ওস্তাদ আহমদ লাহোৰী

ওস্তাদ আহমদ লাহোৰী (প্ৰায় ১৫৮০-১৬৪৯)^১ যাক আহমদ মিমাৰ (অৰ্থ 'আহমদ স্থপতি') নামেৰেও জনা যায়, মোগল সাম্ৰাজ্যৰ এজন স্থপতি আৰু অভিযন্তা আছিল। তেওঁ ছাহজাহানৰ ৰাজত্বকালত মুখ্য স্থপতি হিচাপে কাম কৰিছিল। দিল্লীৰ লালকিল্লাৰ ডিজাইনৰ কৃতিত্ব তেওঁক দিয়া হয় আৰু আগ্ৰাৰ তাজমহলৰ ডিজাইনৰ বাবেও মীৰ আব্দুল কৰিম আৰু মকৰামত খানৰ সৈতে জড়িত হ’ব পাৰে। তেওঁক ১৭ শতিকাৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ স্থপতি হিচাপে গণ্য কৰা হয়।^১

সাম্ৰাজ্যবাদী চহৰ শ্বাহজাহানাবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ ক্ষেত্ৰতো তেওঁ অন্যতম আগশাৰীৰ স্থপতি আছিল। তেওঁৰ স্থাপত্য ভাৰত-ইছলামিক স্থাপত্য আৰু পাৰ্চী স্থাপত্য শৈলীৰ সংমিশ্ৰণ, আৰু এইদৰে, ভাৰত-পাৰ্চী সংস্কৃতিৰ ই এক প্ৰধান উদাহৰণ।

জীৱন

ওস্তাদ আহমদ লাহোৰী লাহোৰ চহৰৰ আছিল বুলি তেওঁৰ নিছবাই ইংগিত দিয়ে।^২ লাহোৰী হেৰাটৰ টাইমুৰিড স্থপতিৰ এটা পৰিয়ালৰ আছিল।^৩ তেওঁৰ পৰিয়াল দিল্লীলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ পাছতো তেওঁৰ পৰিয়ালক "লাহোৰী" উপনামেৰে উল্লেখ কৰা হয়।^৩ তেওঁ এজন দক্ষ অভিযন্তা আছিল যাক পিছলৈ শ্বাহজাহানে নাদিৰ-উল-আছাৰ ("যুগৰ আশ্চৰ্য্য") উপাধি দিছিল।^৪ তেওঁৰ তিনিজন পুত্ৰৰ ভিতৰত দুজন,^৫ আতাউল্লাহ ৰছিদী আৰু লুতফুল্লাহ মুহাণ্ডিছও স্থপতি হৈছিল, লগতে তেওঁৰ কিছুমান নাতি,^৪ ইয়াৰে এজন শ্বাহ কালিম আল্লাহ জাহানাবাদীও স্থপতি হৈছিল।^৬ আহমদ লাহোৰীয়ে জ্যামিতি, গাণিতিক আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ কলাও শিকিছিল আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ লুটফুল্লাহৰ মতে ইউক্লিডৰ মৌল আৰু টলেমিৰ আলমেজ্যেষ্ঠৰ সৈতে পৰিচিত আছিল।^৪

কৰ্মজীৱন

১৬৩১ চনত শ্বাহজাহানে তেওঁক তাজমহল নিৰ্মাণৰ বাবে নিযুক্তি দিয়ে। এই নিৰ্মাণ প্ৰকল্পটোত আহমদ লাহোৰীৰ নেতৃত্বত স্থপতি ব’ৰ্ডৰ নিৰ্দেশনাত প্ৰায় ২০ হাজাৰ শিল্পীয়ে কৰ্মসংস্থাপন লাভ কৰিছিল। এই প্ৰকল্পটো বাস্তৱত প্ৰকাশ পাবলৈ বাৰ বছৰ সময় লাগিছিল।^৭ ইয়াৰ পিছত তেওঁক দিল্লীলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু সম্ৰাটে তেওঁক ১৬৩৯ চনত নতুন সাম্ৰাজ্যবাদী চহৰ শ্বাহজাহানাবাদ নিৰ্মাণৰ দায়িত্ব দিয়ে।^৭ ১৬৪৮ চনৰ ভিতৰত লালকিল্লাকে ধৰি চহৰখন নিৰ্মাণৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে। ১৬৪৮ চনত আহমদ লাহোৰীয়ে দিল্লীৰ সাম্ৰাজ্যিক মছজিদৰ প্ৰকল্পৰ কাম আৰম্ভ কৰে, যিটো বৰ্তমান দিল্লীৰ জামা মছজিদ নামেৰে জনাজাত। ১৬৪৯ চনত মছজিদৰ ভেটি স্থাপন কৰাৰ আগতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়।^৭

লাহোৰীৰ পুত্ৰ লুতফুল্লাহ মুহাণ্ডিছৰ লেখাত দুজন স্থপতিৰ নাম উল্লেখ কৰা হৈছে:ওস্তাদ আহমদ লাহোৰী^৮৯ আৰু মিৰ আব্দুল কৰিম।^১০ ১৬৩৮ চনৰপৰা ১৬৪৮ চনৰ ভিতৰত নিৰ্মিত দিল্লীত উস্তাদ আহমদ লাহোৰীয়ে লালকিল্লাৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল। মিৰ আব্দুল কৰিমক পূৰ্বৰ সম্ৰাট জাহাংগীৰৰ প্ৰিয় স্থপতি হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল আৰু তাজমহল নিৰ্মাণৰ বাবে মকৰমত খানৰ সৈতে মিলি তত্ত্বাৱধায়ক হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।^১০