নাৰীৰ শৰীৰৰ আকৃতি

নাৰীৰ শৰীৰৰ আকৃতি বা নাৰীৰ আকৃতি হৈছে নাৰীৰ শৰীৰত হাড়ৰ গঠনৰ ওপৰত পেশী আৰু চৰ্বিৰ বিতৰণৰ ফলত উৎপন্ন হোৱা ৰূপ।

মহিলাৰ আকৃতি সাধাৰণতে বক্ষ আৰু নিতম্বতকৈ কঁকালত সংকীৰ্ণ হয়। বক্ষ, কঁকাল আৰু নিতম্বক বিভক্তি বিন্দু বোলা হয় আৰু ইয়াৰ পৰিধিৰ অনুপাতৰ দ্বাৰা শৰীৰৰ মৌলিক আকৃতি নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়।

শাৰীৰিক স্বাস্থ্যৰ বাবে কি উত্তম আৰু নান্দনিকভাৱে কি পছন্দ কৰা হয় সেই সম্পৰ্কে ব্যক্তিগত বিশ্বাসৰ বিস্তৃত পৰিসৰ প্ৰতিফলিত কৰি, কোনো সাৰ্বজনীনভাৱে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত আদৰ্শ নাৰী শৰীৰৰ আকৃতি নাই। বিভিন্ন সংস্কৃতিৰ মাজত আদৰ্শৰ ভিন্নতাও থাকিব পাৰে, আৰু ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে যে এগৰাকী মহিলাই নিজৰ শৰীৰৰ প্ৰতিচ্ছবি কেনেকৈ গ্ৰহণ কৰে।^১

শৰীৰবিজ্ঞান

ইষ্ট্ৰজেনৰ প্ৰভাৱ

মহিলাৰ প্ৰাথমিক যৌন হৰম’ন এষ্ট্ৰোজেনে মাইকী মানুহৰ শৰীৰৰ আকৃতিত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলায়। পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ৰে ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ উৎপাদন হয় যদিও মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষকৈ প্ৰজনন বয়সৰ মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ মাত্ৰা যথেষ্ট বেছি। এষ্ট্ৰোজেনে অন্যান্য কাৰ্যৰ উপৰিও মহিলাৰ গৌণ যৌন বৈশিষ্ট্য যেনে স্তন আৰু নিতম্বৰ বিকাশত সহায় কৰে।^২৩৪ এষ্ট্ৰোজেনৰ ফলত যৌৱনকালত ছোৱালীৰ স্তন গঢ় লৈ উঠে আৰু নিতম্ব বহল হয়। এষ্ট্ৰোজেনৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰি, টেষ্টষ্টেৰনৰ উপস্থিতিয়ে স্তনৰ বিকাশত বাধা দিয়ে আৰু পেশী আৰু মুখৰ চুলিৰ বিকাশত সহায় কৰে।^৫

গৰ্ভাৱস্থাত ইষ্ট্ৰজেনৰ মাত্ৰাও যথেষ্ট বৃদ্ধি পায়। গৰ্ভাৱস্থাৰ সময়ত সাধাৰণতে আন কেইবাটাও পৰিৱৰ্তন ঘটে, য’ত স্তন বৃদ্ধি আৰু দৃঢ়তা বৃদ্ধি পায়, মূলতঃ প্ৰ’লেক্টিন হৰম’নৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত স্তনগ্ৰন্থিৰ হাইপাৰট্ৰফিৰ বাবে। স্তনবৃন্তৰ আকাৰ লক্ষণীয়ভাৱে বৃদ্ধি পাব পাৰে। স্তন্যপানৰ সময়ত এই পৰিৱৰ্তন চলি থাকিব পাৰে। গৰ্ভাৱস্থাৰ পিছত স্তন সাধাৰণতে পূৰ্বৰ আকাৰলৈ ঘূৰি আহে, যদিও কিছু পৰিমাণে স্তন শিথিল হোৱাটো বৃদ্ধি পাব পাৰে।^৬৭

ইষ্ট্ৰজেনৰ মাত্ৰা হ্ৰাস পালে ৰজোনিবৃত্তিৰ সময়ত স্তনৰ আকাৰ হ্ৰাস পাব পাৰে।^৮৯

চৰ্বিৰ বিতৰণ

এষ্ট্ৰোজেনে মহিলাৰ শৰীৰৰ আকৃতিত আন কেইবাটাও উপায়েৰেও প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে, য'ত চৰ্বিৰ সঞ্চয় বৃদ্ধি কৰা, বিপাকীয় ক্ৰিয়া ত্বৰান্বিত কৰা, পেশীৰ ভৰ হ্ৰাস কৰা আৰু হাড়ৰ গঠন বৃদ্ধি কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত।^{১০১১১২}

এষ্ট্ৰোজেনৰ ফলত পুৰুষৰ শৰীৰতকৈ মহিলাৰ শৰীৰত অধিক পৰিমাণৰ চৰ্বি জমা হয়।^১৩১৪ ইহঁতে শৰীৰৰ চৰ্বিৰ বিতৰণতো প্ৰভাৱ পেলায়,^১৫ মহিলাৰ নিতম্ব, উৰু আৰু নিতম্বত চৰ্বি জমা হৈ থাকে,^১৬১৭ কিন্তু সাধাৰণতে কঁকালৰ চাৰিওফালে নহয়, যিটো যৌৱনকালৰ আগৰ আকাৰৰ প্ৰায় একেই থাকিব। থাইৰয়ড গ্ৰন্থিৰ দ্বাৰা উৎপন্ন হোৱা হৰম’নে বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, শৰীৰে কিমান সোনকালে শক্তি ব্যৱহাৰ কৰে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু শৰীৰ আন হৰম’নৰ প্ৰতি কিমান সংবেদনশীল হ’ব লাগে সেইটো নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। খাদ্যৰ অভ্যাস, কাৰ্যকলাপৰ মাত্ৰা আৰু হৰম’নৰ মাত্ৰাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি শৰীৰৰ চৰ্বিৰ বিতৰণ সময়ে সময়ে সলনি হ'ব পাৰে।^{১৮১৯২০}

যেতিয়া মহিলাসকলে ৰজোনিবৃত্তিত উপনীত হয় আৰু ডিম্বাশয়ৰ দ্বাৰা উৎপাদিত ইষ্ট্ৰজেন কমি যায়, তেতিয়া তেওঁলোকৰ নিতম্ব, নিতম্ব আৰু উৰুৰ পৰা চৰ্বি তেওঁলোকৰ কঁকাললৈ গতি কৰে;^২১ পিছলৈ চৰ্বি পেটত জমা হয়।^২২

শৰীৰৰ চৰ্বিৰ শতাংশৰ পৰামৰ্শ মহিলাৰ বাবে বেছি, কিয়নো এই চৰ্বিয়ে গৰ্ভাৱস্থাৰ বাবে শক্তিৰ মজুত হিচাপে কাম কৰিব পাৰে। টেষ্টষ্টেৰনৰ প্ৰভাৱৰ বাবে পুৰুষৰ মুখত ছালৰ তলৰ চৰ্বি কম থাকে;^২৩২৪ টেষ্টষ্টেৰনে দ্ৰুত বিপাকীয় ক্ৰিয়াত সহায় কৰি চৰ্বিও হ্ৰাস কৰে। পুৰুষৰ ইষ্ট্ৰজেনৰ অভাৱৰ ফলত সাধাৰণতে কঁকাল আৰু পেটৰ চাৰিওফালে অধিক চৰ্বি জমা হয় (যাৰ ফলত "আপেলৰ আকৃতি" উৎপন্ন হয়)।^২৫

পেশী

টেষ্টষ্টেৰন হৈছে এটা ষ্টেৰইড হৰম’ন যিয়ে শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপৰ বাবে পেশী গঠন আৰু ৰক্ষা কৰাত সহায় কৰে, যেনে ব্যায়ামৰ। এজন ব্যক্তিৰ পৰা আন এজন ব্যক্তিলৈ টেষ্টষ্টেৰন উৎপন্ন হোৱাৰ পৰিমাণ বেলেগ বেলেগ হয়, কিন্তু গড়ে প্ৰাপ্তবয়স্ক মাইকী চৰাইয়ে প্ৰাপ্তবয়স্ক পুৰুষৰ টেষ্টষ্টেৰনৰ প্ৰায় এক অষ্টমাংশ উৎপাদন কৰে,^২৬ কিন্তু মহিলাসকল হৰম'নৰ প্ৰতি অধিক সংবেদনশীল।^২৭

শৰীৰৰ আকৃতিৰ পৰিৱৰ্তন

বাৰ্ধক্য প্ৰক্ৰিয়াই ব্যক্তিৰ শৰীৰৰ আকৃতিত অনিবাৰ্য প্ৰভাৱ পেলায়। এগৰাকী মহিলাৰ যৌন হৰম’নৰ মাত্ৰাই তেওঁৰ শৰীৰত চৰ্বিৰ বিতৰণত প্ৰভাৱ পেলাব। ডাঃ দেৱেন্দ্ৰ সিঙৰ মতে, "শৰীৰৰ আকৃতি শৰীৰৰ চৰ্বিৰ বিতৰণৰ প্ৰকৃতিৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত হয় যিটো পাছলৈ মহিলাৰ যৌন হৰম'নৰ প্ৰফাইল, ৰোগৰ আশংকা আৰু প্ৰজনন ক্ষমতাৰ সৈতে যথেষ্ট সম্পৰ্কিত।"^২৮ এষ্ট্ৰোজেনৰ ঘনত্বই শৰীৰৰ চৰ্বি ক'ত জমা হয় তাত প্ৰভাৱ পেলাব।^২৯

যৌৱনকালৰ আগতে পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ৰে কঁকাল–নিতম্বৰ অনুপাত একে।^২৮ যৌৱনকালত ছোৱালীৰ যৌন হৰম’নে মূলতঃ ইষ্ট্ৰজেনে স্তনৰ বিকাশ আৰু আগলৈ হেলনীয়া হৈ থকা বহল শ্ৰোণীকোষক সহায় কৰিব আৰু ৰজোনিবৃত্তিলৈকে মহিলাৰ ইষ্ট্ৰজেনৰ মাত্ৰাই তেওঁৰ শৰীৰত নিতম্ব, নিতম্ব আৰু উৰুত অতিৰিক্ত চৰ্বি জমা কৰি ৰাখিব,^২৯৩০ কিন্তু সাধাৰণতে কঁকালৰ চাৰিওফালে নহয়, যিটো যৌৱনকালৰ আগৰ আকাৰৰ প্ৰায় একেই থাকিব। এই কাৰকসমূহৰ ফলত মহিলাৰ কঁকাল–নিতম্বৰ অনুপাত (WHR) পুৰুষতকৈ কম হয়, যদিও পুৰুষৰ শৰীৰৰ ওপৰৰ অংশ আৰু কঁকাল–নিতম্বৰ অনুপাত (WHR) বেছি হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে যাৰ ফলত ইহঁত পেশীৰ ভৰ বেছি হোৱাৰ বাবে V আকৃতিৰ ৰূপ দিয়ে (যেনে, সাধাৰণতে ইহঁতৰ কান্ধ, পেক্টৰ পেশী, টেৰেছ মেজৰ পেশী আৰু লেটিচিমাছ ডৰ্চিছ বহুত ডাঙৰ, অধিক পেশীবহুল আৰু বহল পেশী)।

গৰ্ভাৱস্থাৰ সময়ত আৰু পিছত এগৰাকী মহিলাই শৰীৰৰ আকৃতিৰ পৰিৱৰ্তন অনুভৱ কৰে। ৰজোনিবৃত্তিৰ পিছত ডিম্বাশয়ৰ দ্বাৰা এষ্ট্ৰোজেন উৎপাদন হ্ৰাস পোৱাৰ লগে লগে মাইকী মানুহৰ নিতম্ব, নিতম্ব আৰু উৰুৰ পৰা কঁকাল বা পেটলৈকে চৰ্বিৰ পুনৰ বিতৰণ হোৱাৰ প্ৰৱণতা দেখা যায়।^২১

বিকাশৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত থকা ছোৱালী আৰু মহিলাৰ স্তন সাধাৰণতে "উচ্চ" আৰু ঘূৰণীয়া, গম্বুজ বা শঙ্কু আকৃতিৰ আৰু মাইকী চৰাইৰ বুকুৰ বেৰৰ পৰা প্ৰায় অনুভূমিকভাৱে ওলাই থাকে। সময়ৰ লগে লগে স্তনৰ প্ৰাকৃতিক ওজন, সমৰ্থন গঠনৰ শিথিলতা আৰু বয়স বৃদ্ধিৰ বাবে স্তনৰ শিথিলতা বৃদ্ধি হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে।