ৰেম কৰিছিল। দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰি ব্ৰিটেইনৰ কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞান ট্ৰাইপ’ছ কৰিবলৈ আগবাঢ়ি যায়। ইয়াৰ পিছত ডেভিদ ক্লেৰীৰ নিৰ্দেশনাত কেম্ব্ৰিজৰ ডক্টৰেট অৱ ফিল’চফি কাৰ্যসূচীত যোগদান কৰে। তেওঁৰ থিছিছ আছিল Ar–OH ৰ বৰ্ণালী আৰু গতিবিদ্যাৰ ওপৰত, যিটো এটা মুকলি খোলা ব্যৱস্থা য'ত বহুতো সূক্ষ্মতা জড়িত আছিল। ইয়াৰ পিছত চাৰুচিতা অধ্যাপক হ’ৰিয়া মেটিউৰ অধীনত ছাণ্টা বাৰ্বাৰাৰ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত পোষ্ট ডক্টৰেট স্কোলাৰ হয়। ভাৰত ভ্ৰমণৰ পিছত তেওঁ গুলবেংকিয়ান জুনিয়ৰ গৱেষক হিচাপে ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ পিছৰ স্বতন্ত্ৰ পদত কেম্ব্ৰিজলৈ উভতি যায়।^৬

কেৰিয়াৰ

১৯৯৪ চনত চক্ৰৱৰ্তী চিৰদিনৰ বাবে ভাৰতলৈ উভতি আহে। কেম্ব্ৰিজৰপৰা পি এইচ ডি কৰিও তেওঁৰ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী নথকাৰ বাবে আই আই টিয়ে তেওঁক শিক্ষকতাৰ পদ দিবলৈ কুণ্ঠাবোধ কৰিছিল। আই আই টি কানপুৰৰপৰা তেওঁ অফাৰ পাইছিল যদিও তাৰ পিছত আই আই টি দিল্লীৰ ৰসায়ন বিজ্ঞান বিভাগত পদ গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু মৃত্যুৰ আগলৈকে অধ্যাপনা কৰিছিল।^৫

আই আই টি দিল্লীত যোগদান কৰাৰ কিছুসময়ৰ পাছতে বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগত গৱেষণাৰ প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰি সহজেই ধন লাভ কৰি গৱেষণা আগবঢ়াই নিলে। তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক কাম আছিল পাৰমাণৱিক আৰু আণৱিক থুপৰ সৈতে জড়িত আৰু তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ সময়ছোৱাত তেওঁ পাৰমাণৱিক আৰু আণৱিক থুপৰ ধৰ্মত কোৱাণ্টাম যান্ত্ৰিক প্ৰভাৱ উন্মোচন কৰিবলৈ পথ অখণ্ড মণ্টে কাৰ্লো চিমুলেচনৰ বিশেষ প্ৰয়োগৰ বাবে বিখ্যাত হৈছিল।

তেওঁৰ আগ্ৰহৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত আছিল তাত্ত্বিক ৰসায়ন আৰু ৰাসায়নিক পদাৰ্থ বিজ্ঞান, তৰল পদাৰ্থৰ গঠন আৰু গতিবিদ্যা, পানী আৰু জলসিঞ্চন, নিউক্লিয়েশন আৰু আত্ম-সমাৱেশ। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনীসমূহে তেওঁৰ প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰকাশ কৰিছে আৰু তেওঁৰ একক লেখিকা গৱেষণা পত্ৰৰ বাবে তেওঁ বহুলভাৱে পৰিচিত আছিল, যিবোৰ তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ সময়ছোৱাত ব্যাপকভাৱে প্ৰকাশ পাইছিল। তেওঁৰ সহযোগী-লেখা কেইখনমান গ্ৰন্থৰ ভিতৰত আছে, মাল্টিপল টাইম-স্কেল বিহেভিয়াৰ অৱ দ্য হাইড্ৰজেন বণ্ড নেটৱৰ্ক ইন ৱাটাৰ (২০০৪), এটম-এটম ৰেডিয়েল ডিষ্ট্ৰিবিউচন ফাংচনৰপৰা তৰল পদাৰ্থৰ এণ্ট্ৰপি অনুমান কৰা: চিলিকা, বেৰিলিয়াম ফ্ল'ৰাইড আৰু পানী (২০০৮), আৰু নেটৱৰ্ক গঠনকাৰী আয়নিক গলনাংকত পৰিবহণ বৈশিষ্ট্যৰ অতিৰিক্ত এণ্ট্ৰপি স্কেলিং (২০১১)।