বব্বিলী বীণা

বব্বিলী বীণা হ’ল কৰ্ণাটকী শাস্ত্ৰীয় সংগীতত ব্যৱহৃত এক বৃহৎ গুণাগুণ থকা তন্ত্ৰীবাদ্য। যি ঠাইত এই বীণা আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছিল, সেই বব্বিলীৰ নামেৰেই ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। ২০১১ চনত এই সংগীত যন্ত্ৰটোৱে ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ভৌগোলিক স্বীকৃতি (Geographical Indication) লাভ কৰে।^{১২৩৪৫} এই বাদ্যযন্ত্ৰৰ ডিঙি বা দণ্ডী অংশটো সাধাৰণতে ৫১ ইঞ্চি দীঘল হয়। বব্বিলী বীণা সাতডাল গুণা বা তাৰযুক্ত এক বাদ্যযন্ত্ৰ।

ইতিহাস

বব্বিলী বীণা অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ বিজয়নগৰম জিলাৰ বব্বিলীত আৱিষ্কাৰ কৰা বুলি ধৰা হয়। সোতৰ শতিকাত পেডডা ৰায়ুডুৰ ৰাজত্বকালত এই বীণা নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ হৈছিল। সেই সময়ত ভাৰতত, বিশেষকৈ দক্ষিণ ভাৰতত বীণা বজোৱাটো এক সাধাৰণ চৰ্চা আছিল। এই বীণাৰ সম্পূৰ্ণ বিকাশ প্ৰক্ৰিয়াটোৱে তিনি শতিকাতকৈও অধিক সময় লৈছিল। বব্বিলী ৰাজ্যৰ শাসকসকল সংগীতপ্ৰেমী আছিল আৰু তেওঁলোকৰ অনেকেই বীণা বজাবলৈ শিকিছিল।^৬ বব্বিলী ৰাজ্যত সৰ্বসিদ্ধি সম্প্ৰদায়ৰ কাৰিকৰসকলে বীণা যোগান ধৰিছিল। এই কাৰিকৰসকল গোল্লাপল্লীৰ আছিল। এই বাদ্যযন্ত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা কাৰিকৰ সম্প্ৰদায়টো "বব্বিলী বীণা সম্প্ৰদায়" বুলি জনাজাত।^৭

বৰ্ণনা

এখন বব্বিলী বীণা কঁঠাল গছৰ এটা টুকুৰাৰ পৰাই খোদিত কৰা হয়।^৮ ইয়াত কুণ্ডা নামৰ এটা বাতিৰ দৰে অংশ থাকে, যিটো ফোঁপোলা আৰু কাঠৰ প্লেটেৰে ঢকা। বীণাৰ ডিঙি বা দণ্ডী অংশটো সাধাৰণতে ৫১ ইঞ্চি দীঘল হয়। বব্বিলী বীণা সাতডাল গুণা বা তাৰযুক্ত এক বাদ্যযন্ত্ৰ।^৫