দ্যৌষ্পিতৃ

দ্যৌষ, বা দ্যৌষ্পিতৃ ঋগবেদত উল্লিখিত আকাশৰ দেৱতা। তেওঁৰ পত্নী পৃথিৱী। দুয়োৱে মূল-ৰূপ পিতৃ-মাতৃ।

নাম

সংস্কৃত "দ্যৌষ" শব্দ আদ্য-ভাৰতীয়-ইৰানীয় *dyā́wš শব্দৰ পৰা অহা, যি আদ্য-ভাৰতীয়-ইউৰোপীয় Dyḗusৰ পৰা আহিছে, যি এগৰাকী দিনৰ পোহৰৰ- আকাশ দেৱতা। এই শব্দৰ পৰাই গ্ৰীক ভাষা জিউচ-পেটাৰ আৰু লেটিন জুপিটাৰো আহিছে। আদ্য-ভাৰতীয়-ইউৰোপীয়ত Dyḗus ph₂tḗr।^১

পিতৃ শব্দৰ অবিহনে কেৱল "দ্যৌষ" শব্দৰ ব্যৱহাৰ ঋগবেদত দিনৰ আকাশ বুজাবলৈ কৰা হৈছিল।^২

ভূমিকা

দ্যৌষ্পিতৃৰ উল্লেখ সাধাৰণতে বেদত পৃথিৱী মাতাৰ সৈতে কৰা হৈছিল, অনেক স্তোত্ৰত।।^৩

ঋগ বেদত দ্যৌষ্পিতৃৰ উল্লেখ শ্লোক ১-৮৯-৪, ১-৯০-৭, ১-১৬৪-৩৩, ১-১৯১-৬, ৪-১-১০ আৰু ৪-১৭-৪ত কৰা হৈছে।^৪ তেওঁক আন দিব্য নামেৰেও সম্বোধিত কৰা হৈছে: দ্যৱপৃথ্বী এটি দ্বন্দ্ব যৌগ, যি 'স্বৰ্গ' আৰু ' প্ৰিথিৱী'ৰ সংমিশ্ৰণ।

দ্যৌষ্পিতৃক পিতৃ হিচাপে সাধাৰণতে উল্লেখ কৰা হৈছে।^৫ তেওঁৰ জীয়ৰি, ঊষস্‌, পুৱতিনিশাৰ দেৱী।^৬ দেৱসকল, বিশেষকৈ সূৰ্যক দ্যৌষ্পিতৃ আৰু পৃথিৱীৰ সন্তান বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।^৭ দ্যৌষৰ আন পুত্ৰ হ'ল অগ্নি, পৰ্জন্য, আদিত্যসকল, মাৰুতসকল আৰু অগ্নিৰসসকল।^৫৭ অশ্বিনদ্বয়ক "দিৱো নপাত" বা "দিব্য নাতি" বোলা হৈছে।^৫৮ দ্যৌষক সাধাৰণতে জন্তুৰ ৰূপত কল্পনা কৰা হয়, বিশেষকৈ ধৰা উৰ্বৰা কৰা বলধৰ ৰূপত।^৫ দ্যৌষে নিজৰেই পুত্ৰীক বলাৎকাৰ কৰাৰ এটি অস্পষ্ট উল্লেখ ঋগ বেদত পোৱা যায়।^৭

ইন্দ্ৰ দ্য়ৌষ আৰু পৃথিৱীৰ পৰা আঁতৰ হোৱা কাহিনীক ঋগবেদত সৃষ্টিকাৰ্ক্ষৰ এটি মহত্বপূৰ্ণ ঘটনা হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।^৭