ভিষ্টি

ভিষ্টি বা বাহিষ্ঠী উত্তৰ ভাৰত, পাকিস্তান আৰু নেপালত পোৱা এটা মুছলমান জনগোষ্ঠী বা বিৰাদাৰী।^১২ তেওঁলোক আব্বাছি, বাহিষী আব্বাচী, শ্বেখ আব্বাছি আৰু ছাক্কা নামেৰেও পৰিচিত। তেওঁলোকে প্ৰায়ে আব্বাছি বা শ্বেখ আব্বাছি উপাধি ব্যৱহাৰ কৰে। ভিষ্টিসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে পানীভাৰী হিচাপে কাম কৰিছিল।^৩

মূল

তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতা ফাৰহা খাতুনৰ মতে, কিছুমান ভিষ্টিয়ে দাবী কৰে যে, ইতিহাসত প্ৰথম সন্নিৱিষ্ট ভিষ্টি আছিল আব্বাছ ইবনে আলী, যাক তেওঁলোকে "হজৰত আব্বাছ" বুলি কয়। ৬৮০ চনত ইমাম হুছেইন আৰু তেওঁৰ সৈন্যই দামাস্কাছত যুদ্ধৰ সময়ত হুছেইন আৰু তেওঁৰ সৈন্যবাহিনীলৈ পানী আনিবলৈ ফুৰাট নদী (ইউফ্ৰেটিছ) পাৰ হওঁতে আব্বাছৰ মৃত্যু হয়।^৪

আব্বাছ ইবনে আলী চতুৰ্থ ৰছিদুন খলিফা ইমাম আলীৰ পুত্ৰ আছিল। আলী তেওঁৰ বীৰত্ব আৰু ইছলামৰ প্ৰতি নিষ্ঠাৰ বাবে পৰিচিত আছিল, যাৰ বাবে তেওঁ অসংখ্য উপাধি লাভ কৰিছিল। ইয়াৰে এটা আছিল ‘ছাক্কা’ বা পানীবাহী, ইৰাকৰ কাৰবালা যুদ্ধৰ পিছত (৬৮০ খ্ৰীষ্টাব্দ) প্ৰদান কৰা সন্মান, য’ত তেওঁ নিজৰ আঢ়ৈবছৰীয়া ভাতৃ ইমাম হুছেইনৰ সন্তানৰ বাবে পানী আনিবলৈ গৈ নিজৰ প্ৰাণ আহুতি দিছিল। লক্ষ্ণৌ চহৰত দৰগাহ হজৰত আব্বাছ^৫ আদি জলবাহকৰ বলিদানক সন্মান জনাই নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ সময়ত এই মন্দিৰে ভাৰতীয় চিপাহী আৰু বেগম হজৰত মহলক সহায় আগবঢ়াইছিল। কাৰবালাৰ যুদ্ধক্ষেত্ৰত নিজৰ উৎপত্তিৰ প্ৰতি সত্যতাৰে মোগল আৰু ব্ৰিটিছ যুগৰ মাজেৰে উপমহাদেশৰ সামৰিক ইতিহাসত ভিষ্টিসকলে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। পানী বহনকাৰীসকল আছিল প্ৰতিটো ডাঙৰ সেনাৰ দলৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। ১৫৩৯ চনত বৰ্তমানৰ বিহাৰৰ চৌছাৰ যুদ্ধত শ্বেৰশ্বাহ ছুৰীৰ বিৰুদ্ধে হোৱা যুদ্ধত মোগল সম্ৰাট হুমায়ুনৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰে এজন ভিষ্টিয়ে। এই নামহীন নায়কে এটা “মছক’’(পানী ভৰোৱা মোনা) ফুলাই দিয়ে, গতিকে সম্ৰাট তাৰ ওপৰত গংগা-পাৰ হৈ নিৰাপদ স্থানলৈ পলায়ন কৰিলে। তেওঁৰ সাহসিকতাৰ বাবে সাম্ৰাজ্যবাদী প্ৰশংসা হিচাপে তেওঁক সিংহাসনত এদিন থকাৰ পুৰস্কৃত কৰা হৈছিল। আজমেৰ শ্বৰীফ দৰগাহৰ বহুতো চিহ্নিত নোহোৱা কবৰৰ ভিতৰত এটা কবৰত ভিষ্টিক সমাধিস্থ কৰা হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়।^৬

বাহিষ্টিসকল এনে এটা জনগোষ্ঠীত পৰিণত হৈছে য’ত বিভিন্ন জাতি, যেনে আব্বাছি, কুৰেশ্বি, তুৰ্ক, ফাৰুকী, সমৰী চোহান, বেহলিম আদি লোক জড়িত হৈ আছে। আব্বাছি বহিষ্টি নামেৰে সুপৰিচিত। কাৰণটো হ’ল বাগদাদৰ পতনৰ পিছত বহু আব্বাছিৰ পৰিয়াল ভাৰতলৈ আহিছিল, য’ত কিছুমান পৰিয়ালে নিজৰ পৰিচয় লুকুৱাই ৰাখি বেলেগ বেলেগ কাম কৰাৰ বিপৰীতে কিছুমান পৰিয়ালে জলবাহী বৃত্তিটো মোগল সেনাবাহিনীত গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু কিছুমান পৰিয়ালে ব্ৰিটিছ সেনাবাহিনীত এই বৃত্তি গ্ৰহণ কৰিছিল।

বৃটিছ সেনাবাহিনীত ভিষ্টি

ভিষ্টিসকলে মাজে মাজে জুইৰ সৈতে খেল প্ৰদৰ্শন কৰাৰ উল্লেখযোগ্য সাহসৰ বাবে সকলোৰে পৰিচিত। কোৱা হয় যে বিদ্ৰোহৰ পিছত সন্মান বিতৰণৰ সময়ত ইংৰাজ অশ্বাৰোহী বাহিনীৰ এজন কৰ্ণেলক তেওঁৰ ৰেজিমেণ্টৰপৰা বিশেষভাৱে বিশিষ্ট ব্যক্তি এজনক বাছনি কৰিবলৈ কোৱা হৈছিল, যাতে তেওঁ ভি চিৰপৰা সন্মান লাভ কৰি সন্মানিত হয়। ৰেজিমেণ্টৰ ভিষ্টিক সেইজন ব্যক্তি হিচাপে বাছি লোৱা হৈছিল যিয়ে নিজৰ সাহসিকতাৰে ৰেজিমেণ্টৰ প্ৰতিজন সৈনিকক অতিক্ৰম কৰিছিল। সেই কথা শুনি কামাণ্ডিং অফিচাৰে এজন ভিষ্টি বঁটা গ্ৰহণকাৰী হ’ব নোৱাৰে বুলি কাৰোৱেই নাম ল’বলৈ অস্বীকাৰ কৰিলে। তেওঁ এই ভিত্তিত আপত্তি কৰিছিল যে, যদিও তেওঁৰ লোকসকলে বহুতো বীৰত্বৰ কাম কৰিছিল, ৰেজিমেণ্টৰ পানী বাহকৰ দৰে বীৰত্বৰ কামৰ সৈতে কোনোটোৱেই তুলনা কৰিব নোৱাৰি। গতিকে ইয়াক বঁটা দিয়া হোৱা নাছিল।^৭