পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধ

পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধ (Review Article) হৈছে এটা নিৰ্দিষ্ট শাখাৰ ভিতৰত এটা বিষয়ৰ ওপৰত বৰ্তমানৰ বুজাবুজিৰ অৱস্থাৰ সাৰাংশ দাঙি ধৰা এটা প্ৰবন্ধ।^১২ পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধ এটাক সাধাৰণতে গৌণ উৎস বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ ইয়াত পূৰ্বতে প্ৰকাশিত অধ্যয়নসমূহৰ পদ্ধতি আৰু সিদ্ধান্তসমূহ বিশ্লেষণ আৰু আলোচনা কৰিব পাৰি। ইয়াৰ এটা জৰীপৰ প্ৰবন্ধ বা বাতৰি প্ৰকাশৰ সাৰাংশসূচক প্ৰবন্ধৰ সৈতে সাদৃশ্য আছে, যিয়ে নতুন তথ্য আৰু ফলাফলৰ ৰিপৰ্ট দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে পূৰ্বতে প্ৰকাশিত প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিক উৎসসমূহৰ জৰীপ আৰু সাৰাংশও কৰে। জৰীপৰ প্ৰবন্ধসমূহক অৱশ্যে তৃতীয় পৰ্যায়ৰ উৎস বুলি গণ্য কৰা হয়, যিহেতু ই নতুন সিদ্ধান্তৰ অতিৰিক্ত বিশ্লেষণ আৰু সংশ্লেষণ প্ৰদান নকৰে। এনে উৎসৰ পৰ্যালোচনাক প্ৰায়ে তৃতীয় পৰ্যায়ৰ পৰ্যালোচনা বুলি কোৱা হয়।

পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধৰ বিশেষজ্ঞ বিদ্যায়তনিক প্ৰকাশনসমূহক পৰ্যালোচনামূলক আলোচনী বুলি জনা যায়। পৰ্যালোচনামূলক আলোচনীসমূহে গ্ৰহণ কৰা পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধসমূহৰ বাবে নিজস্ব প্ৰয়োজনীয়তা থাকে, গতিকে পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধসমূহ জমা দিয়া আলোচনীখনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি সামান্য ভিন্ন হ’ব পাৰে।

পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধসমূহে নিম্নোক্ত বিষয়সমূহ শিকায়:

(ক) এটা ক্ষেত্ৰত কাম কৰা মূল লোকসকল

(খ) শেহতীয়া বৃহৎ অগ্ৰগতি আৰু আৱিষ্কাৰসমূহ

(গ) গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য ব্যৱধান

(ঘ) বৰ্তমানৰ বিতৰ্কসমূহ

(ঙ) গৱেষণা ইয়াৰ পিছত ক’লৈ যাব পাৰে তাৰ পৰামৰ্শ

এটা মেটা-অধ্যয়নে ইতিমধ্যে প্ৰকাশিত বৃহৎ সংখ্যক পৰীক্ষামূলক বা মহামাৰীবিজ্ঞান অধ্যয়নৰ সাৰাংশ দাঙি ধৰে আৰু ইয়াৰ ফলাফলৰ পৰিসংখ্যাগত বিশ্লেষণ প্ৰদান কৰে।

সংশ্লেষণ কৰিবলগীয়া গৱেষণাৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পোৱাৰ সমান্তৰালভাৱে পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধসমূহৰ প্ৰভাৱ আৰু প্ৰাসংগিকতা বৃদ্ধি পাইছে।^৩ প্ৰকাশ হৈ থকা মৌলিক গৱেষণাৰ অসংখ্য পঢ়িব নোৱাৰা অনুশীলনকাৰী বা শিক্ষাবিদসকলৰ বাবে তথ্য একত্ৰিত কৰাৰ এক সংক্ষিপ্ত উপায়।

আখ্যানমূলক পৰ্যালোচনা, পদ্ধতিগত পৰ্যালোচনা, মেটা-বিশ্লেষণ আদি বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধ আছে। পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধসমূহে নতুন ফলাফলৰ পৰিচয় নিদিয়ে, বৰঞ্চ উপস্থাপন কৰা ফলাফলৰ ওপৰত সিদ্ধান্ত লোৱা, বৰ্তমানৰ ফলাফলসমূহ উল্লেখ কৰে। পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধসমূহক একেটা ক্ষেত্ৰ, অন্তৰ্নিহিত তত্ত্ব বা গৱেষণা পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰিব পাৰি।^৪

আখ্যানমূলক পৰ্যালোচনাই কোনো বিষয়বস্তু বা বিষয়ৰ ওপৰত প্ৰকাশিত তথ্যৰ বৰ্ণনা কৰে, কিন্তু বিষয়টোৰ ওপৰত গৱেষণা কৰাৰ লগত জড়িত পদ্ধতিগত প্ৰক্ৰিয়াটো প্ৰায়ে অন্তৰ্ভুক্ত নকৰে। ইয়াৰ ফলত আখ্যানমূলক পৰ্যালোচনা প্ৰবন্ধসমূহ পক্ষপাতমূলক হ’ব পাৰে, মূল গৱেষণাৰ সৈতে জড়িত গুৰুত্বপূৰ্ণ তাত্ত্বিক বিৱৰণ হেৰুৱাব পাৰে, আৰু অধিক অধ্যয়নৰ জৰিয়তে ক্ষেত্ৰখনক অধিক বিকশিত কৰাৰ বাবে উদ্ভাৱনীমূলক পৰামৰ্শ দিব পাৰে। ^৫