বিজয় সাগৰ

বিজয়সাগৰ(Bijoy Sagar) উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ উদয়পুৰ, ত্ৰিপুৰাৰ এটি হ্ৰদ। ইয়াক মহাদেৱ দিঘী বুলিও কোৱা হয়। ত্ৰিপুৰাৰ উদয়পুৰৰ অন্যতম বৃহৎ হ্ৰদ। এই বিলৰ দৈৰ্ঘ্য ৭৫০ ফুট আৰু প্ৰস্থ ৪৫০ ফুট। বিলখনৰ চাৰিওফালৰ অঞ্চলটো ঘনকৈ বসতিপূৰ্ণ। উত্তৰ-পূব দিশত অৱস্থিত এটা নলাৰে ঘৰুৱা নলা-নৰ্দমা আৰু পেলনীয়া পানীৰে বিলখন দূষিত হৈ পৰিছে। গা ধোৱা, কাপোৰ ধোৱা, মাছ ধৰা আদিৰ বাবে জনসংখ্যা বিজয়সাগৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।লগতে চাৰিওফালৰ ঘৰুৱা অঞ্চলৰ দ্বাৰা কঠিন আৱৰ্জনাও মহাদেৱ দিঘীত খালী কৰা হয়। ইয়াৰ বানান বিকল্পভাৱে বেজয় সাগৰ বুলিও কৰা হয়।^১

ইতিহাস

ধন্য মাণিক্য আৰু গোবিন্দ মাণিক্যৰ ৰাজত্বকালৰ মাজৰ মধ্যকালত এই বিলখন খন্দা হৈছিল। বীৰ বিক্ৰম কিশোৰ মাণিক্যৰ দিনত এই বিলখনৰ জোখ-মাখ কৰা হৈছিল।

ত্ৰিপুৰাৰ ৰজা ঝুজাৰুফাই মগ বংশক পৰাস্ত কৰি ৰঙামাটি দখল কৰি ৫৯০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ মাজভাগত উদয়পুৰত নতুন ৰাজধানী প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁৰ বংশধৰসকলে নাম সলনি কৰি মাণিক্য কৰি উদয়পুৰত কেইবাটাও মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে যেনে ত্ৰিপুৰাসুন্দৰী মন্দিৰ, ভুবনেশ্বৰী মন্দিৰ, গুণবাটি মন্দিৰ, শিৱ মন্দিৰ, জগন্নাথ মন্দিৰ, গোপীনাথ মন্দিৰ, বদৰছাহেদ বাৰী, আৰু দুতীয়া মন্দিৰ। এই পৰ্যায়ত অমৰসাগৰ, জগন্নাথ দিঘী, ধনসাগৰ (ধন্যসাগৰ) আৰু বিজয়সাগৰ (মহাদেৱ দিঘী) আদি বহু হ্ৰদ খান্দি বিল আৰু মন্দিৰৰ চহৰখনক সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰা হৈছিল। পূৰ্বতে ৰঙামাটি নামেৰে পৰিচিত উদয়পুৰ ১৯ শতিকালৈ ত্ৰিপুৰাৰ ৰাজধানী আছিল।^২

গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰতিষ্ঠানসমূহ

ত্ৰিপুৰাৰ প্ৰথম মহাবিদ্যালয় নেতাজী সুভাষ মহাবিদ্যালয় বিজয়সাগৰৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৯৬৪ চনত মহাবিদ্যালয়খনে যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ১৯৭৭ চনত ত্ৰিপুৰা চৰকাৰে বিলখনৰ পাৰৰ ভূমি আবণ্টন দি মহাবিদ্যালয়খনক স্থায়ীভাৱে ৰখাৰ বাবে আবণ্টন দিয়ে। বিজয়সাগৰ পাৰতো ত্ৰিপুৰেশ্বৰৰ মন্দিৰ অৱস্থিত। মাটিত নিৰ্মিত বিজয়সাগৰৰ উত্তৰ দিশত মহাদেৱ মন্দিৰৰ সন্মুখত দুটা সিংহৰ শিল কটা ছবি স্থাপন কৰা হৈছে।^৩