যুম কাক্স

যুম কাক্স (মায়া উচ্চাৰণ: [jum kʼaːʃ], "অৰণ্যৰ প্ৰভু"), যুমকা(Yumká) নামেৰেও জনাজাত^১ বন্য গছ-গছনিৰ দেৱতা আৰু ইয়াৰ প্ৰাণীৰ ৰক্ষকৰ বাবে এটা য়ুকাটেক মায়া নাম।

পূৰ্বতে এই দেৱতাক ভুলকৈ কৃষি দেৱতা বা আনকি মায়া মেইজ দেৱতা (কোডিচৰ ই দেৱতা) বুলিও বৰ্ণনা কৰা হৈছিল,^২ যিটো জনপ্ৰিয় আৰু এতিয়াও বিদ্যমান ভুল ধাৰণাত পৰিণত হৈছে।^৩ নৃতাত্ত্বিক বাস্তৱতাত যুম কাক্স হৈছে বন্য উদ্ভিদ আৰু চিকাৰীৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ জীৱ-জন্তুৰ দেৱতা। সেইবাবেই তেওঁ নিজেই প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বন্য প্ৰকৃতিৰ আক্ৰমণৰ পৰা পথাৰসমূহক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে।^৪ উত্তৰ আমেৰিকাৰ খিলঞ্জীয়া লোকসকলৰ মাজতো এই ধৰণৰ দেৱতা পোৱা যায়। চিকাৰীৰ দ্বাৰা আমন্ত্ৰিত তেওঁ সকলো খেলৰ মালিক। তেওঁ চিকাৰীৰ আগত নিমিষতে দেখা দিব পাৰে আৰু তেওঁৰ হাতত এনেকুৱা গীত থাকে যিয়ে চিকাৰীৰ সফলতাৰ নিশ্চয়তা দিব আৰু তেওঁৰ কাঁড়বোৰ তেওঁৰ ওচৰলৈ ঘূৰি আহিব।

মায়া সংস্কৃতিত ভূমিকা

প্ৰাক-কলম্বিয়ান সংস্পৰ্শ, যুম(ইয়ুম) কাক্সক মায়া প্যান্থেয়নৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ দেৱতা হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল আৰু খাদ্যৰ বাবে চিকাৰ কৰাসকলক সহায় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পৰম্পৰাগত কৃষকসকলে তেওঁৰ নাম আমন্ত্ৰণ কৰি হাবিৰ পৰা খোদিত কৰা নিজৰ পথাৰত প্ৰথম ফল উপহাৰ দিছিল^৫ যাতে বন্যপ্ৰাণী আৰু গছ-গছনিয়ে তেওঁলোকৰ পথাৰ ধ্বংস নকৰে। প্ৰান্তৰৰ বহু দূৰত থকা চিকাৰীসকলে কেতিয়াবা নিজৰ চাৰ্টটো খুলি মাটিৰ চাৰিটা ডালৰ ওপৰত মেলি দিছিল আৰু তাৰ পিছত তললৈ হাঁহি হাঁহি হৰিণ বিচাৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। এইটো যুম কাক্সৰ বাবে এটা অনুষ্ঠান, যাতে হৰিণ বিচাৰি পোৱাটো সহজ হৈ পৰে।^৬

যুম কাক্সৰ পৰা মায়াৰ বিশ্বাস

মায়া যাদুকৰসকলে যুম কাক্সৰ পৰা বহু গোপন কথা জানিব পাৰে আৰু এইবোৰৰ সহায়ত চিকাৰ কৰাৰ সময়ত ভাল ফলাফল পোৱাত সহায় কৰা হয়। কিছুমান পৰামৰ্শ আছিল: চিকাৰ কৰিবলৈ গ’লে প্ৰথমে যুম কাক্সক ৫ জাৰ বালচে বা নটা চ’ক’জাকান দিব লাগিব। খেল বিচাৰিবলৈ, কোপালৰ এটা মমবাতি সজাওক আৰু শিখাৰ ফিৰিঙতি লক্ষ্য কৰক। নিজৰ ব্যক্তিগত চিকাৰস্থলী নিৰ্বাচন কৰিবলৈ হৰিণ এটাক মাৰি মূৰটো কাটি পেলাওক আৰু তাৰ পিছত মূৰটো চিকাৰস্থলীৰ চাৰিওফালে টানি মূৰটো যকৃতেৰে পুতি থওক – আপুনি মূৰটো টানি অনা ঠাইখিনি আপোনাৰ নিজৰ ব্যক্তিগত চিকাৰস্থলী হৈ পৰিব।^৭

গ্ৰন্থপঞ্জী

• Muntsch, Albert. (January–April 1943). Some Magico-Religious Observances of the Present-Day Maya Indians of British Honduras and Yucatan. Primitive Man. The George Washington University Institute for Ethnographic Research. পৃ. 31–43
• Spence, Lewis. (February 1926). The Gods of the Maya. The Open Court. পৃ. 65–81
• Steele, R. L. (1977). Dying, Death, and Bereavement Among the Maya Indians of Mesoamerica: A Study in Anthropological Psychology. American Psychologist. পৃ. 1060–1068
• Thompson, J. Eric. (1927). The Civilization of the Mayas. Leaflet. Field Museum of Natural History
• Thompson, J. Eric. (1930). Ethnology of the Mayas of southern and central British Honduras. Fieldiana. Field Museum of Natural History
• Thompson, J. Eric S. (1970). Maya History and Religion. The Civilization of the American Indian. University of Oklahoma Press. ISBN 0-8061-0884-3