ৰাগ ভৈৰৱী (হিন্দুস্থানী)

ভৈৰৱী (হিন্দী ভাষা: भैरवी,, সিন্ধী: راڳ ڀيروي, বাংলা: ভৈৰবী) হৈছে ভৈৰৱী ঠাটৰ এটি হিন্দুঃস্থানী শাস্ত্ৰীয় সপ্ত স্বৰ (সম্পূৰ্ণ) ৰাগ।^১ পশ্চিমীয়া সংগীতৰ দৃষ্টিভংগীৰে, ৰাগ ভৈৰৱীয়ে ফ্ৰিজিয়ান মোডৰ স্বৰ ব্যৱহাৰ কৰে, যি পৰম্পৰাগত ইউৰোপীয় গীৰ্জা মোডসমূহৰ এটি।

তত্ত্ব

ৰাগ ভৈৰৱীক প্ৰায়ে ৰাতিপুৱাৰ ৰাগসমূহৰ ৰাণী বুলি কোৱা হয়। ই এক সমৃদ্ধ, ভক্তিমূলক পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে যি বিশেষকৈ ভজন আৰু ঠুমৰীৰ লঘু শাস্ত্ৰীয় শৈলীৰ বাবে উপযুক্ত। ইয়াত ব্যৱহৃত ঋষভ আৰু ধৈৱত দোলায়মান যাক এই ৰাগত দৃঢ়ভাৱে পৰামৰ্শ দিয়া হয় আৰু ই ৰাগৰ মেজাজক তীব্ৰ কৰি তোলে।^২

আৰোহত কেতিয়াবা ঋষভ আৰু পঞ্চম বাদ দিয়া হয়, যেনে: স গ ম ধ প বা গ ম ধ ন স'। কিন্তু অৱৰোহত, ঋষভ আৰু পঞ্চম দীৰ্ঘ, যেনে স' ন ধ প বা প ম গ ম ৰ ৰ স। অৱৰোহত, গান্ধাৰ বাদ দিয়া হয়, যেনে: গ ম ৰ স। মধ্যম এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্বৰ।^৩

আৰোহণ আৰু অৱৰোহণ

• আৰোহণ: সা মা পা সা'
• অৱৰোহণ: সা' পা মা সা

বাদী আৰু সমবাদী

• বাদী: মা/পা
• সমবাদী: সা^৪

প্ৰকাৰভেদ

যিকোনো আনুষ্ঠানিক পৰিৱেশনাৰ সমাপনী ৰাগ হিচাপে ভৈৰৱীৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতিয়ে ৰাগৰ বহু নতুনকৈ অন্বেষিত ছায়াও সৃষ্টি কৰিছে:

• শুদ্ধ ভৈৰৱী (নিৰ্ধাৰিত স্বৰ আৰু গতিৰপৰা কোনো বিচ্যুতি নোহোৱা ভৈৰৱী)
• সিন্ধু ভৈৰৱী (শুদ্ধ ধা যোগ কৰা)
• জংঘলা ভৈৰৱী

তথ্যসূত্ৰ

Bor, Joep (ed). Rao, Suvarnalata; der Meer, Wim van; Harvey, Jane (co-authors)The Raga Guide: A Survey of 74 Hindustani Ragas. Zenith Media, London: 1999.

বাহ্যিক সংযোগ

• ৰাজন পাৰিকাৰ সংগীত আৰ্কাইভৰপৰা ভৈৰৱীৰ বিস্তৃত বিশ্লেষণ আৰু অডিঅ' নমুনা
• সময় আৰু ৰাগৰ ওপৰত SRA
• ৰাগ আৰু ঠাটৰ ওপৰত SRA
• ৰাগ ভৈৰৱীৰ বিষয়ে অধিক বিৱৰণ