শাৰ্লেমেন ( / ˈʃɑːrləmeɪn /; ২ এপ্ৰিল ৭৪৮ – ২৮ জানুৱাৰী ৮১৪) ৭৬৮ চনৰ পৰা ফ্ৰেংকৰ ৰজা, ৭৭৪ চনৰ পৰা লম্বাৰ্ডৰ ৰজা আৰু ৮০০ চনৰ পৰা পশ্চিম আৰু মধ্য ইউৰোপৰ বেছিভাগ অঞ্চল একত্ৰিত কৰি শাসন কৰিছিল।১ পশ্চিম ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ পতনৰ প্ৰায় তিনিশে বছৰ পিছত, তেওঁ পশ্চিমৰ পৰা শাসন কৰা প্ৰথম স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সম্ৰাট আছিল।২
শাৰ্লেমেন ফ্ৰেংকিছ কেৰ'লিঞ্জিয়ান বংশৰ একজন—তেওঁ পেপিন দ্য শ্বৰ্ট আৰু লাউনৰ বাৰ্ট্ৰাডাৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ আছিল। পেপিনৰ মৃত্যুৰ পিছত ৭৭১ চনত তেখেতে একমাত্ৰ শাসক হয়। তেওঁ পিতৃৰ পোপৰ সুৰক্ষাৰ নীতি অব্যাহত ৰাখি ৭৭৪ চনত লম্বাৰ্ডসকলক পৰাজিত কৰি উত্তৰ ইটালীত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে।৩
তেওঁ নতুন বিজয় অঞ্চলসমূহত খ্ৰীষ্টধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল। প্ৰায়ে বলপূৰ্বকভাৱে কৰা এই প্ৰচাৰৰ অংশ হিচাপে ৭৮২ চনত ভাৰ্ডেনৰ হত্যাকাণ্ড সংঘটিত হয়, য’ত ৪,৫০০ ছেকছনক হত্যা কৰা হৈছিল।৪ ৭৯০ চনত তেওঁ আব্বাছিড খলিফা হাৰুণ আল-ৰছিদৰ সৈতে কূটনৈতিক যোগাযোগ আৰম্ভ কৰিছিল।৫
৮০০ চনৰ ২৫ ডিচেম্বৰত তৃতীয় পোপ লিঅ'ই তেওঁক ৰোমত সম্ৰাট হিচাপে মুকুট পিন্ধায়।৬ এই উপাধিয়ে তেওঁৰ ৰাজনৈতিক, ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰতিপত্তি অধিক দৃঢ় কৰিছিল।
সম্ৰাট হিচাপে শাসনকালত তেওঁ প্ৰশাসন, আইন, শিক্ষা, সামৰিক সংগঠন আৰু ধৰ্মীয় সংস্কাৰত বিশেষভাৱে যুক্ত আছিল। এই সংস্কাৰসমূহৰ ফলস্বৰূপ ইউৰোপত এক সাংস্কৃতিক পুনৰুজ্জীৱন ঘটিছিল, যাক "কেৰ'লিঞ্জিয়ান ৰেনেছাঁ" বুলি কোৱা হয়।৭
৮১৪ চনত আকেনে আত্মস্থ হোৱাৰ পিছত তেওঁৰ মৃত্যু হয় আৰু আকেনে কেথেড্ৰেলত সমাধিস্থ কৰা হয়। মধ্যযুগীয় কালত বহু ইতিহাসবিদে তেওঁক "ইউৰোপৰ পিতৃ" বুলি অভিহিত কৰিছে।৮ ইউৰোপৰ বহু ৰাষ্ট্ৰই তেওঁক প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে গণ্য কৰে আৰু বিভিন্ন ৰাজবংশে তেওঁক নিজৰ বংশসূত্ৰ বুলি দাবী কৰে।
তথ্যসূত্ৰ
- ↑ Charlemagne. Wikipedia
- ↑ Charlemagne. Encyclopaedia Britannica
- ↑ Siege of Pavia (773–774). Wikipedia
- ↑ Massacre of Verden. Wikipedia
- ↑ Charlemagne. Wikipedia
- ↑ Translatio imperii. Wikipedia
- ↑ Charlemagne. History.com
- ↑ Charlemagne. Encyclopaedia Britannica
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “শাৰ্লেমেন” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৫২৬৯০১ (২৪ জুলাই ২০২৫)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।