চেইণ্ট নিকোলাছ গীৰ্জা

চেইণ্ট নিকোলাছ গীৰ্জা (ইউক্ৰেইনীয়ান: Церква Святого Миколая) টেৰ্নোপিল ওব্লাষ্টৰ বুচাচ চহৰত অৱস্থিত ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ এটা স্থাপত্য কীৰ্তিচিহ্ন।^১ ই চহৰখনৰ আটাইতকৈ পুৰণি সংৰক্ষিত শিলৰ গীৰ্জা। ইয়াক এটা অৰ্থডক্স গীৰ্জা হিচাপে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ই ইউক্ৰেইনৰ অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ এটা উপাসনাগৃহ। ইয়াৰ পূৰ্বে ই ইউক্ৰেইনৰ অটোচেফেলাছ অৰ্থডক্স গীৰ্জাৰ গীৰ্জা আছিল আৰু তাৰো আগতে ইউক্ৰেইনৰ গ্ৰীক কেথলিক গীৰ্জাৰ গালিচিয়ান গ্ৰীক কেথলিক মেট্ৰ'পলিছৰ এখন ডীনীয় গীৰ্জা আছিল। গীৰ্জাটো ৮, চেইণ্ট নিকোলাছ ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত।

ইতিহাস

প্ৰবাদ অনুসৰি, গীৰ্জাটো ছেইণ্ট জন দ্য বেপ্টিষ্টৰ এটা পুৰণি গীৰ্জাৰ স্থানত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, য'ত তেওঁৰ এখন পৱিত্ৰ ছবি আছিল আৰু বিশ্বাসীসকলে সেই ছবিখন গভীৰভাৱে শ্ৰদ্ধা কৰিছিল।^২

বৰ্তমানৰ ইটাৰে নিৰ্মিত চেইণ্ট নিকোলাছ গীৰ্জাটো সপ্তদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এটা কাঠৰ গীৰ্জাৰ স্থানত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ই ১৬১০ চনত নিৰ্মাণ আৰু পৱিত্ৰ কৰা হৈছিল।^৩৪ গীৰ্জাটোৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল মৰিয়া মহিলংকা আৰু তেওঁৰ স্বামী, পোডিলিয়াৰ গভৰ্নৰ ষ্টেফান পোটোকি।^৫ গীৰ্জাৰ দুৱাৰৰ ওপৰত থকা তেওঁলোকৰ বৈবাহিক কুলচিহ্নে এই কথা নিশ্চিত কৰে। চেইণ্ট নিকোলাছ গীৰ্জা আছিল চহৰখনৰ প্ৰথমটো সম্পূৰ্ণ শিলৰ গীৰ্জা। সেই সময়ৰ নথি-পত্ৰত ইয়াক "নগৰীয়া" বুলি কোৱা হৈছিল।^৪৫ ১৭০০ চনৰ ২৩ জুলাইত বুচাচৰ উত্তৰাধিকাৰী ষ্টেফান আলেকজেণ্ডাৰ পোটোকিয়ে গীৰ্জাৰ সম্পত্তি, কৰ ৰেহাই আৰু দ্মিত্ৰো ঝেলেনস্কিক পেৰিছ প্ৰশাসক হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ সন্দৰ্ভত এক বিশেষ অধিকাৰ প্ৰদান কৰিছিল।^৬

গীৰ্জাৰ আইকন’ষ্টেচিছৰ নবীকৰণৰ সময়ত তেতিয়াৰ পেৰিছ পুৰোহিত মিখাইলো কুৰিলোৱে ঘণ্টা ঘৰত থকা ছেইণ্ট জন দ্য বেপ্টিষ্টৰ পৱিত্ৰ ছবিখনৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল।^২ পিছলৈ ছবিখন পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে ভয়চিয়েক ডিজিডুচিস্কিৰ হাতত দিয়া হয় আৰু ১৯২০ৰ দশকত লভিভৰ এখন প্ৰদৰ্শনীত ইয়াক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।^৭

২০০৮ চনৰ ২৯ জুনত লভিভত অনুষ্ঠিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰাহক মেলাত এখন পুৰণি মূল আলোকচিত্ৰ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। আলোকচিত্ৰখনৰ আকাৰ আছিল ২৩×২৯ ছেণ্টিমিটাৰ আৰু কাৰ্ডবৰ্ডৰ ফলকৰ আকাৰ আছিল ২৭.৬×৩৪ ছেণ্টিমিটাৰ। ইয়াত বুচাচৰ চেইণ্ট নিকোলাছ গীৰ্জাৰ আইকন’ষ্টেচিছ দেখা গৈছিল।^৮

প্ৰায় ৪০০ বছৰ ধৰি চেইণ্ট নিকোলাছ গীৰ্জা বুচাচৰ জনসাধাৰণৰ বাবে এক আধ্যাত্মিক কেন্দ্ৰ হৈ আহিছে। গীৰ্জাটো প্ৰথমতে অৰ্থডক্স উপাসনাৰ বাবে ব্যৱহৃত হৈছিল আৰু বৰ্তমানো অৰ্থডক্স গীৰ্জাই ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ উপৰি বহু সময় ধৰি ইউক্ৰেইনৰ গ্ৰীক কেথলিক গীৰ্জাৰ দ্বাৰাও ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, বৰ্তমানৰ ঘণ্টাটো ১৯২০ৰ দশকত স্থাপন কৰা হৈছিল, যেতিয়া ডেনিছ নেষ্টাইকো বুচাচত পেৰিছ পুৰোহিত হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল।

বিৱৰণ

ভৱনটোত বাইজেণ্টাইন-ৰোমানেস্ক স্থাপত্যশৈলীৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। ই আকাৰত সৰু আৰু তথাকথিত ত্ৰিকোণক ধৰণৰ।^৯ এই ধৰণৰ গীৰ্জাৰ পূৰ্বসূৰী আছিল বাইজেণ্টাইন-কিয়েভান ৰাছ ধৰণৰ তিনিটা নেভযুক্ত গীৰ্জা।^১০ গীৰ্জাটো বুকোভিনিয়ান বা মলডোভিয়ান গীৰ্জাৰ আৰ্হিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।

মন্দিৰটো তিনিটা অংশত বিভক্ত। ইয়াত দুটা সৰু আৰু সুসম আকৃতিৰ কণক আছে। ইয়াৰ পৰিকল্পনা আয়তাকাৰ আৰু প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু গীৰ্জাৰ দুৱাৰৰ মাজত এটা বৰ্ধিত অংশ আছে। সন্মুখত ১৮৬২ চনত নিৰ্মিত এটা কাঠৰ নাৰ্থেক্স আছে আৰু কেন্দ্ৰত এটা টাৱাৰ আছে।^১১১২ বুচাচক তুৰ্কী আৰু তাতাৰসকলৰ আক্ৰমণৰ পৰা ৰক্ষা কৰাৰ সময়ত গীৰ্জাৰ খিৰিকীবোৰ তীৰ মৰা ফুটা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। গৱেষক হ্ৰীহৰী লোহভিনৰ মতে, পূৰ্বতে নাৰ্থেক্সৰ ওপৰত এটা প্ৰতিৰক্ষামূলক টাৱাৰ আছিল, যিটো ঝিজ্নোমিৰৰ ওচৰৰ মঠৰ প্ৰতিৰক্ষামূলক গীৰ্জাৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ আছিল। বেদীটো অলপ দীঘলীয়া আয়তাকাৰ আকৃতিৰ আৰু পূব দেৱালৰ ওপৰৰ অংশটো বহুভুজীয়।

গীৰ্জাৰ চোতালখন এঢলীয়া আৰু এটা বৃহৎ শিলৰ দেৱালেৰে পৰিবেষ্টিত। ১৭৮০ আৰু ১৮৫৫ চনৰ ডাঙৰ বানপানীয়ে দেৱালখন ধ্বংস কৰিছিল আৰু পিছলৈ ইয়াক পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।

১৯৯০ৰ দশকলৈকে গীৰ্জাটোৰ অন্যতম মূল্যৱান সম্পদ আছিল বেদীৰ পূব দেৱালত থকা ষোড়শ শতিকাৰ কুমাৰী মেৰীৰ এখন পৱিত্ৰ ছবি। ছবিখন মৰিয়া মহিলংকাই বুচাচলৈ আনিছিল। তেওঁ ইয়াক নিজৰ পৃষ্ঠপোষক হিচাপে মানি লৈ প্ৰাৰ্থনা কৰিছিল আৰু পিছলৈ গীৰ্জালৈ দান কৰিছিল। ছবিখন সম্ভৱতঃ প্ৰথমে দুৰ্গৰ প্ৰাৰ্থনাগৃহত আছিল।^১৩ অথবা অষ্টাদশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে তাতেই আছিল।^১৪ মিকোলাজ বাজিলি পোটোকিয়ে ছবিখনৰ বাবে ৰূপৰ পোছাক আৰু মুকুট প্ৰস্তুত কৰাৰ লগতে এখন ৰূপৰ চাকিৰ খৰচ বহন কৰিছিল।^১৫ বৰ্তমান ছবিখন ক'ত আছে সেয়া জনা নাযায়।

গীৰ্জাৰ দেৱালবোৰত সন্তসকলৰ ছবি অংকন কৰা হৈছে। ইয়াৰ এটা ব্যতিক্ৰমী বৈশিষ্ট্য হৈছে বেদীৰ এপ্সৰ খটখটীবোৰত দেৱদূতসকলৰ ছবি অংকন কৰা।

আইকন’ষ্টেচিছ

গীৰ্জাটোৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ সম্পদ হৈছে ইয়াৰ অনন্য আইকন’ষ্টেচিছ — ক্ষুদ্ৰ স্থাপত্যৰূপ, কাঠৰ খোদাই আৰু চিত্ৰকলাৰ এক অপূৰ্ব সংমিশ্ৰণ। ই বাৰোক শৈলীৰ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ খোদাই আৰু সোণালী প্ৰলেপেৰে সমৃদ্ধ।^১৬ আইকন’ষ্টেচিছখন অষ্টাদশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ ইউক্ৰেইনীয় দৃশ্যকলাৰ এটা উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন। ইয়াক মিকোলাজ বাজিলি পোটোকিৰ সহায়ত স্থাপন কৰা হৈছিল। ধাৰণা কৰা হয় যে ইয়াৰ স্থানত পূৰ্বে আন এখন আইকন’ষ্টেচিছ আছিল অথবা বৰ্তমানৰখনত ঘোষণা, যীচু খ্ৰীষ্ট, কুমাৰী মেৰী ওডিগিত্ৰিয়া আৰু চেইণ্ট নিকোলাছৰ পুৰণি স্থানীয় পৱিত্ৰ ছবি আছে।^১৭

বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, ইয়াক ঝোভকভা বিদ্যালয়ৰ কাঠখোদাই আৰু চিত্ৰকলাৰ শিল্পীসকলে নিৰ্মাণ কৰিছিল। ভলোডিমিৰ ওভচিইচুকৰ মতে, চিত্ৰশিল্পী ভাচিল পেত্ৰান’ভিচ আৰু তেওঁৰ ছাত্ৰসকলে ১৭৪৪–১৭৪৯ চনৰ ভিতৰত ঝোভকভাত ইয়াৰ কাম কৰিছিল।^১৮ আন এক মত অনুসৰি, আইকন’ষ্টেচিছখন ১৭৪৩ চনত গীৰ্জাত স্থাপন কৰা হৈছিল।

ই সম্পূৰ্ণৰূপে বাৰোক শৈলীত নিৰ্মিত। ইয়াৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ হৈছে স্থাপত্যগঠন আৰু আলংকাৰিক খোদাই। আইকন’ষ্টেচিছখনৰ কেন্দ্ৰীয় অংশৰ উচ্চতা যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰা হৈছে, যাৰ ফলত ইয়াৰ সমগ্ৰ গঠনটোৱে পিৰামিডৰ দৰে ৰূপ লাভ কৰিছে। আলংকাৰিক ফ্ৰেমৰ তীব্ৰ প্লাষ্টিকতা কঠিন খোদাইৰ জৰিয়তে প্ৰকাশ পাইছে আৰু ইয়াত আঙুৰৰ লতা আৰু খাঁজকটা একেন্থাছ পাতৰ প্ৰাধান্য আছে। আইকন’ষ্টেচিছখনৰ চিত্ৰসমূহ ইয়াৰ সজ্জাৰ সৈতে শৈলীগতভাৱে সম্পৰ্কিত।^১৯

আইকন’ষ্টেচিছখনৰ এক স্বকীয় আৰ্হি আছে। ই অৰ্ধবৃত্তাকাৰ ওপৰৰ অংশ থকা আয়তাকাৰ বেদীৰ স্থানটো চাৰিটা শাৰীৰ পৱিত্ৰ ছবিৰে সজাইছে — স্থানীয়, উৎসৱ, পাঁচনি আৰু ভৱিষ্যদ্বাণীমূলক শাৰী। শেষৰ ভৱিষ্যদ্বাণীমূলক শাৰীটো ১৯৮০ চনৰ "পুনৰুদ্ধাৰ"ৰ পিছত হেৰাই যায়।^২০ সমগ্ৰ গঠনটোৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে দুটা অংশত বিভক্ত ৰাজকীয় দুৱাৰ, যাৰ ওপৰত "শেষৰ নৈশভোজ"ৰ পৱিত্ৰ ছবি অৱস্থিত।

ভলোডিমিৰ ভুইচিকে মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে আইকন’ষ্টেচিছখনৰ কাঠখোদাইৰ শিল্পী সম্ভৱতঃ ঝোভকভাৰ কাৰিকৰ ইহনাটি ষ্টোবেনস্কি আছিল।^২১

প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তিসকল

ধৰ্মগুৰুসকল

গ্ৰীক কেথলিক ধৰ্মগুৰুসকল:

• দ্মিত্ৰী জিলিন্স্কি — ডীন; তেওঁ জলোটি পোটিকৰ পৱিত্ৰ ত্ৰিত্ব গীৰ্জা পৱিত্ৰ কৰিছিল।^২২
• মিখাইলো জাৰিট্স্কি^২৩
• ষ্টেপান খোডিন্স্কি^২৩
• ষ্টেপান ক্লিমেণ্টি ছালেভিচ — ১৭৭৩ চনৰ বুচাচৰ ডীন।^২৪
• আণ্টিন বাৰুচেভিচ — ১৮৩২ চনত সেৱা আগবঢ়াইছিল।
• ইভান ক্ৰোপিভনিট্স্কি — ১৮০৩–১৮৬১; ১৮২৮ চনত ধৰ্মীয় দীক্ষা লাভ কৰিছিল; ১৮৩৩–১৮৬১ চনলৈ সেৱা আগবঢ়াইছিল।^২৫২৬ ১৮৫৮ চনতও সেৱাত আছিল।^২৭
• ইভান মাৰ্টিনেট্স — ১৮৬১–১৮৬৩; প্ৰশাসক।^২৫
• মিখাইলো কুৰিলোভিচ
• ই. ভেছোলোভ্স্কি — ১৮৬৬–১৯১০; ১৯০৩–১৯০৫ চনত সেৱা আগবঢ়াইছিল।^২৮
• থিয়ডৰ তেলিয়াকোভ্স্কি — ১৮৯৭ চনৰ এপ্ৰিলৰ পৰা বুচাচ চহৰৰ পৰিষদৰ সদস্য।^২৯
• ডেনিছ নেষ্টাইকো
• পেট্ৰ’ মেলনিচুক^৩০

অৰ্থডক্স খ্ৰীষ্টানসকল:

• আনাটোলি চিডোৰেংকো^৩১
• ইভান পিলিপিশিন — পিছলৈ বুকোভিনাৰ আৰ্চবিছপ ভাৰ্লাম।^৩২
• তাৰাছ দ্ৰুচক

সহকাৰী ধৰ্মগুৰুসকল:

• ওলেক্সি ষ্টুডিন্স্কি — ১৮৩৮–১৮৩৯
• ইলিয়া লুচাকোভ্স্কি — ১৮৪৪–১৮৪৬
• পেট্ৰ’ কৰচিন্স্কি — ১৮৪৬–১৮৪৭
• মাৰ্কেল পপেল — ১৮৫০–১৮৫১
• কিৰিলো চেৰ্কেভিচ — ১৮৫৩–১৮৫৪
• ডমিনিক ষ্টেব্লেট্স্কি — ১৮৫৪–১৮৫৫
• ইউলিয়ান লেভিট্স্কি — ১৮৫৫–১৮৫৬
• পৰফিৰি নেষ্টাইকো — লেখক ভসেভোলোড নেষ্টাইকোৰ আজোকক; ১৮৫৬–১৮৫৭
• লিঅ’প’ল্ড জালেস্কি — ১৮৫৭–১৮৫৮
• আণ্টিন হুজাৰ — ১৮৫৮–১৮৬০
• আৱডি শেপাৰোভিচ — ১৮৬০–১৮৬২
• ইলাৰি লুকাশেভিচ — ১৮৬২–১৮৬৬
• ৰোমান জাৰিট্স্কি — ১৮৬৬–১৮৬৮
• য়েভহেন আলেকচেভিচ — ১৮৭০–১৮৭১
• ওমেলিয়ান বিলিন্স্কি — ১৮৭১–১৮৭২
• ইউলিয়ান লেভিট্স্কি^২৫ — ১৮৭২–১৮৭৮; ১৮৪৭–৬.৩.১৯০০; ঝিজ্নোমিৰ।^৩৩
• ইলাৰি শুশ্কোভ্স্কি — ১৮৭৮–১৮৭৯
• মিকোলা হালুশ্চিন্স্কি — ১৮৭৯–১৮৮০
• ওলেক্সি জায়াচকিভ্স্কি — ১৮৮০–১৮৮১
• লিঅ’ণ্টি কোপাৰটিন্স্কি — ১৮৮১–১৮৮২
• হ্ৰীহৰি ৰিবচাক — ১৮৮৪–১৮৮৯।^২৫

শিল্পকৰ্মত গীৰ্জাটোৰ চিত্ৰণ

• আণ্টিন মালিউত্ছা। Церква св. Миколая в Бучачі. — ১৯৪৩।

গ্ৰন্থপঞ্জী

• Бучач і Бучаччина. Історично-мемуарний збірник / ред. колегія Михайло Островерха та інші. — Ню Йорк — Лондон — Париж — Сидней — Торонто: НТШ, Український архів, 1972. — Т. XXVII. — 944 с. — іл.
• Вітоль Я. Церква в урочищі Монастирок під Бучачем // Оборонні сакральні споруди Західного Поділля. — С. 162—163.
• Вітоль Я. Церква святого Миколая в м. Бучачі // Оборонні сакральні споруди Західного Поділля. — С. 164—165.
• Вуйцик В.. Краснопущанський іконостас Василя Петрановича // Записки Наукового товариства імені Шевченка. — Том CCXXXVI. Праці Комісії образотворчого та ужиткового мистецтва. — Львів, 1998. — С. 413—416.
• Козак М. (автор тексту), Бубній П. (літредактор). Бучач. Фотопутівник. — Тернопіль: ВАТ «Збруч», 2010. — 64 с., іл.
• Островський Ю., Пелех Ю.Нові матеріали до історії досліджень та реставрації Богородчанського іконостаса у XIX ст. (Атрибуція нововіднайдених фотографій іконостаса Воздвиженської церкви із Скиту Манявського 1698—1705 рр. у церкві м. Богородчан) / Національний науково-дослідний реставраційний центр. Львівський філіал. Бюлетень. Інформаційний випуск. — Львів — № 1 (10), 2008. — С. 212—216.
• Станкевич М. Бучач та околиці // Львів: СКІМ, 2010. — 256 с., іл. — .
• Чень Л. Церква Св. Миколая — перлина Бучача. — Львів, 2010. — 28 с.
• Barącz S. Pamiątki buczackie // Lwów: Drukarnia Gazety narodowej, 1882. — 168 s.
• Blazejowskyj D. Historical Šematism of the Archeparchy of L'viv (1832—1944). — Kyiv: Publishing house «KM Akademia», 2004. — P. I. — 1103 p. — .
• Blazejowskyj D. Historical Šematism of the Archeparchy of L'viv (1832—1944). — Kyiv: Publishing house «KM Akademia», 2004. — P. II. — 570 p. — .
• Czyż A. S., Gutowski B. Cmentarz miejski w Buczaczu. — Warszawa: drukarnia «Franczak» (Bydgoszcz), 2009. — Zeszyt 3. — 208 s., 118 il. — (Zabytki kultury polskiej poza granicami kraju. Seria C.). — .
• Odnaleziona — utracona. O ikonie uskrzydlonego św. Jana Chrzciciela z Buczacza. — 6 s.