ওড়িশা
১৬ প্ৰবন্ধ
-
ওড়িশা
ওড়িশা (ইংৰাজী: /əˈdɪsə/; ওড়িয়া: [oɽiˈsa] m), পূৰ্বতে উৰিষ্যা (২০১১ চনলৈকে চৰকাৰী নাম), পূব ভাৰতত অৱস্থিত এখন ৰাজ্য। আয়তনৰ হিচাপত ই অষ্টম বৃহত্তম ৰাজ্য, আৰু জনসংখ্যাৰ হিচাপত একাদশ বৃহত্তম ৰাজ্য, ইয়াৰ জনসংখ্যা ৪ কোটি ১০ লাখতকৈ অধিক।
-
হাথীগুম্ফা শিলালিপি
হাথীগুম্ফা শিলালিপি হৈছে ভাৰতৰ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়াগিৰি পাহাৰৰ হাথীগুম্ফা নামৰ গুহাত ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা সোতৰটা শাৰীৰে গঠিত জৈন শিলালিপি। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজৰ ইয়াক কলিংগ ৰাজ্যৰ জৈন ৰজা খৰাভেলাই লিপিবদ্ধ কৰিছিল।
-
গুণ্ডিচা মন্দিৰ
গুণ্ডিচা মন্দিৰ (ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର), হৈছে ভাৰতৰ ওড়িশা ৰাজ্যৰ মন্দিৰ চহৰত পুৰীত অৱস্থিত এটা হিন্দু মন্দিৰ। ই পুৰীত উদ্যাপিত বাৰ্ষিক ৰথ যাত্ৰাৰ গন্তব্যস্থান হোৱাৰ বাবে বিখ্যাত।
-
কুইলতা
কুইলতা বা কুলতা ভাৰতৰ ওড়িশা ৰাজ্যৰ অন্যতম কৃষক সম্প্ৰদায়। এই সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলে বিশেষকৈ ওড়িশাৰ বলাংগীৰ জিলাৰ পাটনগড় তথা ওড়িশাৰ অন্যান্য পশ্চিম অঞ্চলত বাস কৰে। কুইলতাসকলে ৰাণেশ্বৰ ৰামচণ্ডী দেৱীক প্ৰধান দেৱতা হিচাপে পূজা কৰে।
-
সমলেশ্বৰী মন্দিৰ
সমলেশ্বৰী মন্দিৰ হৈছে ভাৰতৰ ওড়িশাৰ সম্বলপুৰৰ এটা হিন্দু মন্দিৰ, সমলেশ্বৰী নামেৰে জনাজাত দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত, থলুৱা লোকসকলৰ মাজত সমলেই মা নামেৰেও জনাজাত, অৰ্থাৎ মাতৃ সমলেশ্বৰী।
-
ৰত্নগিৰি, ওড়িশা
ৰত্নগিৰি, হৈছে ভাৰতৰ আধুনিক ওড়িশাৰ এসময়ত প্ৰধান বৌদ্ধ মঠ, ধ্বংসপ্ৰাপ্ত মহাবিহাৰৰ স্থান। জাজপুৰ জিলাৰ ব্ৰাহ্মণী আৰু বীৰুপা নদীৰ মাজৰ এটা পাহাৰত অৱস্থিত। কাষৰীয়া বৌদ্ধ স্থান ললিতগিৰি আৰু উদয়াগিৰিৰ সৈতে ইয়াক হীৰা ত্ৰিভুজ বুলি জনা যায়।
-
অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰ
অনন্ত বাসুদেৱ মন্দিৰ বা অসীম বাসুদেৱৰ মন্দিৰ ভাৰতৰ ওড়িশা ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভুবনেশ্বৰত অৱস্থিত বিষ্ণুৰ অৱতাৰ কৃষ্ণৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা হিন্দু মন্দিৰ। তেৰশ শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা এই মন্দিৰত কৃষ্ণ, বলৰাম আৰু সুভদ্ৰাৰ সম্পূৰ্ণ মূৰ্তি পূজা কৰা হয়।
-
উদয়গিৰি আৰু খণ্ডগিৰি গুহা
উদয়গিৰি আৰু খণ্ডগিৰি গুহা, যাক পূৰ্বতে কট্টকা গুম্ফা বা কটক গুহা বুলি কোৱা হৈছিল, ভাৰতৰ ওড়িশাৰ ভুবনেশ্বৰ চহৰৰ পৰা ৩ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে থকা প্ৰত্নতাত্ত্বিক, ঐতিহাসিক আৰু ধৰ্মীয় গুৰুত্বৰ আংশিকভাৱে প্ৰাকৃতিক আৰু আংশিকভাৱে কৃত্ৰিম গুহা।
-
ওড়িশা ৰাজ্যিক মহিলা আয়োগ
ওড়িশা ৰাজ্যিক মহিলা আয়োগ হৈছে ওড়িশা ৰাজ্যৰ মহিলাৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধ সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ ২০০৪ চনত গঠন কৰা এটা বিধিগত সংস্থা। ৰাজ্যৰ মহিলাৰকল্যাণৰ বাবে উৰিষ্যা চৰকাৰে অৰ্ধ-ন্যায়িক সংস্থা হিচাপে মহিলা আয়োগ গঠন কৰিছিল।
-
ওড়িশা ৰে'ল দুৰ্ঘটনা ২০২৩
ওড়িশা ৰে'ল দুৰ্ঘটনা ২০২৩ (2023 Odisha train collision) হৈছে ২০২৩ চনৰ ২ জুন তাৰিখে পূব ভাৰতৰ ওড়িশা ৰাজ্যৰ বালেশ্বৰ চহৰৰ সমীপত সংঘটিত তিনিখন ৰে’লৰ এক সংঘৰ্ষ।
-
ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস
ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস প্ৰাচীন কালত কলিংগ নামেৰে জনাজাত। প্ৰাচীন সূত্ৰ অনুসৰি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৮০০ চনৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। বংগোপসাগৰৰ উপকূলৰ কাষৰীয়া পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলৰ লোকসকলে ভাৰতৰ উপকূলৰ ওপৰেৰে তললৈ জাহাজ চলাই গৈছিল, আৰু ভাৰত চীন আৰু সমগ্ৰ সামুদ্ৰিক দক্ষিণ-পূব এছিয়ালৈ যাত্ৰা কৰিছিল, যাৰ সৈতে…
-
চৈতি ঘোঁৰা
চৈতি ঘোঁৰা ( Chaiti Ghoda) নৃত্য ভাৰতৰ ওড়িশাৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় লোকনৃত্য। এই নৃত্য কেওট (কৈৱত্ত)ৰ দৰে আদিবাসী মাছমৰীয়া জনগোষ্ঠীয়ে কৰে। চৈতিয়ে হিন্দু পঞ্জিকা বৰ্ষত চৈত্ৰ মাহক মাৰ্চৰ পৰা এপ্ৰিললৈ আৰু বৈশাখৰ পূৰ্ণিমা, এপ্ৰিলৰ পৰা মে’লৈ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
-
তাৰাকাশী
তাৰাকাশী (ইংৰাজী: Tarakasi; পাৰ্চী মূলৰ পৰা) হ’ল ভাৰতৰ পূব অংশৰ ওড়িশাৰ কটক চহৰৰ এবিধ ৰূপৰ ফিলিগ্ৰী (filigree) শিল্প।
-
ললিতগিৰি
ললিতগিৰি (নলিতগিৰি বুলিও কোৱা হয়) ভাৰতৰ ওড়িশা ৰাজ্যৰ কটক জিলাত অৱস্থিত এটা প্ৰমুখ্য বৌদ্ধ পৰিসৰ। এই পৰিসৰটিত হৈছে এই অঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি স্থান ভালেখিনি য'ত বৌদ্ধ স্তুপ, অবোধ্য বুদ্ধ প্ৰতিমূৰ্তি আৰু মঠ (বিহাৰ) আছে।
-
শিশুপালগড়
শিশুপালগড় ভাৰতৰ ওড়িশাৰ খুৰ্দা জিলাত অৱস্থিত এটা দুৰ্গযুক্ত ধ্বংসাৱশেষ। প্ৰথমবাৰৰ বাবে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব সপ্তম শতিকাৰ পৰা ষষ্ঠ শতিকাৰ আশে-পাশে বসবাস কৰা, ই ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ আৰু সৰ্বোত্তমভাৱে সংৰক্ষিত আদিম ঐতিহাসিক দুৰ্গ, আৰু এসময়ত প্ৰাচীন কলিংগৰ ৰাজধানী আছিল।
-
ৰঘুৰাজপুৰ
ৰঘুৰাজপুৰ ভাৰতৰ ওড়িশাৰ পুৰী জিলাৰ এখন ঐতিহ্যবাহী হস্তশিল্প গাঁও। এই গাঁওখন ইয়াৰ প্ৰসিদ্ধ পট্টচিত্ৰ চিত্ৰশিল্পীসকলৰ বাবে জনাজাত। এই শিল্পৰূপ অঞ্চলটোত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাৰপৰাই প্ৰচলিত হৈ আহিছে। গাঁওখন গোটিপুৱা নৃত্যদলসমূহৰ বাবেও জনাজাত।
