টেনিছ

টেনিছ বৰ্তমান বিশ্বৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় খেল। এই খেলক বিশ্বৰ বহু দেশত লন টেনিছ বুলিও জনা যায়। এই খেলত অংশগ্ৰহণ কৰা ব্যক্তিক ‘টেনিছ খেলুৱৈ’ বুলি জনা যায়। টেনিছ খেলিবলৈ 'ৰেকেট' নামৰ, বল, আৰু জালৰ প্ৰয়োজন।^১ উইম্বলডন চেম্পিয়নশ্বিপ, অষ্ট্ৰেলিয়ান অ'পেন, ফ্ৰেঞ্চ অ'পেন, আৰু ইউ এছ অ'পেন হৈছে প্ৰতি বছৰে নিৰ্দিষ্ট সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা চাৰিখন প্ৰধান টেনিছ প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিখন প্ৰতিযোগিতাক গ্ৰেণ্ড শ্লেম প্ৰতিযোগিতা বুলি জনা যায়।^২

ৰাফেল নাডাল, পিট চাম্প্ৰাছ, ইভান লেণ্ডল, বৰিছ বেকাৰ, ৰ'জাৰ ফেডেৰাৰ, নোভাক জʼকোভিচ, ভেনাছ উইলিয়ামছ, ছেৰেনা উইলিয়ামছ, মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা, ষ্টেফি গ্ৰাফ, মনিকা চেলেছ, মাৰিয়া ছাৰাপোভা, মাৰ্টিনা হিংগিছ আদি নিজৰ অধিকাৰত বিশ্ববিখ্যাত টেনিছ খেলুৱৈ হিচাপে পৰিচিত।^৩

প্ৰকাৰ

টেনিছ সাধাৰণতে দুই প্ৰকাৰৰ -

• একক
• দ্বৈত

লগতে দ্বৈত পুৰুষ আৰু মহিলাৰে গঠিত দল এটাক মিক্সড ডাবলছ বুলি জনা যায়।^১

ক’ৰ্ট

টেনিছ খেলা ঠাইখনক টেনিছ ক’ৰ্ট বোলা হয়।

ক'ৰ্টৰ আকাৰ

এখন টেনিছ ক’ৰ্ট ৭৮ ফুট দীঘল আৰু ৩৯ ফুট বহল। অৱশ্যে একক ক’ৰ্টৰ বহল ২৭ ফুট। চতুৰ্ভুজ ক’ৰ্টখন দুটা অৰ্ধেকত বিভক্ত, মাজত ৩ ফুট ওখ জাল (নেট) ওলোমাই থোৱা থাকে। জালৰ প্ৰতিটো ফালে দুখনকৈ চাৰিখন চাৰ্ভিচ ক’ৰ্ট আছে, প্ৰত্যেকখন জালৰ পৰা ২১ ফুট দীঘল। দুয়োফালে দুটা নিৰ্দিষ্ট আকাৰৰ ট্ৰাম লাইন থাকে।^৪

খেলৰ নিয়ম

টেনিছত দুইফালৰ খেলুৱৈয়ে জালৰ বিপৰীত ফালে মুখামুখি হয়। এফালৰ খেলুৱৈয়ে প্ৰথমে বিপৰীত ফালৰ খেলুৱৈজনক বলটো আঘাত কৰে। ইয়াক চাৰ্ভ কৰা বুলি কোৱা হয়। বল আঘাত কৰা ব্যক্তিজনক চাৰ্ভাৰ আৰু বিপৰীত মূৰৰ খেলুৱৈক ৰিচিভাৰ বোলা হয়। ‘চাৰ্ভাৰ’জনে নিজৰ বেছ লাইনৰ বাহিৰৰ পৰা বলটো মাৰিব লাগে। অৱশ্যে ৰিচিভাৰটো যিকোনো ঠাইতে স্থাপন কৰিব পাৰি।

চাৰ্ভিচ বলটো নেট স্পৰ্শ নকৰাকৈ খেলুৱৈৰ ফালৰ বিপৰীত ফালে থকা চাৰ্ভিচ ক’ৰ্টলৈ পঠিয়াব লাগিব। চাৰ্ভত কিবা ভুল হ’লে ‘চাৰ্ভাৰ’জনে চাৰ্ভ আগবঢ়োৱাৰ দ্বিতীয়টো সুযোগ লাভ কৰে। দ্বিতীয়টো চাৰ্ভ ভুল হ’লে ইয়াক ডাবল ফল্ট বুলি কোৱা হয় আৰু ৰিচিভাৰে পইণ্টটো পায়।^১

যদি চাৰ্ভ সঠিক হয়, তেন্তে খেলৰ মূল অংশ (ৰেলী) আৰম্ভ হয়, য’ত প্ৰতিজন খেলুৱৈয়ে বলটো আঘাত কৰি বিপক্ষ দলৰ ক’ৰ্টলৈ ঘূৰাই পঠিয়াই দিয়ে। এইদৰে তেওঁ বলটো পাছ আৰু ৰিচিভ কৰি প্ৰতিপক্ষক পৰাস্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে যাতে প্ৰতিপক্ষই তেওঁক শুদ্ধকৈ বল ঘূৰাই দিব নোৱাৰে।

টেনিছ খেল এখনত জয়ী হোৱা বা পৰাজয় হোৱাটো নিৰ্ণয় কৰা হয় জয়ী হোৱা ছেটৰ সংখ্যাৰ ওপৰত। টেনিছত পইণ্টৰ ক্ৰম "০", "১৫", "৩০", "৪০", ইত্যাদি, য'ত যদি কোনো খেলুৱৈয়ে "৪০"ৰ পিছত পইণ্ট লাভ কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে খেলত জয়ী হয়।

যদি দুজন খেলুৱৈয়ে একেলগে "৪০" পইণ্ট পায়, তেন্তে ইয়াক ডিউচ বুলি কোৱা হয়। খেলখনত জয়ী হ’বলৈ এজন খেলুৱৈয়ে একেৰাহে দুটা পইণ্ট লাভ কৰিব লাগিব। এইদৰে যদি কোনো খেলুৱৈয়ে প্ৰতিপক্ষৰ ওপৰত কমেও দুখন খেলৰ ব্যৱধান বজাই ৰাখি ছখন খেলত জয়ী হ’ব পাৰে, তেন্তে তেওঁ এটা ছেট জয় কৰিবলৈ সক্ষম হয়।

যদি তেওঁলোকে সমান সংখ্যক খেলত জয়ী হয়, তেন্তে ছেটৰ বিজয়ীজন টাইব্ৰেকাৰৰ দ্বাৰা নিৰ্ণয় কৰা হয়। এইদৰে যি খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক ছেট জয় কৰে, তেওঁ খেলখনত জয়ী হয়।^৫

বল

টেনিছ বলবোৰ ফুটা ৰবৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু গৰমত ঊল জমা কৰি তৈয়াৰ কৰা কাপোৰেৰে ঢাকি দিয়া হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে টেনিছ বলৰ ৰং বগা আছিল, যিটো দৃশ্যগত কাৰণত ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালে হালধীয়ালৈ সলনি হৈছিল।^৬