খাটু শ্যাম মন্দিৰ

খাটু শ্যাম জী মন্দিৰ (Khatu Shyam Temple) ভাৰতৰ ৰাজস্থানৰ সীকৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত খাটু গাঁৱত অৱস্থিত এটি প্ৰসিদ্ধ হিন্দু মন্দিৰ। এই মন্দিৰটো মহাভাৰতৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰ বৰ্বৰিকক উৎসৰ্গিত কৰা হৈছে, যিয়ে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ পৰা কলিযুগত শ্যাম নামেৰে পূজিত হোৱাৰ আশীৰ্বাদ লাভ কৰিছিল।^১২৩

ইতিহাস

স্থানীয় বিশ্বাস অনুসৰি বৰ্বৰিকে যুদ্ধত অংশ লোৱাৰ পূৰ্বে স্বেচ্ছাই ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ ওচৰত মূৰ অৰ্পণ কৰিছিল।^৪৫ কোৱা হয় যে বৰ্তমানৰ ৰাজস্থানৰ খাটু গাঁৱত তেওঁৰ মূৰটো আবিৰ্ভাৱ হৈছিল, য’ত এজনী গাইগৰুৱে প্ৰতিদিনে এটি বিশেষ স্থানত গাখীৰ ঢালিছিল।^৬৭ খননৰ সময়ত পোৱা এই মূৰটো এজন ব্ৰাহ্মণৰ হাতত গতাই দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত খাটুৰ তদানীন্তন শাসকে সপোনত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰি মূৰটো স্থাপনৰ নিৰ্দেশ পাইছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।^৬

মূল মন্দিৰটো ১০২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰাজা ৰূপ সিং চৌহান আৰু তেওঁৰ পত্নী নৰ্মদা কঁৱৰে নিৰ্মাণ কৰা বুলি ধাৰণা কৰা হয়।^৮ ১৭২০ খ্ৰীষ্টাব্দত, ঠাকুৰৰ দীৱান অভয় সিংহই মন্দিৰটোৰ কিছু সংস্কাৰ সাধন কৰে।^৮

ধৰ্মীয় তাৎপৰ্য্য

খাটু শ্যাম জীক হিন্দু ধৰ্মত বিশেষকৈ ৰাজস্থান আৰু হাৰিয়ানাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দেৱতা হিচাপে পূজা কৰা হয়।^১ তেওঁক প্ৰায়ে "শ্যাম বাবা", "হাৰে কা চাহাৰা", "কলিযুগ কা অৱতাৰ" আদি নামেৰে সম্বোধন কৰা হয়।^৯২১০ তেওঁক পূজা কৰিবলৈ আৰু তেওঁৰ পৰা আশীৰ্বাদ বিচাৰি এই মন্দিৰলৈ প্ৰতিদিনে বহু ভক্তৰ আগমন ঘটে।

মেলা আৰু উৎসৱ

প্ৰতি বছৰে ফাগুন মাহৰ একাদশী তিথিত খাটু শ্যামজী মন্দিৰত এখন বৃহৎ মেলাৰ আয়োজন কৰা হয়, য'ত দূৰ-দূৰণিৰ পৰা লাখ লাখ ভক্তৰ সমাগম হয়।^১১১২ ইয়াৰ উপৰিও জন্মাষ্টমী, একাদশী তিথি, আৰু দীপাৱলীৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ হিন্দু উৎসৱ এই মন্দিৰত পালন কৰা হয়।^১১

মন্দিৰটোত, খাটু শ্যাম বাবাৰ জন্ম বাৰ্ষিকীপালন কৰা হয়, যাক "দেৱউঠনী একাদশী" নামেৰে জনা যায়। এই দিৱসটোক ভক্তসকলে তেওঁৰ আবিৰ্ভাৱ দিৱস হিচাপে উদযাপন কৰে।^১৩

সুৰজগড়ৰ শ্যাম ধ্বজ

নিশান নামেৰেও পৰিচিত, খাটু শ্যাম মন্দিৰৰ ওপৰত উত্তোলন কৰা পতাকাৰ বিশেষ ধৰ্মীয় তাৎপৰ্য আছে। এই পতাকাখন প্ৰতি বছৰে ৰাজস্থানৰ ঝুনঝুনু জিলাৰ সুৰজগড় চহৰৰ পৰা অনা হয়।^১৪১৫ বগা কাপোৰত নীলা ঘোঁৰাৰ আকৃতিৰ এই পতাকাখন সুৰজগড়ৰ এটি প্ৰাচীন মন্দিৰত প্ৰস্তুত কৰি ফাগুন মাহত লক্ষ্মী মেলাৰ সময়ত খাটু ধামলৈ আনি মন্দিৰৰ ওপৰত স্থাপন কৰা হয়।^১৪১৫

প্ৰৱেশপথ

খাটু শ্যামজী মন্দিৰ জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ দূৰৈত অৱস্থিত।^৩ ইয়াৰ নিকটতম ৰেল ষ্টেচন হৈছে ৰীঙ্গস, যিটো খাটুৰ পৰা প্ৰায় ১৭ কিলোমিটাৰ দূৰৈত অৱস্থিত।^৩ ৰীঙ্গসৰ পৰা খাটুলৈ বাছ, টেক্সি আৰু অন্যান্য স্থানীয় পৰিবহণ পদ্ধতি সহজে উপলব্ধ।

শ্ৰী শ্যাম মন্দিৰ সমিতি (পঞ্জীয়নভুক্ত)

শ্ৰী শ্যাম মন্দিৰ কমিটি (পঞ্জীয়নভুক্ত) খাটুশ্যামজী মন্দিৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰশাসনৰ দায়িত্বত থকা এটি পঞ্জীয়নভুক্ত সংস্থা।^১৬ এই কমিটীয়ে মন্দিৰৰ দৈনন্দিন কাম-কাজ চোৱাচিতা কৰে, মেলা-উৎসৱৰ আয়োজন কৰে, ভক্তসকলৰ বাবে সা-সুবিধাসমূহ ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে।^১৬ সময়ে সময়ে কমিটীৰ নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হয়, বৰ্তমান পৃথ্বী সিং চৌহান অধ্যক্ষ, মানবেন্দ্ৰ সিং চৌহান মন্ত্ৰী, আৰু কালু সিং চৌহান ডাঙৰীয়া কোষাধ্যক্ষ হিচাপে দায়িত্বত আছে।^{১৬১৭১৮}

লগতে চাওক

• সালাসৰ বালাজী মন্দিৰ
• জীণ মাতা
• ৰাণী সতী মন্দিৰ