ৰোজ কেৰকেট্টা

ৰোজ কেৰকেট্টা (ইংৰাজী: Rose Kerketta; জন্ম: ৫ ডিচেম্বৰ ১৯৪০) এগৰাকী মহিলা লেখিকা, কবি, চিন্তাবিদ আৰু জনজাতীয় অধিকাৰ কৰ্মী। তেখেতৰ জন্ম হৈছিল বিহাৰৰ ৰাঁচী জিলাৰ কাইছাৰা (বৰ্তমান ঝাৰখণ্ডৰ ছিমডেগা জিলা, খৰীয়া) পৰিয়ালত। তেখেতে জনজাতীয় ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ ওপৰত কেইবাখনো গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছে।

পৰিয়ালিক জীৱন

ৰোজ কেৰকেট্টা খড়িয়া আদিবাসী সমাজৰ অন্তৰ্গত, যি ঝাৰখণ্ডৰ পাঁচটা প্ৰধান আদিবাসী সমাজৰ ভিতৰত এটা। তেওঁৰ মাকৰ নাম মাৰ্থা কেৰকেট্টা আৰু পিতৃৰ নাম এতো খড়িয়া (ওৰফে প্যৰা কেৰকেট্টা), যি এজন জনপ্ৰিয় শিক্ষক, সমাজ সংস্কাৰক, ৰাজনীতিবিদ আৰু সাংস্কৃতিক নেতা আছিল।

ক্ৰিষ্ট'ফাৰ কেৰকেট্টা আৰু প্ৰদীপ কুমাৰ সোৰেং (প্ৰয়াত) তেওঁৰ দুজন ভাতৃ আৰু ৰোচনি কেৰকেট্টা (প্ৰয়াত), গ্ল'ৰিয়া সোৰেং, শশী কেৰকেট্টা আৰু সৰোজ কেৰকেট্টা তেওঁৰ চাৰিজনী ভগ্নী। তেওঁৰ পিতৃ প্যৰা কেৰকেট্টাৰ দৰে, ৰোজে শিক্ষকৰ পেশা গ্ৰহণ কৰিছিল।

তেওঁৰ বিবাহ সুৰেশচন্দ্ৰ টেটেৰ সৈতে হৈছিল। তেওঁলোকৰ দুই সন্তান বন্ধনা টেটে আৰু সোণাল প্ৰভঞ্জন টেটে। বন্ধনা টেটে তেওঁৰ নানা প্যৰা কেৰকেট্টা আৰু মাতৃৰ দৰে ঝাৰখণ্ড আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত আৰু বিগত ৩০ বছৰে সামাজিক-সাংস্কৃতিক আৰু সাহিত্যিক ক্ষেত্ৰত সক্ৰিয়।

শিক্ষা

• প্ৰাথমিক শিক্ষা: কন্দ্ৰা (গুমলা জিলা), খুঁটি টলি আৰু ছিমডেগা (ছিমডেগা জিলা)
• বি.এ.: ছিমডেগা কলেজ, ছিমডেগা
• এম.এ.: ৰাঁচী বিশ্ববিদ্যালয়, ৰাঁচী (ঝাৰখণ্ড)
• পিএইচ.ডি.: ‘খড়িয়া লোককথাৰ সাহিত্যিক আৰু সাংস্কৃতিক অধ্যয়ন’ বিষয়ত ড° দিনেশ্বৰ প্ৰসাদৰ অধীনত, ৰাঁচী বিশ্ববিদ্যালয়

শিক্ষাদান

• মাধ্যমিক বিদ্যালয় লড়বা (১৯৬৬)
• ছিমডেগা কলেজ, ছিমডেগা (১৯৭১-৭২)
• পটেল মণ্টেচৰি স্কুল, এইচ. ই. চি. ৰাঁচী (১৯৭৬)
• বি.এন. জালান কলেজ, ছিসাই (১৯৭৭-৮২)
• জনজাতীয় আৰু আঞ্চলিক ভাষা বিভাগ, ৰাঁচী বিশ্ববিদ্যালয় (১৯৮২-ডিচেম্বৰ ২০০০)

শিক্ষা ক্ষেত্ৰত বিশেষ অৱদান

গ্ৰাম্য, পিছপৰা, দলিত, আদিবাসী, বিৰহোড় আৰু শবৰ আদিম জনজাতিসমূহৰ মহিলাসকলৰ মাজত শিক্ষা আৰু সজাগতা বৃদ্ধিৰ বিশেষ প্ৰচেষ্টা।

মূল্যায়ন কৰ্ম

• ঝাৰখণ্ড শিক্ষা প্ৰকল্প আৰু বিভিন্ন শৈক্ষিক আৰু সামাজিক প্ৰতিষ্ঠানৰ মূল্যায়ন
• ঝাৰখণ্ড পাব্লিক চাৰ্ভিচ কমিচন (JPSC)
• ইউনিভাৰ্সিটি গ্ৰাণ্ট কমিচন (UGC)
• ৫টা পিএইচ. ডি. গবেষণাৰ পৰিচালনা (২টা চাওঁতালি, কুড়ুখ, খড়িয়া আৰু নাগপুৰী ভাষাত)
• শান্তি নিকেতন বিশ্ববিদ্যালয়ত সাক্ষাৎকাৰ গ্ৰহণ

সামাজিক অৱদান, কৰ্ম আৰু সংযোগ

বিগত ৫০ বছৰৰো অধিক কাল ধৰি শিক্ষা, সামাজিক বিকাশ, মানৱাধিকাৰ আৰু আদিবাসী মহিলাসকলৰ সমগ্ৰ উন্নয়নৰ বাবে সক্ৰিয়। বিভিন্ন ৰাজ্যিক, ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠনৰ সৈতে সম্পৰ্ক। আদিবাসী, মহিলা, শিক্ষা আৰু সাহিত্য বিষয়ত অনুষ্ঠিত সভা, কাৰ্যসূচী আৰু কৰ্মশালাত প্ৰধান বক্তা আৰু অতিথি হিচাপে আমন্ত্ৰণ।

• ঝাৰখণ্ড নেচনেল এলায়েন্স অৱ উইমেন, ৰাঁচী (ঝাৰখণ্ড)
• যুগ্ম, মধুপুৰ, সাঁওতাল পৰগণা (ঝাৰখণ্ড)
• বিৰসা, চাইবাসা (ঝাৰখণ্ড)
• আদিম জাতি সেৱা মণ্ডল, ৰাঁচী (ঝাৰখণ্ড)
• ঝাৰখণ্ডী ভাষা সাহিত্য সংস্কৃতি আখড়া (ঝাৰখণ্ড)
• প্যৰা কেৰকেট্টা ফাউণ্ডেশ্যন, ৰাঁচী (ঝাৰখণ্ড) - প্ৰতিষ্ঠাতা সদস্য

বিষয়ভিত্তিক কৰ্ম

আদিবাসী মহিলাসকলৰ স্থানান্তৰ, প্ৰবাস, নিপীড়ন, শিক্ষা, লিংগ সংবেদনশীলতা, মানৱাধিকাৰ আৰু সম্পত্তিৰ অধিকাৰ।

ভাষা আৰু সাহিত্যিক অৱদান

• পাঠ্যক্ৰম নিৰ্মাণ, জনজাতীয় আৰু আঞ্চলিক ভাষা বিভাগ, ৰাঁচী বিশ্ববিদ্যালয়
• খড়িয়া প্ৰাইমাৰি পাঠ্যক্ৰম নিৰ্মাণ, NCERT, নতুন দিল্লী
• খড়িয়া ভাষাৰ ধ্বনিবিজ্ঞান, ভাৰতীয় ভাষা প্ৰতিষ্ঠান, মহীশূৰ

মুখ্য প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ

• খড়িয়া লোককথাৰ সাহিত্যিক আৰু সাংস্কৃতিক অধ্যয়ন (গৱেষণা গ্ৰন্থ)
• প্ৰেমচন্দাঅ লুঙকোয় (প্ৰেমচন্দৰ গল্পৰ খড়িয়া অনুবাদ)
• ছিংকোয় সুলোও, লোদ্ৰো সোমধি (খড়িয়া গল্প সংকলন)
• হেপড় অৱকডিঞ বেৰ (খড়িয়া কবিতা আৰু লোককথা সংকলন)
• খড়িয়া প্ৰবন্ধ সংকলন
• খড়িয়া গদ্য-পদ্য সংকলন
• প্যৰা মাষ্টাৰ (জীৱনী)
• পঘা জোৰি-জোৰি ৰে ঘাটো (হিন্দী গল্প সংকলন)
• জুজহিৰ ডাণ্ড (খড়িয়া নাটক সংকলন)

সন্মান

২০০৮ চনত মধ্য প্ৰদেশ চৰকাৰে প্ৰথম ৰাণী দুৰ্গাবতী ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মান প্ৰদান কৰে, লগতে সময়ে সময়ে বিভিন্ন ৰাজ্যিক আৰু স্থানীয় সন্মান লাভ কৰে।

বৰ্তমান

ৰাঁচী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জনজাতীয় আৰু আঞ্চলিক ভাষা বিভাগৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণৰ পিছত, স্বাধীন লিখন আৰু বিভিন্ন নাগৰিক সংগঠনত সক্ৰিয়।

অধিক জানিবলৈ চাওক

• She's A Professor And, For Her Tribe, The Keeper Of A Way Of Life
• This Rose chose to pluck the thorns from Jharkhand's oppressed women
• Rose Kerketta at Women's Tribunal Against Poverty New Delhi

বাহ্যিক সংযোগ

খড়িয়া আদিবাসী সমাজৰ ৱেবছাইট

প্যাৰা কেৰকেট্টা ফাউণ্ডেশ্যনৰ ফেচবুক পৃষ্ঠা

প্যাৰা কেৰকেট্টাৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত সাংস্কৃতিক সংগঠন ‘ঝাৰখণ্ডী ভাষা সাহিত্য সংস্কৃতি আঁকড়া’ৰ ৱেবছাইট

ড° ৰোজ কেৰকেট্টাৰ ফেচবুক পৃষ্ঠা

তথ্যসূত্ৰ

1. Zealous Reformers, Deadly Laws
2. The Master Speaks
3. Reinventing Revolution: New Social Movements and the Socialist Tradition in India (Google eBook)
4. डॉ रोज केरकेट्टा को मिला रानी दुर्गावती सम्मान
5. डॉ रोज केरकेट्टा के कहानी संग्रह पगहा जोरी-जोरी रे घाटो .का विमोचन
6. आदिवासी लेखिका रोज केरकेट्टा को अयोध्या प्रसाद खत्री सम्मान
7. रोज केरकेट्टा को प्रभावती सम्मान