গান্ধী এঘাৰটা ব্ৰত

এঘাৰটা ব্ৰত (একাদশ ব্ৰত) মহাত্মা গান্ধীয়ে মূলতঃ আশ্ৰমত বাস কৰা সকলোৰে বাবে নিৰ্ধাৰণ কৰা নৈতিক ব্যৱস্থাৰ এক অংশ আছিল।

গান্ধীয়ে আশ্ৰমত এই এঘাৰটা ব্ৰত পালনৰ ওপৰত জোৰ দিছিল।^১

ব্ৰতবোৰ

মূলতঃ গুজৰাটী আৰু পিছলৈ ইংৰাজী ভাষাত প্ৰকাশিত “চৰিত্ৰ আৰু জাতি গঠন’’ নামৰ এখন গ্ৰন্থত “আশ্ৰম পালন আৰু গঠনমূলক কাৰ্যসূচী’’ৰ সাৰাংশত এই ব্ৰতসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে।^২ এঘাৰটা ব্ৰত আছিল:^৩৪

অহিংসা

অ-হত্যা বা সকলো প্ৰাণীৰ প্ৰতি প্ৰেমৰ ব্ৰত। গান্ধীৰ বাবে 'অহিংসা'ৰ অৰ্থ আছিল সাৰ্বজনীন প্ৰেম, নিপীড়িতৰ লগতে অত্যাচাৰীৰ প্ৰতিও প্ৰেম, শ্ৰমিকৰ লগতে ঘৰৰ মালিকৰ প্ৰতিও প্ৰেম।^৫

সত্য

গান্ধীৰ বাবে সত্য আছিল সৰ্বোচ্চ। তেওঁ ইয়াক ঈশ্বৰৰ সৈতে সমান কৰিলে।^৬

আস্তেয়া (চুৰি নকৰা)

মহাত্মা গান্ধীয়ে এই ব্ৰতৰ সাৰাংশ এইদৰে কৈছে:

মই পৰামৰ্শ দিওঁ যে, আমি সকলো এক প্ৰকাৰে চোৰ। যদি মই মোৰ নিজৰ তাৎক্ষণিক ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰয়োজন নোহোৱা কোনো বস্তু নিজৰ লগত ৰাখোঁ, তেন্তে এয়া মই আন কাৰোবাৰ পৰা চুৰি কৰি লওঁ।^৭

ব্ৰহ্মচাৰ্য (আত্ম সংযম)

আন মহিলা আৰু পুৰুষৰ প্ৰতি আনকি নিজৰ বৈবাহিক সংগীৰ প্ৰতিও, তেওঁক আজীৱন বন্ধু জ্ঞান কৰা।

আসংগ্ৰহ (অধিকাৰ ত্যাগ)

গান্ধীয়ে নিজৰ প্ৰয়োজন নোহোৱা বস্তু ত্যাগ কৰি নিজৰ জীৱনৰ প্ৰগতিশীল সৰলতা বিচাৰিছিল।

শাৰীৰিক শ্ৰম

গান্ধীজীয়ে লিখিছে:

মানুহে সমাজৰ আঘাতৰ লগতে নিজকেও নিজৰ আঘাতৰপৰা ৰক্ষা কৰিব পাৰে যদিহে তেওঁ শাৰীৰিক শ্ৰমৰদ্বাৰা নিজৰ শাৰীৰিক অস্তিত্ব বজাই ৰাখে।^৮

অস্বাদ (তালু নিয়ন্ত্ৰণ)

ব্ৰহ্মচৰ্য্যৰ কঠোৰ পালনৰ বাবে এই ব্ৰতটো গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি পোৱা গৈছিল। ইয়াৰ অৰ্থ আছিল সুস্বাদু খাদ্য আৰু ভোজ আদিৰপৰা বিৰত থকা।

স্বদেশী (আত্ম-নিৰ্ভৰশীলতা)

পুৰুষে নিজৰ ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ সেৱা কৰি পৃথিৱীৰ সৰ্বোত্তম সেৱা কৰিব পাৰে।

অভয়া (সকলো উপলক্ষ্যে নিৰ্ভীকতা)

ভয়ে আধ্যাত্মিক উন্নতিত বাধা দিয়ে আৰু সেয়েহে এই ব্ৰত পালনৰ কথা পৃথকে পৃথকে উল্লেখ কৰা হৈছিল।

অস্পৃশ্য (কোনো অস্পৃশ্যতা নাই)

আশ্ৰমত কাকো অস্পৃশ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাছিল।

ভাষণ আৰু কিতাপ

১৯১৫ চনত গান্ধীয়ে মাদ্ৰাজত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ আগত ভাষণ প্ৰদান কৰে, য’ত তেওঁ এই ব্ৰতসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছিল। পিছলৈ ইয়াক "ভাৰতৰ প্ৰয়োজনীয়তা" নামেৰে প্ৰকাশ কৰা হয়।^৯ তেওঁ প্ৰতি মঙলবাৰে প্ৰাৰ্থনাৰ পিছত আশ্ৰমৰ ব্ৰতৰ ওপৰত ভাষণ দিছিল। এই ভাষণসমূহ ১৯৫৮ চনত মংগল প্ৰভাত^১০ গ্ৰন্থ হিচাপে প্ৰকাশ পাইছিল।