এল্লে

এল্লে হৈছে শ্ৰীলংকাৰ জনপ্ৰিয় বেট-এণ্ড-বল খেল যিটো লেহেমীয়া পিটচ চফ্টবলৰ স্থানীয় নাম হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই খেলখন প্ৰায়ে গ্ৰাম্য গাঁও আৰু চহৰ অঞ্চলত খেলা হয়। আধুনিক বিশ্বত জনপ্ৰিয় ক্ৰীড়াসমূহৰ ভিতৰত এল্লে খেলৰ সৈতে চফ্টবলৰ সাদৃশ্য আটাইতকৈ বেছি দেখা যায়।

নিয়মসমূহ

এই খেলখন দুটা দলৰ মাজত খেলা হয় আৰু খেলত এজন হিটাৰ, এজন পিটচাৰ আৰু কেইজনমান ফিল্ডাৰ জড়িত থাকে। হিটাৰক তেওঁৰ ওপৰত পিট কৰা বলটো মাৰিবলৈ তিনিটা সুযোগ দিয়া হয়। এবাৰ হিটাৰে বেটৰ সহায়ত বলটো মাৰিলে—সাধাৰণতে এটা মজবুত বাঁহৰ লাঠি—তেওঁ এটা ৰাউণ্ড বা দৌৰ সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগে, য’ত 55 মিটাৰ ব্যৱধানত চাৰিটা সম্ভাৱ্য “ষ্টপিং” থাকে।

যদি হিটাৰৰ বল ফিল্ডিং পক্ষই ধৰে বা দৌৰ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ সময়ত ফিল্ডিং পক্ষই বলটো হিটাৰৰ গাত লগাবলৈ সক্ষম হয়, তেন্তে ষ্ট্ৰাইকআউট ধৰা হয়। হিটাৰে ৰাউণ্ডৰ তিনিটা ষ্টপিঙৰ যিকোনো এটাত ৰ’ব পাৰে, যাৰ ফলত তেওঁৰ দলৰ আন এজন সদস্য আহি হিটাৰ হ’ব পাৰে। যি দলটোৱে সৰ্বাধিক সম্পূৰ্ণ ৰান লাভ কৰে, সেই দলটোৱে মেচখনত জয় লাভ কৰে।

১৯১১ চনৰ “হেণ্ডালা গ্ৰেহাউণ্ডছ” নামৰ এটা এল্লে দলৰ এখন ফটো প্ৰকাশ পাইছে, য’ত খেলৰ পিছত দলীয় সদস্যসকলক দেখুওৱা হৈছে।^১ ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰা হয় যে এই খেলখন বিভিন্ন অঞ্চলত সংগঠিতভাৱে খেলা হৈছিল। সেই সময়ত খেলুৱৈসকলে ইউৰোপীয় সাজ-পোছাক পৰিধান কৰিছিল, যাৰ পৰা মধ্যবিত্ত সমাজতো এই খেলৰ জনপ্ৰিয়তা অনুমান কৰিব পাৰি। বিশেষকৈ খ্ৰীষ্টান অধ্যুষিত অঞ্চলত গীৰ্জাৰ উৎসৱৰ লগত সংগতি ৰাখি দেওবাৰে এল্লে খেলৰ আয়োজন কৰা হৈছিল।

আগতে ব্যৱহৃত সঁজুলি

প্ৰথম অৱস্থাত বেট হিচাপে সৰল অথচ মজবুত লাঠি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। বল হিচাপে কেতিয়াবা ‘ৱেল কাডুৰু’ (Cerbera manghas) গছৰ শুকান ফল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ধান চপোৱাৰ পিছত কৃষকসকলে উন্মুক্ত পথাৰত পৰিয়ালৰ সৈতে একেলগে এল্লে খেলি আনন্দ উপভোগ কৰিছিল।

অতীতৰ এল্লে সংস্কৃতি

গ্ৰাম্য শ্ৰীলংকাত এল্লে আছিল এক সামূহিক কাৰ্যকলাপ। বয়স বা লিংগৰ ভেদাভেদ নকৰাকৈ গাঁওবাসীয়ে এই খেল উপভোগ কৰিছিল। কেতিয়াবা কাষৰীয়া গাঁও বা চহৰৰ মাজতো প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু ধীৰে ধীৰে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়লৈ বিস্তাৰ লাভ কৰিছিল।

খেলা

এটা দলত সৰ্বাধিক ষোল্লজন আৰু নূন্যতম বাৰজন খেলুৱৈ থাকিব পাৰে। কম খেলুৱৈ থকা দলটোৱে সাধাৰণতে বিপক্ষ দলৰ অতিৰিক্ত খেলুৱৈ আঁতৰাবলৈ নকয়। প্ৰয়োজনে তৃতীয় ইনিংছৰ আগতে অতিৰিক্ত খেলুৱৈক লাইন-আপত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব পাৰি। ষ্ট্ৰাইকিং বা ফিল্ডিং নিৰ্ধাৰণ মুদ্ৰা নিক্ষেপ (টছ)ৰ দ্বাৰা কৰা হয়।

এলে মাটি

খেলপথাৰখনত বিশেষকৈ দৌৰা ঠাইত কোনো বাধা থাকিব নালাগে। সন্মুখ আৰু দুয়োফালে সমদূৰত্ব থাকিব লাগে। ৩ চেণ্টিমিটাৰ বহল ৰেখাৰে খেলপথাৰ চিহ্নিত কৰিব লাগে আৰু ষ্ট্ৰাইকিং স্থানৰ পিছফালে কমেও পাঁচ মিটাৰ ঠাই থাকিব লাগে।

স্কুলীয়া খেলত বেছৰ মাজৰ দূৰত্ব ১১ মিটাৰ, আনহাতে ক্ৰীড়া সংঘ পৰ্যায়ত ১২ মিটাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।

সামগ্ৰী

• বাঁহ গছৰ দৰে ১০ মিটাৰ উচ্চতাৰ দুটা খুঁটা।
• ২ চেণ্টিমিটাৰ বহল আৰু ১ মিটাৰ উচ্চতাৰ ছটা খুঁটা।
• খুঁটাৰ মূৰত বান্ধিবলৈ আঠখন পতাকা।
• ভালদৰে শুকান বাঁহৰ পৰা নিৰ্মিত এলে বেট।
• সাধাৰণতে টেনিছ বল ব্যৱহাৰ কৰা হয় (নোম আঁতৰাব পাৰি কিন্তু ৰবৰ দৃশ্যমান কৰিব নালাগে)।