কল্পনা কুমাৰী দেৱী

কল্পনা কুমাৰী দেৱী (১৯৩৬ – ২৮ আগষ্ট ২০১৭) এজন ভাৰতীয় ঔপন্যাসিক আৰু কবি। তেওঁ ওড়িয়া ভাষাৰ সাহিত্যৰ বাবে ২০১১ চনত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰিছিল।

জীৱনী

১৯৩৬ চনত ওড়িশা ৰাজ্যত কল্পনা কুমাৰী দেৱীৰ জন্ম হৈছিল। ১৯৫৮ চনত তেওঁ কলিকতালৈ স্থানান্তৰিত হয়।^১

তেওঁৰ প্ৰথম উপন্যাস কবি ১৯৫৪ চনত প্ৰকাশ পায়।^১ ভাৰতীয় সমাজত সংঘটিত হোৱা বিভিন্ন সামাজিক পৰিৱৰ্তনক তেওঁৰ লেখাত সূক্ষ্মভাৱে ধৰা পোৱা যায়।^২

অচিহ্না বাসভূমি নামৰ উপন্যাসখনৰ বাবে তেওঁ ২০১১ চনৰ সাহিত্য অকাডেমী বঁটা লাভ কৰে।^১

তেওঁৰ স্বামী আছিল ওড়িয়া লেখক কণ্ডুৰী চৰণ দাস। তেওঁলোকৰ কন্যা সবৰ্ণী দাস বাংলা সাময়িকী প্ৰথমাৰ সম্পাদিকা।^৩

কল্পনা কুমাৰী দেৱী ২০১৭ চনৰ ২৮ আগষ্টত কলকাতাত মৃত্যুবৰণ কৰে।^৪

বিতৰ্ক

অচিহ্না বাসভূমি সাহিত্য অকাডেমী বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰাৰ পাছতেই বহু ওডিয়া সাহিত্যিকৰ প্ৰতিক্ৰিয়া দেখা যায়।^৫

বঁটা প্ৰদানত অনিয়ম হৈছে বুলি অভিযোগ উত্থাপন কৰাৰ ফলত সাহিত্য অকাডেমীৰ উপদেষ্টা ব'ৰ্ডৰ সদস্য বাৰেন্দ্ৰ কৃপা ধল পদত্যাগ কৰে। আৰু জনস্বাৰ্থ আবেদন দাখিল কৰাত বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠান অস্থায়ীভাৱে স্থগিত কৰা হয়।^৬

২০১২ চনৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ওড়িশা উচ্চ ন্যায়ালয়ে আবেদনখিনি খাৰিজ কৰে আৰু তেওঁ বঁটা গ্ৰহণ কৰে।^১

সন্মান আৰু পুৰস্কাৰ

• কেন্দ্ৰ সাহিত্য একাডেমী পুৰস্কাৰ, ২০১১ ('অচিহ্না বাসভূমি'ৰ বাবে)^{৭ ৮}
• কাদম্বিনী সম্মান - ২০০৮^৯

সাহিত্যকৰ্ম

১৯৫৩ চনত কল্পনা কুমাৰী দেৱীৰ প্ৰথম গল্প "আসন্তাকালি" আলোচনীত প্ৰকাশ হৈছিল।

সাহিত্যক্ষেত্ৰত কল্পনা কুমাৰী দেৱীৰ অৱদান মূলতঃ সমকালীন ওড়িয়া সমাজ জীৱনৰ বাস্তৱ চিত্ৰণত কেন্দ্ৰিত। তেওঁৰ লেখাত মধ্যবিত্ত সমাজৰ সংকট, অভ্যন্তৰীণ মানসিক দ্বন্দ্ব, নাৰীসত্তাৰ আত্মসংঘৰ্ষ আৰু সামাজিক ৰূপান্তৰৰ তীব্ৰ প্ৰভাৱ সুচিন্তিতভাৱে প্ৰকাশ পায়। বিশেষকৈ উপন্যাসসমূহত তেওঁৰ বৰ্ণনাশৈলী সহজ-সৰল হ'লেও গভীৰ মনস্তাত্ত্বিক বিশ্লেষণেৰে সমৃদ্ধ, যাৰ ফলত পাঠক-কেন্দ্ৰিক এক গভীৰ আৱেগিক সংযোগ সৃষ্টি হয়। সাহিত্যসমালোচকসকলৰ মতে, তেওঁ ওড়িয়া গদ্যসাহিত্যত সমকালীন বাস্তৱতাৰ স্বতন্ত্ৰ মুখভংগী গঠন কৰে আৰু বিংশ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধত ওড়িয়া সাহিত্যক নতুন দিশ প্ৰদান কৰে। সমাজ-সংস্কৃতিৰ চলন্ত দ্বন্দ্বক ধৰি ৰাখিবলৈ তেওঁ যি ধৰণৰ বস্তুনিষ্ঠ ভঙ্গী ব্যৱহাৰ কৰিছিল, সেইটোই তেওঁৰ সমগ্ৰ সাহিত্যকীৰ্তিলৈ বিশেষ ওজন যোগায় আৰু তেওঁক ওড়িয়া সাহিত্যৰ ইতিহাসত এক অনিৰ্বাণ স্থান প্ৰদান কৰে।

সাহিত্যসমালোচকসকলৰ মন্তব্য অনুসৰি, কল্পনা কুমাৰী দেৱীৰ ৰচনাত দেখা পোৱা সাম্প্ৰতিক সামাজিক ধাৰণাসমূহ অঞ্চল-নিৰ্দিষ্ট হ’লেও সামগ্ৰিক ভাৰতীয় সমাজচিন্তাক সমৃদ্ধ কৰে। তেওঁৰ কাহিনীত নাৰীজীৱনৰ অন্তৰ্গত যন্ত্ৰণা আৰু সমাজৰ দ্বৈত মানদণ্ডৰ বিৰুদ্ধে থকা অব্যক্ত প্ৰতিবাদ এক বিশেষ ৰূপত প্ৰতিফলিত হয়, যাৰ বাবে বহুতো সমালোচকে তেওঁক ওড়িয়া নাৰীবাদী গদ্যসাহিত্যৰ উল্লেখযোগ্য লেখিকা বুলি উল্লেখ কৰিছে। পাঠকৰ ভাষাত সহজে মিহলি হ’ব পৰা তেওঁৰ কথনভংগী আৰু দৃঢ় মানৱিক বোধেই তেওঁৰ সাহিত্যিক ব্যক্তিত্বক অধিক উজ্জ্বল কৰি তোলে। সেয়ে আধুনিক ওড়িয়া সাহিত্যৰ বিকাশত তেওঁৰ অৱদান উল্লেখযোগ্য বুলি গণ্য কৰা হয়।

ৰচনাৱলী

উপন্যাস

• কবি (১৯৫৪)^১০
• ঢেউ (১৯৫৫)
• নষ্ট ছন্দ (১৯৫৮)^১১
• বন কেতকী (১৯৫৯)^১২
• সুনীল শিহৰ (১৯৬০)
• নীল় নিৰ্জন (১৯৬১)
• পঞ্চ পুষ্প
• দিগন্তৰ ৰঙ্গ (১৯৬৭)
• প্ৰজাপতিৰ মন (১৯৬৯)
• লোহিত অৰণ্য (১৯৭১)
• সমুদ্ৰৰ হৃদয় (১৯৭৮)
• পঞ্চপুষ্প (১৯৮০)
• আগ্ৰাৰ আকাশ লাল (১৯৮৪)^১৩
• দীপ্ত খড়্গ মুক্ত মগদ (১৯৮৬)
• অচিহ্না বাসভূমি (২০০৯)

গল্প সংকলন

• ছোটগল্প (১৯৫৮)
• অন্তৰে অন্তৰে ভগৱান (১৯৮১)^১৪

আৰু চাওক

• ওড়িয়া কবিৰ তালিকা