সুৰদাস

সুৰদাস আছিল ষোড়শ শতিকাৰ এজন অন্ধ হিন্দু ভক্তি কবি আৰু গায়ক, যি কৃষ্ণৰ প্ৰশংসাত ৰচিত ৰচনাৰ বাবে পৰিচিত আছিল৷^১ তেওঁৰ ৰচনাসমূহে তেওঁৰ কৃষ্ণৰ প্ৰতি থকা ভক্তিক ধৰি ৰাখিছিল। তেওঁৰ অধিকাংশ কবিতা ব্ৰজ ভাষাত ৰচনা হোৱাৰ বিপৰীতে কিছুমান মধ্যযুগীয় হিন্দী ভাষাৰ আন উপভাষাতো ৰচনা কৰা হৈছিল, যেনে অৱধী।^২

সুৰ সাগৰ নামৰ গ্ৰন্থখন পৰম্পৰাগতভাৱে সুৰদাসৰ বুলি কোৱা হয়। অৱশ্যে গ্ৰন্থখনৰ বহু কবিতা পিছৰ কবিসকলে সুৰৰ নামত লিখা যেন লাগে। বৰ্তমানৰ ৰূপত সুৰসাগৰখনে গোকুল আৰু ব্ৰজৰ মৰমলগা সন্তান হিচাপে কৃষ্ণক গোপীসকলৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা লিখা বৰ্ণনাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।

জীৱনী

ভাৰতীয় সাহিত্য বিশ্বকোষৰ মতে ১২৫৮ চনত উত্তৰ প্ৰদেশৰ এটা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত সুৰদাসৰ জন্ম হৈছিল।^৩ আনহাতে বিশ্বকোষ ব্ৰিটানিকাৰ মতে তেওঁৰ জন্ম হৈছিল ১৪৮৩ চনত আৰু মৃত্যু হৈছিল ১৫৬৩ চনত।^৪

সুৰদাসৰ নাম "সূৰ্য্যৰ দাস" বুলি অনুবাদ কৰা হয়, ব্ৰজ ভাষাত কাব্যিক শিল্পকলাৰ শিখৰ হিচাপে উদযাপন কৰা হয়। এই ভাষা ব্ৰজ অঞ্চলৰ সৈতে জড়িত, য'ত কৃষ্ণই শৈশৱ পাৰ কৰা বুলি কোৱা হয়। হাজিঅ'গ্ৰাফাৰ নভা দাসে তেওঁৰ ভক্তমালত সুৰদাসৰ কাব্যিক দক্ষতাৰ বাবে প্ৰশংসা কৰিছিল, বিশেষকৈ "হৰিৰ চঞ্চল কাৰ্য্য" চিত্ৰিত কৰাত, যিটো কৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক কাৰ্য্যকলাপৰ উল্লেখ। সুৰদাসে ৰাম আৰু সীতাৰ বিষয়েও কবিতা ৰচনা কৰিছিল যদিও মূলতঃ কৃষ্ণৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।^৫

সুৰদাসৰ কবিতা

সুৰদাসৰ কবিতা ব্ৰজ ভাষা নামৰ হিন্দীৰ উপভাষাত ৰচনা কৰা হৈছিল, যিটো তেতিয়ালৈকে অতি সাধাৰণ ভাষা বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, কিয়নো প্ৰচলিত সাহিত্যিক ভাষাবোৰ হয় পাৰ্চী বা সংস্কৃত ভাষা আছিল। তেওঁৰ এই ৰচনাই ব্ৰজ ভাষাৰ মৰ্যাদা অখাদ্য ভাষাৰ পৰা সাহিত্যিক ভাষালৈ উন্নীত কৰিছিল।^৬

সুৰদাসৰ নামত আৰোপ কৰা কবিতাৰ বৃহৎ পৰিমাণৰ বাবে সুৰদাসৰ কবিতাসমূহক সামূহিকভাৱে সুৰসাগৰ বা "সুৰৰ সাগৰ" বুলি জনা যায়। হিন্দু শাস্ত্ৰ ভাগৱত পুৰাণৰ দৰেই সুৰসাগৰৰ পৰম্পৰাগত আৰ্হি বাৰটা ভাগত বিভক্ত। ভাগৱত পুৰাণত যিদৰে কৃষ্ণৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে, সুৰসাগৰেও কৃষ্ণৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত কবিতাৰ গৰিষ্ঠসংখ্যকেৰে একেধৰণৰ কৃতিত্ব গ্ৰহণ কৰিছে। সুৰসাগৰত পোৱা বহু কবিতা পেড, ছয়ৰ পৰা দহটা ছন্দযুক্ত পদ। আন আন বিষয়সমূহ সামৰি লোৱা হৈছে ৰাম আৰু সীতা, বিষ্ণু, শিৱ, হিন্দু ধৰ্মৰ ভিতৰৰ গজেন্দ্ৰ আৰু ৰজা বালিৰ দৰে বীৰ, কবিৰ আধ্যাত্মিক সংগ্ৰাম।^৭৮

দৰ্শন

বল্লভ আচাৰ্যৰ আঠজন শিষ্যক অষ্টাচাপ, (হিন্দীত আঠটা ছীল) বুলি কোৱা হয়, সাহিত্যিক ৰচনাৰ সামৰণিত লিখা মৌখিক স্বাক্ষৰ চপৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। তাৰ ভিতৰত সুৰক আগশাৰীৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।^৯

চলচ্চিত্ৰ

কবি সুৰদাসৰ জীৱনক লৈ কেইবাখনো ছবি নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে:^১০ কৃষ্ণ দেৱ মেহৰাৰ সুৰদাস (১৯৩৯), চতুৰ্ভুজ দোষীৰ ভক্ত সুৰদাস (১৯৪২), ৰবীন্দ্ৰ দৱেৰ সন্ত সুৰদাস (১৯৭৫), ৰাম পাহৱাৰ চিন্তামণি সুৰদাস (১৯৮৮)।

অন্ধ কবি বিলৱামংগলা (সুৰদাসৰ সৈতে পৰিচয়) আৰু চিন্তামণিৰ কিংবদন্তি ভাৰতীয় চিনেমাতো কেইবাবাৰো অভিযোজিত হৈছে। এই ছবিসমূহৰ ভিতৰত আছে:^১০ ৰুস্তমজী ধোতিৱালাৰ বিল্বমঙ্গল অথবা ভগত ছুৰদাস (১৯১৯), বিল্বমঙ্গল (১৯৩২), কল্লাকুৰি সদাচিৱ ৰাওৰ চিন্তামণি (১৯৩৩), ৱাই ভি ৰাওৰ চিন্তামণি (১৯৩৭), শান্তি কুমাৰৰ ভক্ত বিল্বমঙ্গল (১৯৪৮), বিল্বমঙ্গল (১৯৫৪), ডি এন মাধোকৰ ভক্ত বিল্বমঙ্গল (১৯৫৪) পিনাকি ভূষণ মুখাৰ্জীৰ চিন্তামণি (১৯৫৬), পি এছ ৰামকৃষ্ণ ৰাওৰ চিন্তামণি (১৯৫৭), এম এন বাসৱৰাজৈয়াৰ চিলাম্বলী (১৯৬৩), জি কে ৰামুৰ বিল্বমঙ্গল (১৯৭৬), গোবিন্দ ৰয়ৰ বিল্বমঙ্গল, সঞ্জয় বীৰ্মানীৰ বিল্বমঙ্গল কী প্ৰতিজ্ঞা (১৯৯৬)।