চহৰীয়া

চহৰীয়া হৈছে ভাৰতৰ মধ্য প্ৰদেশ ৰাজ্যৰ এটা জনগোষ্ঠী। চহৰীয়াসকলে ৰাজস্থানৰ মৰেনা, শ্বেওপুৰ, ভিন্দ, গোৱালিয়ৰ, দতিয়া, শিৱপুৰী, বিদিশা আৰু গুণা জিলাত প্ৰধানকৈ বাস কৰে। বিশেষভাৱে দুৰ্বল জনজাতীয় গোট হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।

ইতিহাস

চহৰীয়া জনগোষ্ঠীৰ ইতিহাস দাগ পৰা আৰু বহু ঠাইত সম্পূৰ্ণৰূপে হেৰাই গৈছে।^১ চহৰীয়া জনগোষ্ঠীৰ পুৰণি প্ৰজন্মৰ লোকসকলে তেওঁলোকৰ ইতিহাসৰ কোনো বিৱৰণ দিব নোৱাৰে আৰু বংশৰ লিখিত তথ্য কাৰ্যতঃ নাই। পৰম্পৰাগতভাৱে ইহঁতৰ আৰম্ভণি ৰামায়ণৰ দিন আৰু তাৰ পিছৰ দিনবোৰৰপৰাই সূত্ৰপাত কৰে। ইহঁতৰ উৎপত্তি ৰামায়ণৰ শ্বাবাৰীৰপৰাই পোৱা যায়। আন এটা তত্ত্বৰ মতে ব্ৰহ্মা, সৃষ্টিকৰ্তা ব্ৰহ্মাণ্ডক নিক্ষেপ কৰাত ব্যস্ত আছিল। সকলো ব্যক্তিক বহিব পৰাকৈ এটা ঠাই তৈয়াৰ কৰিলে। সেই ঠাইৰ মাজত তেওঁ এজন চহৰীয়া ৰাখিলে যিজন আছিল এজন সহজ-সৰল মানুহ। আন কিছুমানে বহি থকা তেওঁৰ লগত যোগ দিবলৈ আহিছিল যদিও তেওঁলোকে তেওঁক বৰ্গক্ষেত্ৰৰ কেন্দ্ৰৰপৰা আৰু অধিক ঠেলি দিছিল এটা চৰম চুক বা খোণ্টলৈ। কাহিনীটো হ’ল যে এজন বিৰক্ত ব্ৰহ্মই চহৰীয়াক হেঁচাত মোকাবিলা কৰিব নোৱাৰাৰ বাবে তিৰস্কাৰ কৰিছিল আৰু এতিয়াৰপৰা তেওঁ অৰণ্য আৰু এনে আন বাটৰ বাহিৰত থকা ঠাইত থাকিব বুলি আদেশ দিছিল।

বাসস্থান

মূল গাঁৱৰ বাহিৰত ছাহাৰানা নামৰ অঞ্চলত ঘৰৰ থুপ খাই বাস কৰে। সাধাৰণতে এই গৃহ নিৰ্মাণৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে প্ৰাগঐতিহাসিক মানদণ্ড শিলৰ শিলৰ শিলৰ আৰু শিলৰ ফলকৰ চাল যিবোৰক স্থানীয়ভাৱে পাটোৰে বুলি কোৱা হয়। কিছুমান গাঁৱত বোকাময় গাঁথনিও নিৰ্মাণ কৰা হয়। ইটা আৰু কংক্ৰিট অতি বিৰল। সৰু সৰু যৌথ পৰিয়ালত বাস কৰে। ডাঙৰ পুত্ৰই বিয়াৰ পাছত পৃথকে পৃথকে থাকে আৰু সৰু পুত্ৰই পিতৃ-মাতৃ আৰু অবিবাহিত ভাই-ভনীৰ দায়িত্ব বহন কৰে।

ধৰ্ম

চহৰীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলে হিন্দু ধৰ্ম পালন কৰে। তেওঁলোকে প্ৰধান উৎসৱত পূজা আৰু উদ্‌যাপন কৰা লোক হিন্দু দেৱীসকলৰ ভিতৰত আছে: বীৰ তেজ, ঠাকাৰ বাবা, দুৰ্গা, হনুমান, লালবাই, বেজাসন, সাৱনী অমাৱস্যা, জন্মাষ্টমী, ৰাখীবন্ধন, দেৱালী, ফাকুৱা আৰু তেজা দশমী।^২

বিবাহ

তেওঁলোকে এণ্ড’গেমাছ গোটৰ সকলোকে ভাই-ভনী বুলি গণ্য কৰে; আন বংশৰপৰা বিবাহৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে। বিবাহ অনুষ্ঠানৰ সময়ত কাগজত আৰু মজিয়াত টটেম অংকন কৰা হয় যিখন তেওঁলোকে শ্ৰদ্ধাৰে ধৰি ৰাখে। কিছুমান এৰেঞ্জ মেৰেজ আছে যদিও বাল্যবিবাহৰ অনুকূল নহয় আৰু যিকোনো বিবাহ ১৫ বছৰ বয়স হোৱাৰ পিছত কৰা হয়। বিধৱা বিবাহ বুলি কোৱা নহয় অনুমোদিত কিন্তু কেৱল সহযোগী বিধৱা বা বিবাহ বিচ্ছেদ হোৱা ব্যক্তিৰ বাবেহে। বহুবিবাহ কেৱল পুৰুষৰ বাবে সংৰক্ষিত।

সামাজিক জীৱন

চহৰীয়া সম্প্ৰদায়ে প্ৰতিজন প্ৰাপ্তবয়স্ক সদস্যক এটা শাসকীয় পৰিষদৰ অংশ বুলি গণ্য কৰে যাৰ নেতৃত্বত থাকে এটা পেটেল। এটা পেটেলৰ নিযুক্তি বংশগত মাপকাঠীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় যদিও অযোগ্য বা অনুপযুক্ত বুলি ধৰা পৰাটো আঁতৰোৱাৰ ভিত্তি। পৰিষদে একমতৰদ্বাৰা বিবাদৰ সিদ্ধান্ত লয়। ইয়াত ধৰ্ষণ, পলায়ন বা ব্যভিচাৰ কৰা দোষী অপৰাধীৰ ওপৰত জৰিমনা আৰু বহিষ্কাৰ কৰা হয়। আন্তঃগাঁও বিবাদক চোকলা পঞ্চায়ত বুলি কোৱা হয়। যিহেতু তেওঁলোকক অন্য ভাষা আৰু উপভাষাৰ বক্তাই আগুৰি থাকিব পাৰে গতিকে তেওঁলোকে হিন্দী ভাষাৰ বিভিন্ন উপভাষা ক’ব পাৰে।

অৰ্থনীতি

চাহাৰিয়াসকল দক্ষ কাঠ কটাৰী আৰু বনজ সম্পদ সংগ্ৰহকাৰী। তেওঁলোকে বিশেষকৈ খৈৰ গছৰ পৰা খৈৰ (catechu) প্ৰস্তুত কৰাত পাৰ্গত। তেওঁলোকৰ মূল ব্যৱসায় হ’ল খৰি, আঠা, টেণ্ডু পাত, মৌ (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা), মহুলি আৰু ওষধি উদ্ভিদ সংগ্ৰহ তথা বিক্ৰী কৰা। তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত বৃত্তিৰ ভিতৰত ডুলি বা পাচি সজা, খনন কাৰ্য আৰু শিল ভঙা কামো অন্তৰ্ভুক্ত। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁলোকে চিকাৰ আৰু মাছ ধৰা কামো কৰে।

কিছুমান চাহাৰিয়া স্থায়ী কৃষক। গম, বজৰা আৰু জোৱাৰ তেওঁলোকৰ প্ৰধান শস্য।^৩ বুট আৰু ৰহৰ দাইল তেওঁলোকৰ প্ৰধান মাহজাতীয় শস্য। কৃষি কাৰ্য বহুলাংশে বৰষুণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, কাৰণ মুঠ কৃষিভূমিৰ মাত্ৰ ২% অংশতহে জলসিঞ্চনৰ ব্যৱস্থা আছে। জলসিঞ্চনৰ মূল উৎস হ’ল কুঁৱা আৰু সৰু জান-জুৰি, যিবোৰ ঋতুভিত্তিক। আন একাংশ লোক ভূমিহীন শ্ৰমিক যিসকল পূৰ্বতে বন্ধা শ্ৰমিক আছিল।

স্বাস্থ্য

জনজাতিটোৰ সাধাৰণ স্বাস্থ্যৰ অৱস্থা অতি শোচনীয়, য’ত পুষ্টিহীনতা আৰু হাঁওফাঁওৰ যক্ষ্মা ৰোগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ অধিক দেখা যায়।^৪ এই পৰিস্থিতি সলনি কৰিবলৈ আৰ.এন.টি.চি.পি.-ডট্‌ছ (RNTCP-DOTS) কাৰ্যসূচীয়ে কাৰ্যকৰীভাৱে কাম কৰি আছে।^৫ গোৱালিয়ৰৰ জিৱাজী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জেনোমিক্স কেন্দ্ৰই তেওঁলোকৰ ৰোগৰ জিনীয় আৰু অ-জিনীয় অন্তৰ্নিহিত কাৰণসমূহ চিনাক্ত কৰিবলৈ সক্ৰিয় ক্লিনিকেল আৰু জিনীয় গৱেষণা চলাই আছে।^৬

উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি

• গ্যাৰ্সি বাই চহৰীয়া, বৰাণ জিলাৰ এগৰাকী জনজাতীয় নেতা।
• সৰ্বেশ্বৰ চহৰীয়া (অসমীয়া), এগৰাকী বঁটা বিজয়ী ভাৰতীয় নেফ্ৰ'লজিষ্ট আৰু অংগ প্ৰতিষ্ঠাপন বিশেষজ্ঞ।