প্ৰসন্নময়ী দেৱী

প্ৰসন্নময়ী দেৱী (চৌধুৰী) (২৯ ছেপ্টেম্বৰ ১৮৫৬ – ২৫ অক্টোবৰ ১৯৩৯) এগৰাকী বাঙালী কবি, ভ্ৰমণ সাহিত্যিক আৰু বংগ নৱ-জাগৰণ যুগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ আছিল। তেওঁৰ গ্ৰন্থ আৰ্য্যৱৰ্তঃ জনৈকা বংগমহিলাৰ ভ্ৰমণ বৃত্তান্ত (১৮৮৮) আছিল এগৰাকী বাঙালী মহিলাৰদ্বাৰা ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰকাশিত ভ্ৰমণ বিৱৰণ।

পৰিয়াল আৰু পটভূমি

দেৱীৰ জন্ম হৈছিল ১৮৫৬ চনৰ ২৯ ছেপ্টেম্বৰত মোগল সাম্ৰাজ্যৰ পবনা জিলাৰ হৰিপুৰ গাঁৱৰ এটা ধনী হিন্দু জমিন্দৰ পৰিয়ালত, (এই অঞ্চলটো ১৮৫৮ চনত ব্ৰিটিছ ৰাজৰ অংশ হৈ পৰিছিল আৰু বৰ্তমান বাংলাদেশৰ অংশ)।^১২ দেৱীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনীত লিখিছে যে ১৮৫০ চনত তেওঁৰ পিতৃ দুৰ্গাদাস চৌধুৰীয়ে পশ্চিম বংগৰ মুৰ্ছিদাবাদত পৰিয়ালৰ বাস কৰিছিল।^৩৪

দেৱীয়ে মূলতঃ ঘৰতে শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল,^৫ পিছত ঘৰৰ বাহিৰত অধ্যয়নৰ বাবে কাছাৰীবাৰী ঘৰলৈ যাবলগীয়া হোৱাত ল'ৰাৰ সাজ-পোছাক পিন্ধিছিল।^৬ তেওঁ বাংলা, ইংৰাজী আৰু সংস্কৃত টিউচন কৰিছিল।^৭

দহ বছৰ বয়সত পাবনা জিলাৰ গুণাইগাছাৰ জমিন্দৰী কৃষ্ণ কুমাৰ বাগচীৰ সৈতে দেৱীৰ বিবাহ হয়।^৮৯ ১৮৭১ চনত তেওঁলোকৰ কন্যা প্ৰিয়মভাদা দেৱীক জন্ম দিয়ে, যিগৰাকী লেখিকা, শিক্ষয়িত্ৰী আৰু দানশীল নাৰী।^{১০১১১২}

কন্যাৰ জন্মৰ পাছত দেৱীয়ে স্বামীৰ সৈতে তেওঁৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ ঘৰত থাকিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল, আৰু তাৰ পৰিৱৰ্তে ঠাকুৰ পৰিয়ালে সঘনাই অহা-যোৱা কৰা পিতৃ আৰু ভাতৃৰ ঘৰত বাস কৰিছিল।^৫

কেৰিয়াৰ

কল্পকাহিনী

দেৱীয়ে ১২ বছৰ বয়সত প্ৰথমখন চুটি কবিতাৰ গ্ৰন্থ আধ-আধ ভাষিনী প্ৰকাশ কৰে।^২৯ তেওঁ দ্বিজেন্দ্ৰলাল ৰায়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা মাতৃ মন্দিৰ, ভাৰতবৰ্ষ আদি আলোচনীসমূহত কবিতা অৱদান আগবঢ়াইছিল।^৯

দেৱীয়ে ১৮৮০ চনত বনলতা নামৰ এখন কাব্য সংকলন প্ৰকাশ কৰিছিল। তাৰ পিছত ১৮৮৪ চনত প্ৰকাশ কৰে নিহাৰিকা নামৰ আন এখন কাব্য সংকলন।^৮৯ ইয়াৰ উপৰি ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ সময়ত লিখা তেওঁৰ উপন্যাস অশোক প্ৰকাশিত হয়।^৯

ভ্ৰমণ লেখা

দেৱীৰ ভ্ৰমণ লেখাৰ গঢ় দিছিল ব্ৰিটিছ ভাৰতত ১৮৭০ চনৰ হিন্দু-পুনৰুজ্জ্বলতাবাদী জাতীয়তাবাদ আৰু ঔপনিৱেশিকতা আধুনিকতা দুয়োটাৰেদ্বাৰা।^৮ তেওঁৰ গ্ৰন্থ আৰ্য্যৱৰ্ত: জনৈকা বংগমহিলাৰ ভ্ৰমণ ব্ৰিত্তা (১৮৮৮) আছিল এজন বাঙালীৰদ্বাৰা ভাৰতৰ প্ৰথম প্ৰকাশিত ভ্ৰমণ বিৱৰণ মহিলা^৭১৩ আৰু ইতিবাচক ইতিহাসবিদসকলে প্ৰস্তুত কৰা যুক্তিসংগত, বৈজ্ঞানিক ভ্ৰমণ লেখাৰপৰা পৃথক আছিল।^১৪১৫ তেওঁ ৰাজেন্দ্ৰলালৰ দৰে পেছাদাৰী পণ্ডিতৰ পৰম্পৰাত মানচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল মিত্ৰ আৰু বাংকিম চন্দ্ৰ চেটাৰ্জীৰ ধাৰণাসমূহৰ ওপৰত আধাৰিত হৈ ক ৰৈখিক ইতিহাসৰ ইউৰোপীয় ধাৰণাটোৰ বিৰোধিতা কৰি বাংলা পৰিচয়ৰ বাবে মিথ আৰু ধৰ্মৰ কালিকতাৰ সৈতে অধন্যবাদী ইতিহাস ভনীয়েকৰ বাবে।^৮ অৱশ্যে দ্য ষ্টেটছমেন (ইণ্ডিয়া) কাকতৰ বাবে এজন ইংৰাজে লিখা এটা লেখাও তাই প্ৰশংসা কৰে য'ত যুক্তি দিয়া হৈছিল যে মছলিয়াম নিৰ্মাণৰ বাবে খৰচ কৰা ধন "ৰাজহুৱা মংগলৰ বাবে" খৰচ কৰাটোৱেই ভাল হ'লহেঁতেন।^৭

মৃত্যু

১৯৩৯ চনৰ ২৫ অক্টোবৰত দেৱীৰ মৃত্যু হয় ৮৩ বছৰ বয়সত।^২