পিয়ান'

পিয়ান (Piano) এটা সুৰীয়া বাদ্য, যিটো কি-বোৰ্ড বাদ্যযন্ত্ৰৰ অন্তৰ্গত। ইয়াত হাতৰে বজাব পৰা ধুনীয়া কি (চাবি) থাকে যিবোৰে হাওঁ-দেওঁ কাঠৰ তন্তুৰ ওপৰত হাতুৰীৰ দৰে আঘাত কৰি শব্দ উৎপন্ন কৰে। পিয়ান' এটা বহুমুখী বাদ্যযন্ত্ৰ, যাৰ প্ৰচলন ভাৰতীয় ধ্ৰুপদী সংগীত, জ্যাজ সংগীত, পপ, ৰক সংগীত আদি সকলো প্ৰকাৰৰ সংগীতত দেখা যায়।^১

গঠন

পিয়ান'ত সাধাৰণতে ৮৮-টা কি থাকে (৫২টা সাদা আৰু ৩৬টা ক’লা), যি বিভিন্ন উচ্চতাৰ শব্দ উত্পন্ন কৰে। এই চাবিসমূহে ছাঁৱনিৰ ভিতৰত থকা ধাতুৰ তন্তুত হাতুৰীৰে আঘাত দিয়ে। এই তন্তুসমূহে কম্পিত হৈ বিভিন্ন সুৰ সৃষ্টি কৰে।^২

ইতিহাস

পিয়ান'ৰ উদ্ভৱ ১৭শ শতিকাৰ ইটালীত হৈছিল। ইয়াৰ আৱিষ্কাৰক হিচাপে বেলাচিও বাৰ্তোলোমিও ক্ৰিষ্টোফাৰি (Bartolomeo Cristofori)ক গণ্য কৰা হয়, যি আনুমানিক ১৭০০ চনত এই বাদ্যযন্ত্ৰটো বিকাশ কৰিছিল।^৩

ইয়াৰ আগতে প্ৰচলিত চেম্বেলো বা ক্লাভিচৰ্ডৰ তুলনাত পিয়ান'ৰ বিশেষত্ব আছিল যে, ইয়াত বজোৱা ব্যক্তিয়ে সুৰৰ গৰিমা (dynamics) নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰিছিল।

প্ৰকাৰ

পিয়ান'ৰ প্ৰধান দুটা প্ৰকাৰ আছে:

• গ্ৰেণ্ড পিয়ান' (Grand Piano): ইয়াৰ তন্তুসমূহ আনুভূমিকভাৱে থাকে। এইটো সাধাৰণতে মঞ্চত বা সঙ্গীত বিদ্যালয়ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
• আপৰাইট পিয়ান' (Upright Piano): ইয়াৰ তন্তুসমূহ উলম্বভাৱে থাকে, যাৰ ফলত এইটো কম স্থানত ৰাখিব পাৰি।

ইয়াৰ উপৰিও আধুনিক যুগত ডিজিটেল পিয়ান' আৰু ইলেক্ট্ৰনিক কি-বোৰ্ডতো জনপ্ৰিয়।

সংগীতত ব্যৱহাৰ

পিয়ান' পশ্চিমী শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ এক কেন্দ্ৰীয় বাদ্যযন্ত্ৰ। ইয়াত একে সময়তে মেলোডি আৰু হাৰমনি বজাব পৰা যায়। বেট’ভেন, মোৎসাৰ্ট, চ'পিন আদি বিখ্যাত সঙ্গীতজ্ঞসকলে পিয়ান'ৰ বাবে অগণন সংগীত ৰচনা কৰিছে।

জাজ সংগীত, পপ, ব্লুজ, ৰক এনেকুৱা প্ৰায় সকলো ধৰণৰ সংগীতত পিয়ান' ব্যৱহৃত হয়।

জনপ্ৰিয় পিয়ান'বাদক

• লুডউইগ ভান বেট’ভেন (Ludwig van Beethoven)
• ৱল্ফগেং আমাডেউচ মোৎসাৰ্ট
• ফ্ৰেডেৰিক চ'পিন
• আৰথাৰ ৰুবিনষ্টেইন
• এল্টন জন
• ইন্দ্ৰনীল সেন (বঙালী ভাষা আধুনিক সংগীতত)