ইৰাণ টেইমৌৰতাছ

ইৰাণ টেইমৌৰতাছ (Iran Teymourtash, ১৯১৪–১৯৯১) ২০ শতিকাৰ ইৰাণ মহিলা কৰ্মীসকলৰ মাজত এগৰাকী অগ্ৰণী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ১৯২৫ চনৰ পৰা ১৯৩২ চনলৈকে ইৰাণৰ দ্বিতীয় শক্তিশালী ৰাজনৈতিক ব্যক্তিত্ব হিচাপে ইৰাণ টেইমৌৰতাছে জীৱনৰ আৰম্ভণিতে সেই দেশৰ মহিলা বিষয়ত বিশিষ্ট ভূমিকা গ্ৰহণ কৰাৰ সুযোগ পাইছিল।^১

জীৱন

১৯৩২ চনত পিতৃক কাৰ্যভাৰৰ পৰা অপসাৰণ কৰাৰ পূৰ্বে তেওঁ ইৰাণ বেথেল স্কুল (তেহৰাণৰ আমেৰিকান গাৰ্লছ কলেজ বুলিও জনা যায়)ত পঢ়িছিল আৰু ১৯৩০ চনত হাইস্কুলৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰা শ্ৰেণীৰ বাবে আৰম্ভণিৰ ভাষণ দিয়াৰ সময়ত ৰাজহুৱা স্থানত উন্মোচন কৰা প্ৰথমগৰাকী মহিলা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁ নিঃস্ব মহিলাসকলৰ বাবে এখন বৰ্ডিং স্কুল স্থাপন কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে মহিলাৰ এটা সংস্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এই সংস্থাটোৱে তাৰ পিছৰ বছৰবোৰত দাতব্য কামত লিপ্ত হৈ সক্ৰিয় হৈ থাকে, আৰু আন আন কামৰ লগতে মহিলাসকলৰ বাবে সন্ধিয়াৰ শিক্ষামূলক শ্ৰেণী স্থাপন কৰে।

১৯৩১ চনত ইৰাণ টেইমৌৰতাছক লণ্ডনত প্ৰস্তুতিমূলক কলেজত পঢ়িবলৈ বিদেশলৈ পঠিওৱা হয়; কিন্তু কলেজত এবছৰ পঢ়াৰ পিছত তেওঁ ইৰাণলৈ উভতি যায়৷ কাৰণ তেওঁৰ পিতৃক ৰেজা শ্বাহৰ নিৰ্দেশত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছে৷ ১৯৩৩ চনত আব্দলহোছেইন টেইমৌৰটাছক কাৰাগাৰত হত্যা কৰা হয় আৰু তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ পৰিয়ালক ইয়াৰ এটা দূৰৈৰ বাগিচাত দীৰ্ঘ সময়ৰ বাবে গৃহবন্দী কৰি ৰখা হয়। ৰেজা শ্বাহে পূৰ্বৰ সহযোগী বা বিশিষ্ট ৰাজনীতিবিদক কাৰাগাৰত ভৰোৱা বা হত্যা কৰাটো অস্বাভাৱিক নাছিল যদিও টেইমৌৰতাছৰ পৰিয়ালৰ ওপৰত কঠোৰ সামূহিক শাস্তি প্ৰদানৰ সিদ্ধান্ত তেওঁৰ ৰাজত্বকালত অভূতপূৰ্ব আছিল বুলি সম্ভাৱনা আছে। সেই হিচাপে ইৰাণ টেইমৌৰতাছে পৰিয়ালৰ আন কেইবাজনো সদস্যৰ সৈতে আঠ বছৰ কাৰাদণ্ড আৰু নিৰ্বাসন সহ্য কৰিছিল।

১৯৪১ চনত নিৰ্বাসনৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ পিছত ইৰাণ টেইমৌৰতাছে ইৰাক ভ্ৰমণ কৰে আৰু তেওঁৰ পিতৃ আহমদ আহমদী ("পেজেছক আহমদী")ক হত্যা কৰা বুলি ধৰা ব্যক্তিজনক ইৰাণলৈ প্ৰত্যাৰ্পণৰ ব্যৱস্থা কৰাত সফল হয়, যিজনক পৰৱৰ্তী সময়ত কাছৰত বিভিন্ন ব্যক্তিৰ হত্যাৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ বাবে তেহৰাণত বিচাৰ আৰু শাস্তি প্ৰদান কৰা হয়৷ ^২

উৎস

• Agheli, Bagher, Teymourtash Dar Sahneye-h Siasate-h Iran ("Teimurtash in the Political Arena of Iran") (Javeed: Tehran, 1371).
• Behnoud, Masoud, Een Se Zan, Ashraf Pahlavi, Mariam Firouz, va Iran Teymourtash
• Cronin, Stephanie, The Making of Modern Iran: State and Society Under Reza Shah (Routledge: London, 2003) .