আমিনা খাইয়াম

আমিনা খাইয়াম বাংলাদেশত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী ব্ৰিটিছ নৃত্যশিল্পী, কোৰিঅ’গ্ৰাফাৰ আৰু নৃত্য শিক্ষয়িত্ৰী। তেওঁ কথক নৃত্যৰ সূক্ষ্ম আৰু নাটকীয় অভিনয় (অভিনয়ভিত্তিক প্ৰকাশ) শৈলীত আধুনিক আৰু প্ৰগতিশীল কৰ্মৰ বাবে বিশেষভাৱে সমাদৃত।^১

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

আমিনা খাইয়ামৰ জন্ম চিলেট বিভাগ, বাংলাদেশত হয়।^২ তেওঁ এনে এটা মুছলমান পৰিয়ালৰপৰা আহিছে, য’ত নৃত্যক সাধাৰণতে সন্মানজনক পেছা হিচাপে গ্ৰহণ কৰা নহৈছিল।^৩ তেওঁ ইংলেণ্ডৰ অক্সটেড, চাৰেইত এখন গাঁৱৰ পৰিৱেশত ডাঙৰ-দীঘল হয়, য’ত তেওঁৰ প্ৰয়াত পিতৃয়ে ব্যৱসায় চলাইছিল।^৪ তেওঁ অক্সটেড স্কুলত অধ্যয়ন কৰে।

লণ্ডনত তেওঁ প্ৰথমে অলপনা সেনগুপ্তাৰ ওচৰত নৃত্য শিক্ষা আৰম্ভ কৰে।^২ ১৯৯৬ চনত তেওঁ কথক নৃত্যৰ বিশেষজ্ঞ, নৃত্যশিল্পী, কোৰিঅ’গ্ৰাফাৰ আৰু শিক্ষক সুষ্মিতা ঘোষৰ তত্ত্বাৱধানত স্থানীয় নৃত্য শ্ৰেণীত যোগদান কৰে।^৪২ ইয়াৰ অংশ হিচাপে তেওঁ লণ্ডনৰ ভাৰতীয় বিদ্যা ভবন শিক্ষামূলক প্ৰতিষ্ঠানত তিনিবছৰ ধৰি প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে।^২

কেৰিয়াৰ

২০০১ চনত আমিনা খাইয়ামে লণ্ডনৰ পাৰ্চেল ৰুম, চাউথব্যাংক কেন্দ্ৰত পেছাদাৰী নৃত্যশিল্পী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে।^৫ তেওঁৰ নৃত্য পৰিৱেশনা শাস্ত্ৰীয় কথক নৃত্যৰপৰা আৰম্ভ কৰি বহু-মাধ্যমভিত্তিক আধুনিক প্ৰযোজনালৈকে বিস্তৃত। কথক নৃত্যত তেওঁৰ অভিনয়ভিত্তিক প্ৰকাশ শৈলীৰ বাবে তেওঁ বিশেষ প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। ২০০৩ চনত তেওঁ আকাডেমি আৰু চাউথ বেংকৰ যৌথ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত বাহিৰৰ দৃশ্যধাৰা “এস্কেপেড”ত মুখ্য নৃত্যশিল্পী হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰে।^২ ইয়াৰ উপৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প আৰু পৰীক্ষাগাৰ নাট্য মঞ্চৰ মণিপুৰী নৃত্যভিত্তিক প্ৰযোজনা “মেকবেথ – থেমছ নদীৰ তীৰত ৰক্তমঞ্চ”ত অভিনয় কৰে।^৫ ২০০৭ চনত তেওঁ নিজৰ নৃত্য সংস্থা “আমিনা খাইয়াম ডান্স কোম্পানি” প্ৰতিষ্ঠা কৰে।^৪ এই সংস্থাটোৰ প্ৰতিষ্থাপক আৰু শিল্পী পৰিচালক হিচাপে তেওঁ কথক নৃত্যক মূল কাহিনীধাৰা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি সমসাময়িক বিষয়-বস্তুৰ প্ৰযোজনা আগবঢ়ায়।^৫

তেওঁ নিজা প্ৰযোজনাৰ লগতে অন্যান্য নৃত্য সংস্থাৰ সৈতে দেশীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত বিস্তৃত ভ্ৰমণ কৰিছে।^২ তেওঁ ছোনিয়া ছাবৰী, কুমুদিনী লাখিয়া, নাহিদ ছিদ্দিকী, ফিলিপ ভান হাফেল, দৰ্শন সিং ভুল্লাৰ আৰু জোনাথন লুন আদি খ্যাতিমান নৃত্যশিল্পী আৰু কোৰিঅ’গ্ৰাফাৰৰ সৈতে কাম কৰিছে।^৫ তেওঁ কথক নৃত্যক নিজৰ সৃষ্টিৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। “লাল শাৰী” নামৰ প্ৰযোজনাত তেওঁ কথক নৃত্যৰ সৈতে সজীৱ শিল্প প্ৰক্ৰিয়াৰ সংযোগ ঘটায়, যি বাৰ্মিংহামৰ মেক কেন্দ্ৰত মঞ্চস্থ কৰা হয় আৰু ৰয়েল অপেৰা হাউচ ফাৰ্ষ্টছ কাৰ্যসূচীৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়।^৫ তেওঁ সোনিয়া সাবৰিৰ “ৰেড” আৰু জিৰ’কালচাৰৰ “ফাইণ্ড মি এমংষ্ট দ্য ব্লেক” নামৰ প্ৰযোজনাতো অংশগ্ৰহণ কৰিছে।^১

২০১৪ চনত তেওঁ স্পেনিছ নাট্যকাৰ ফেদেৰিকো গাৰ্সিয়া লোৰকাৰ নাটক “ইয়াৰ্মা”ক আধুনিক ব্ৰিটিছ নগৰীয়া সমাজৰ পটভূমিত কথক নৃত্যৰ জৰিয়তে ৰূপান্তৰ কৰে। এই প্ৰযোজনাটো টেবল, চেলো আৰু কণ্ঠসংগীতৰ সৈতে সজীৱ সংগীতত পৰিৱেশন কৰা হয়, য’ত শীৰ্ষ চৰিত্ৰত স্বয়ং আমিনা খাইয়ামে নৃত্য কৰে।^৫৬ একেই বছৰত তেওঁ “এ থাউজেণ্ড ফেচেছ” আৰু “আমাদ” নামৰ পূৰ্ণ আৰু মধ্যম পৰিসৰৰ নৃত্য প্ৰযোজনা আগবঢ়ায়।^১৫

২০২২ চনত আমিনা খাইয়াম ডান্স কোম্পানিক ২০২১ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নৃত্য বঁটাৰ “শ্ৰেষ্ঠ স্বতন্ত্ৰ সংস্থা” শ্ৰেণীত সংক্ষিপ্ত তালিকাভুক্ত কৰা হয়।^৭ ২০২৩ চনত এই সংস্থাই এডিনবাৰ্গ উৎসৱ ফ্ৰিঞ্জত “বাৰ্ড” আৰু “ইউ এণ্ড মি” নামৰ দুটা প্ৰদৰ্শনী আগবঢ়ায়।^৮ “বাৰ্ড” প্ৰযোজনাটো সামাৰহলৰদ্বাৰা লাষ্ট্ৰাম বঁটাৰে সন্মানিত হয়।^৯

তেওঁ চাৰেই বিশ্ববিদ্যালয়ত স্নাতক (সম্মান) নৃত্য আৰু সংস্কৃতি বিষয় পাঠদান কৰে।^৪

ব্যক্তিগত জীৱন

আমিনা খাইয়ামৰ এগৰাকী সন্তান আছে, যাৰ জন্ম ২০০৯ চনত হয়।^৪