উজনি দিবাং উপত্যকা জিলা

উজনি দিবাং উপত্যকা (Pron:/dɪˈbæŋ/) উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অৰুণাচল প্ৰদেশ ৰাজ্যৰ এখন অন্যতম জিলা।^১ এই জিলাখনৰ নাম দিবাং নদীৰ পৰা আহিছে।^২ জিলাখনৰ অধিবাসী মিচমি সকলে দিবাং নদীক তালুন (Talon) আখ্যা দিয়ে। মাটিকালিৰ ফালৰ পৰা উজনি দিবাং উপত্যকা ৰাজ্যৰ সৰ্ববৃহৎ জিলা যদিও এই জিলাৰ জনসংখ্যা ভাৰতৰ ভিতৰতে সৰ্বনিম্ন।^৩

ইতিহাস

১৯৮০ চনৰ জুন মাহত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত জিলাৰ একাংশ পৃথক কৰি দিবাং উপত্যকা জিলা গঠন কৰা হয়।^৪ ২০০১ চনৰ ১৬ ডিচেম্বৰত এই দিবাং উপত্যকা জিলাক বিভক্ত কৰি পুনৰ উজনি আৰু নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা নামেৰে দুখন পৃথক জিলা গঠন কৰা হয়।^৪

ভৌগোলিক অৱস্থান

দিবাং নদী তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলৰ পৰ্বতৰ পৰা ওলাই উজনি দিবাং উপত্যকা জিলাৰ মাজেৰে বৈ গৈছে। জিলাখনৰ সদৰ ঠাইৰ নাম আনিনি (Anini)। এই জিলা উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ আটাইতকৈ উত্তৰত অৱস্থিত।

যাতায়ত

শেহতীয়াকৈ প্ৰস্তাৱিত মেকমোহন লাইনেদি স্থিৰ কৰা মাগ’-থিংবু (Mago-Thingbu)-ৰ পৰা বিজয়নগৰ সংযোগী অৰুণাচল প্ৰদেশ ফ্ৰণ্টিয়াৰ হাইৱে (Arunachal Pradesh Frontier Highway) এই জিলাৰ মাজেৰেই পাৰ হৈ যাব।^৫৬৭৮

সমষ্টি

এই জিলাৰ আনিনি অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ এটা সমষ্টি। ই পূব অৰুণাচল প্ৰদেশ লোকসভা সমষ্টিৰো অন্তৰ্ভুক্ত।^৯

জনসংখ্যা

২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি উজনি দিবাং উপত্যকা জিলাৰ মুঠ জনসংখ্যা ৭,৯৪৮ জন।^৩ জনসংখ্যাৰ ফালৰ পৰা ভাৰতৰ মুঠ ৬৪০খন জিলাৰ ভিতৰত এই জিলা অন্তিম স্থানত আছে।^৩ জিলাখনত জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ০.৯ জন। এই জিলাৰ ভাৰতৰ ভিতৰত সৰ্বনিম্ন জনবসতি পূৰ্ণ জিলা।^৩ ২০০১-২০১১ দশকত এই জিলাৰ জনবসতি বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৯.৩%।^৩ দিবাং উপত্যকা জিলাৰ প্ৰতি ১০০০ গৰাকী পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা ৮০৮ গৰাকী^৩ আৰু সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৬৪.৮%। ^৩

এই জিলাৰ সংখ্যআগৰিষ্ঠ লোক মিচমি জনজাতিৰ।

ভাষা

এই জিলাত ব্যৱহৃত প্ৰধান ভাষা হৈছে মিচমি (Mishmi)। এই ভাষা চীন-তিব্বতীয় মূলৰ।^১০

জৈৱবৈচিত্ৰ্য

এই জিলা জৈৱবৈচিত্ৰৰ ক্ষেত্ৰত চহকী। জিলাখনত আপুৰুগীয়া জীৱ-জন্তু যেনে মিচমি টাকিন (Mishmi takin), ৰঙা গৰাল (Red goral), Mishmi Hills Giant Flying Squirrel, Sclater's Monal আদি দেখা পোৱা যায়।^১১১২

১৯৯১ চনত এই জিলাৰ ৪১৪৯ বৰ্গকিলোমিটাৰ লৈ দিবাং বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য গঠন কৰা হয়।^১৩