বিশ্ব মানচিত্ৰ

বিশ্বৰ মানচিত্ৰ পৃথিৱীৰ উপৰিভাগৰ মানচিত্ৰ। বিশ্বৰ মানচিত্ৰসমূহে, ইয়াৰ পৰিসৰৰ বাবে, প্ৰক্ষেপণৰ সমস্যাটোৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিব লগা হয়। প্ৰয়োজনীয়তা অনুসৰি দুটা মাত্ৰাত ভাগ কৰা মানচিত্ৰই পৃথিৱীৰ ত্ৰিমাত্ৰিক পৃষ্ঠৰ প্ৰদৰ্শন বিকৃত কৰে। যিকোনো মানচিত্ৰৰ ক্ষেত্ৰত এই কথা সঁচা হ’লেও বিশ্বৰ মানচিত্ৰত এই বিকৃতিবোৰে চৰম সীমাত উপনীত হয়। বিশ্বৰ মানচিত্ৰ উপস্থাপন কৰিবলৈ বিভিন্ন কাৰিকৰী আৰু নান্দনিক লক্ষ্যক আগত ৰাখি বহুতো কৌশল বিকশিত কৰা হৈছে।^১

বিশ্বৰ মানচিত্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবে পৃথিৱী, ইয়াৰ মহাসাগৰ আৰু ইয়াৰ মহাদেশসমূহৰ বিষয়ে বিশ্বব্যাপী জ্ঞানৰ প্ৰয়োজন। প্ৰাগঐতিহাসিক কালৰপৰা মধ্যযুগলৈকে বিশ্বৰ সঠিক মানচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰাটো অসম্ভৱ হ’লহেঁতেন কাৰণ পৃথিৱীৰ উপকূলৰ আধাতকৈও কম আৰু ইয়াৰ মহাদেশীয় অভ্যন্তৰৰ এটা সৰু অংশহে যিকোনো সংস্কৃতিৰ বাবে জনা গৈছিল। ইউৰোপীয় নৱ-জাগৰণৰ সময়ত আৰম্ভ হোৱা অন্বেষণৰ লগে লগে পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰ জ্ঞান দ্ৰুতগতিত জমা হৈছিল, যাৰ ফলত বিশ্বৰ বেছিভাগ উপকূলৰেখাৰ মানচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, অন্ততঃ মোটামুটিভাৱে, ১৭০০ চনৰ মাজভাগলৈকে আৰু বিংশ শতিকাৰ ভিতৰত মহাদেশীয় অভ্যন্তৰীণ অংশৰ মানচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।

পৃথিৱীৰ মানচিত্ৰ সাধাৰণতে হয় ৰাজনৈতিক বৈশিষ্ট্যৰ ওপৰত নহয় ভৌতিক বৈশিষ্ট্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। ৰাজনৈতিক মানচিত্ৰত ভূ-খণ্ডৰ সীমা আৰু মানৱ বসতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। ভৌতিক মানচিত্ৰত ভৌগোলিক বৈশিষ্ট্য যেনে পৰ্বত, মাটিৰ প্ৰকাৰ বা ভূমি ব্যৱহাৰ দেখুওৱা হৈছে। ভূ-তাত্ত্বিক মানচিত্ৰত কেৱল পৃষ্ঠভাগেই নহয়, তলৰ শিল, ফল্ট ৰেখা আৰু ভূ-গৰ্ভৰ তলৰ গঠনৰ বৈশিষ্ট্যও দেখুওৱা হৈছে। ক’ৰ’প্লেথ মানচিত্ৰত অঞ্চলৰ মাজৰ পাৰ্থক্য, যেনে জনগাঁথনিগত বা অৰ্থনৈতিক পৰিসংখ্যাৰ বিপৰীতে ৰঙৰ ৰং আৰু তীব্ৰতা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

মানচিত্ৰৰ প্ৰক্ষেপণ

• অধিক তথ্য: মানচিত্ৰ প্ৰক্ষেপণ
• ইয়াৰ উপৰি চাওক: মানচিত্ৰ প্ৰক্ষেপণৰ তালিকা

সকলো বিশ্বৰ মানচিত্ৰ কেইবাখনো মানচিত্ৰ প্ৰক্ষেপণৰ ভিতৰত এটা বা সমতলত গোলকক প্ৰতিনিধিত্ব কৰাৰ পদ্ধতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। সকলো প্ৰক্ষেপণে কোনোবা নহয় কোনোবা প্ৰকাৰে ভৌগোলিক বৈশিষ্ট্য, দূৰত্ব আৰু দিশ বিকৃত কৰে। যিবোৰ বিভিন্ন মানচিত্ৰ প্ৰক্ষেপণ প্ৰস্তুত কৰা হৈছে, সেইবোৰে শুদ্ধ তথ্য আৰু বিশ্বৰ মানচিত্ৰ নিৰ্মাণৰ অন্তৰ্নিহিত অনিবাৰ্য বিকৃতিৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষাৰ বিভিন্ন উপায় প্ৰদান কৰে।

হয়তো আটাইতকৈ পৰিচিত প্ৰজেকচনটো হ’ল মাৰ্কেটৰ প্ৰজেকচন, যিটো প্ৰথমে নটিকেল চাৰ্ট হিচাপে ডিজাইন কৰা হৈছিল।

বিষয়গত মানচিত্ৰ

• অধিক পঢ়ক বিষয়গত মানচিত্ৰ

এখন বিষয়গত মানচিত্ৰই এটা বা কেইটামান কেন্দ্ৰীভূত বিষয়ৰ ভৌগোলিক তথ্য দেখুৱায়। এই মানচিত্ৰসমূহে "এখন চহৰ, ৰাজ্য, অঞ্চল, জাতি বা মহাদেশৰ শাৰীৰিক, সামাজিক, ৰাজনৈতিক, সাংস্কৃতিক, অৰ্থনৈতিক, সমাজবিজ্ঞানসন্মত, কৃষি বা অন্য যিকোনো দিশ চিত্ৰিত কৰিব পাৰে"।^২

ঐতিহাসিক মানচিত্ৰ

• অধিক তথ্য: আদিম বিশ্বৰ মানচিত্ৰ

প্ৰাথমিক বিশ্বৰ মানচিত্ৰত লোহা যুগৰ পৰা আৱিষ্কাৰ যুগলৈকে পৃথিৱীৰ চিত্ৰণ আৰু আধুনিক যুগৰ আৰম্ভণিতে আধুনিক ভূগোলৰ উত্থান। পুৰণি মানচিত্ৰই অতীতৰ সময়ত জনা ঠাইসমূহৰ বিষয়ে তথ্য প্ৰদান কৰে, লগতে মানচিত্ৰখনৰ দাৰ্শনিক আৰু সাংস্কৃতিক ভিত্তিও প্ৰদান কৰে, যিবোৰ প্ৰায়ে আধুনিক মানচিত্ৰ নিৰ্মাণৰ পৰা বহু বেলেগ আছিল। মানচিত্ৰ হৈছে বিজ্ঞানীসকলে তেওঁলোকৰ ধাৰণাসমূহ বিতৰণ কৰি ভৱিষ্যত প্ৰজন্মলৈ প্ৰেৰণ কৰাৰ এটা উপায়।^৩