ক্লেয়াৰ ভেলুট

ক্লেয়াৰ মেৰী জিন ভেলুট (Claire Vellut; ১৯২৬–২০১৩) আছিল বেলজিয়ামত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় কুষ্ঠৰোগ বিশেষজ্ঞ, মানৱতাবাদী আৰু ডেমিয়েন ফাউণ্ডেশ্যন ইণ্ডিয়া ট্ৰাষ্ট (এক অলাভজনক বেচৰকাৰী সংস্থা প্ৰতিষ্ঠাপক)ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক যি ভাৰতত কুষ্ঠ আৰু যক্ষ্মা ৰোগত আক্ৰান্ত লোকসকলৰ চিকিৎসা আৰু পুনৰ্বাসন সেৱা প্ৰদানৰ কামত নিয়োজিত।^১২৩৪ তেওঁ ভাৰতত কুষ্ঠ আৰু যক্ষ্মা ৰোগীৰ চিকিৎসা কৰি ৫৫ বছৰ অতিবাহিত কৰিছিল, ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ সৈতে জড়িত হৈ বা ১৯৫৫ চনত তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা ন্যাসৰ পৃষ্ঠপোষকতাত স্বাধীনভাৱে কাম কৰিছিল।^৪ ভাৰত চৰকাৰ-এ ১৯৮১ চনত তেওঁক চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ ভাৰতীয় অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী প্ৰদান কৰে।^৫

জীৱনী

১৯২৬ চনৰ ২৯ অক্টোবৰত বেলজিয়ামৰ এণ্টৱাৰ্পত লুচি ৰ’ব্ৰুক আৰু বীমা পৰিদৰ্শক ফাৰ্নাণ্ড ইভাৰিষ্ট মাৰ্ক আলফ্ৰেড ভেলুটৰ ঘৰত ছয়টা সন্তানৰ ভিতৰত সৰু হিচাপে ক্লেয়াৰ মেৰীৰ জন্ম হয়।^৬ ইক্সেলছৰ ইনষ্টিটিউট চেণ্ট আন্দ্ৰেত স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৯৫২ চনত কেথলিক ইউনিভাৰ্চিটি অৱ লিউভেনৰ পৰা চিকিৎসা বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু সেই সময়ছোৱাত তেওঁ লাজাৰিষ্ট পুৰোহিত ভিনচেণ্ট লেবে প্ৰতিষ্ঠা কৰা সংস্থা আন্তৰ্জাতিক ভ্ৰাতৃত্ববোধ সংস্থাৰ কাৰ্য্যকলাপৰ সৈতে জড়িত আছিল।^৭৮ তেওঁ লণ্ডন স্কুল অৱ হাইজিন এণ্ড ট্ৰপিকেল মেডিচিনৰ পৰা ট্ৰপিকাল মেডিচিন এণ্ড হাইজিনত ডিপ্লোমা নামৰ এক উন্নত পাঠ্যক্ৰমও কৰিছিল আৰু ১৯৫৩ চনত ইংৰাজী ভাষাৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল।^৯ ১৯৫৪ চনত তেওঁ নতুন দিল্লীৰ বল্লভভাই পেটেল চেষ্ট ইনষ্টিটিউট এণ্ড চিকিৎসালয়ত কাম কৰাৰ প্ৰস্তাৱ লাভ কৰিছিল যদিও বেলজিয়ামৰ কুষ্ঠ ৰোগ বিশেষজ্ঞ ফ্ৰান্স হেমেৰিজকছৰ পৰা পোৱা আমন্ত্ৰণ গ্ৰহণ কৰি দক্ষিণ ভাৰতৰ তামিলনাডু ৰাজ্যৰ কাঞ্চিপুৰমৰ ওচৰৰ কুষ্ঠ ৰোগৰ স্থানীয় সৰু গাওঁ পোলামবাক্কামত এক ৰোগ নিয়ন্ত্ৰণ প্ৰকল্প মুকলি কৰিবলৈ ভাৰতত তেওঁৰ সৈতে যোগদান কৰিবলৈ নিৰ্বাচন কৰিছিল।^৭

গছৰ তলত থকা ক্লিনিক

ক্লেয়াৰে ফ্ৰান্স হেমেৰিজক্সৰ সৈতে ১৯৫৫ চনত পোলাম্বাকামত ভিত্তি কৰি কুষ্ঠৰোগ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে।^৩ ভেলুট আৰু হেমেৰিজক্সকৰ নেতৃত্বত কেন্দ্ৰটোৱে ক্লিনিক অণ্ডাৰ দ্য ট্ৰিছ নামৰ ভ্ৰাম্যমাণ ক্লিনিকেল সেৱা আৰম্ভ কৰে, যিটো এটা চেট আপ য’ত গছৰ তলত স্থাপন কৰা অস্থায়ী মুকলি ক্লিনিকত ৰোগীক চিকিৎসা কৰা হৈছিল।^১০ স্থানীয় চৰকাৰে এই কাম-কাজ হাতত লোৱালৈকে এই ব্যৱস্থা পাঁচ বছৰ ধৰি চলি আছিল আৰু ভেলুটে ইয়াৰ চিকিৎসা বিষয়া হিচাপে আছিল। এই সময়ছোৱাত তেওঁ কলিকতা স্কুল অৱ ট্ৰপিকেল মেডিচিনত কুষ্ঠ ৰোগৰ এটা চুটি প্ৰশিক্ষণ পাঠ্যক্ৰমও কৰিছিল। ভেলুটে ২০০৯ চনলৈকে ৫৫ বছৰ ধৰি ট্ৰাষ্টৰ কাম-কাজ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু ২০১২ চনত ভাৰতৰ পৰা অন্তিমবাৰৰ বাবে বিদায় লোৱালৈকে তেওঁৰ সংগঠন অব্যাহত ৰাখিছিল।^৪ পোলামবাক্কামত থকা সময়ত তেওঁ ৩১০০০ ৰোগীৰ চিকিৎসা কৰিছিল বুলি জানিব পৰা গৈছে।^৪ তেওঁ বেলজিয়ামৰ ডেমিয়েন ফাউণ্ডেশ্যনৰ এগৰাকী সদস্য আছিল আৰু ১৯৯২ চনত ডেমিয়েন ফাউণ্ডেচন ট্ৰাষ্ট ইণ্ডিয়া নামেৰে সংগঠনটোৰ ভাৰতীয় শাখা প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।^৩ ফ্ৰান্স হেমেৰিজকছৰ বোৱাৰী কাভাৰীৰ নেতৃত্বত গ্ৰাম্য মহিলাসকলক গণ শিক্ষা প্ৰদানৰ বাবে এগৰাকী সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু তেওঁলোকৰ পৰিচালনা পৰিষদৰ সদস্য হিচাপে মহিলাৰ এটা গোটৰ প্ৰচেষ্টা 'ছেটুকাৰণ প্ৰকল্প' ৰ সৈতেও তেওঁ জড়িত আছিল।^১১

পাছৰ বছৰবোৰত

২০০৮ চনত তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ কেইজনমান লোকৰ মৃত্যুৱে ভেলুটক বেলজিয়ামলৈ ঘূৰি অহাৰ কথা চিন্তা কৰিবলৈ প্ৰভাৱিত কৰে আৰু পৰৱৰ্তী তিনি বছৰৰ বেছিভাগ সময় তেওঁ বেলজিয়াম, মৰিচাছ আৰু ভাৰতৰ মাজত ভ্ৰমণ কৰি কটায়। ২০০৯ চনৰ পৰা ব্ৰাছেলছৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভ্ৰাতৃত্ববোধ সংস্থাৰ কাৰ্যকলাপৰ সৈতে জড়িত হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু সংস্থাটোৰ কাৰ্যালয়ৰ কৰ্তব্য আৰু নিয়মীয়া কাম-কাজ চোৱাচিতা কৰে। ২০১২ চনৰ জুলাইত তেওঁ অন্তিমবাৰৰ বাবে ভাৰত এৰি‍ছিল।^৪

গোটেই জীৱন স্পিনষ্টাৰ হৈ থকা ক্লেয়াৰ ভেলুটৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত ২০১৩ চনৰ ৮৭ বছৰ বয়সত ব্ৰাছেলছৰ লিটিল চিষ্টাৰছ অৱ দ্য পুৰৰ চৌহদত থকা নিজৰ কোঠাত মৃত্যু হয়।^৪ তেওঁৰ নশ্বৰ অৱশিষ্টসমূহ ব্ৰাছেলছৰ বেনেক্স সমাধিক্ষেত্ৰত সমাধিস্থ কৰা হৈছিল। মৃত্যুৰ পিছত, তেওঁৰ বন্ধু আৰু আত্মীয়সকলে বেলজিয়ামৰ মানৱতাবাদীৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাঞ্জলি হিচাপে তেওঁলোকৰ স্মৃতি আৰু সাক্ষ্য ভাগ বতৰা কৰিছিল যিবোৰ ক্লেয়াৰ ভেলুট নামৰ এটা ৱেবচাইটত সংকলিত আৰু উপলব্ধ কৰা হৈছিল।^১২

বঁটা আৰু সন্মান

ভাৰত চৰকাৰে ১৯৮১ চনত পদ্মশ্ৰীৰ অসামৰিক সন্মানেৰে সন্মানিত কৰে।^৫ ১৯৮৯ চনত কেথলিক ইউনিভাৰ্চিটি অৱ ল’ভেনে তেওঁক ডক্টৰেট ডিগ্ৰী (honoris causa) প্ৰদান কৰে।^৭১৩ ১৯৯৭ চনত যেতিয়া ভাৰত চৰকাৰ-এ ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ ৫০ সংখ্যক দিৱস উদযাপন কৰিছিল, তেতিয়া শ্ৰীৰত্ন সন্মান লাভ কৰা ৫০ গৰাকী মহিলাৰ ভিতৰত ক্লেয়াৰ ভেলুট অন্যতম আছিল।^৭ কুষ্ঠ আৰু মানসিক বিকাৰৰ বাবে সম্প্ৰদায়ভিত্তিক পুনৰ্বাসন (চি. বি. আৰ.) কাৰ্যসূচীৰ সৈতে জড়িত এক ইটালীয় বেচৰকাৰী সংস্থা এমিচি ডি ৰাউল ফ'লেৰুৱে (এ.আই.এফ.অ'.) ১৯৯৯ চনত তেওঁক ৰাউলফ'লেৰো বঁটা প্ৰদান কৰে।^১৪ ২০০৯চনত বেলজিয়ামৰ ৰয়েল ক'ৰ্টৰ দ্বাৰা তেওঁক গ্ৰেণ্ড ক্ৰছ অৱ দ্য অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ক্ৰাউন প্ৰদান কৰা হৈছিল আৰু ২০১১ চনত তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা কাৰ্যসূচীৰ নেতৃত্বৰ পৰা ইন্দিৰা গান্ধী বঁটা লাভ কৰিছিল।^৭১৫