আৰব ফেমিনিষ্ট ইউনিয়ন

আৰব ফেমিনিষ্ট ইউনিয়ন (AFU) আছিল আৰব দেশত ১৯৪৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা নাৰীবাদী সংঘৰ এটা মূল সংগঠন। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল আৰব জাতীয়তাবাদক প্ৰসাৰিত কৰাৰ লগতে সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক লিংগ সমতা লাভ কৰা।

১৯৩৮ চনত ই এফ ইউয়ে কাইৰোত পেলেষ্টাইনৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে পূব মহিলা সন্মিলনৰ আয়োজন কৰে। এ এফ ইউ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ সময়ত আৰব উইমেন এছ’চিয়েশ্যন অৱ পেলেষ্টাইন (এ ডব্লিউ এ)ৰ সম্প্ৰসাৰণ হিচাপে কাম কৰিছিল। এ এফ ইউ প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্দেশ্য আছিল আৰব জাতীয়তাবাদক উৎসাহিত কৰা, যিটো বিভিন্ন আৰব দেশৰ মাজত নাৰীবাদী সংঘৰ সহযোগিতাক প্ৰসাৰিত কৰি সম্পন্ন কৰা হৈছিল।

এ এফ ইউৰ সৃষ্টিয়ে ঔপনিৱেশিক বিৰোধী সংগ্ৰামত সক্ৰিয় পেলেষ্টাইন আৰু চুডানী মহিলাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্বাধীনতা যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰা আলজেৰিয়ান মহিলাসকলৰ সৈতে জাতীয়তাবাদী, সাহিত্যিক আৰু সংস্কাৰমুখী আন্দোলনৰ এক পৰিসৰৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিছিল।^১

ইতিহাস আৰু এ এফ ইউৰ প্ৰতিষ্ঠা

১৯ শতিকাৰ আৰু ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ সৈতে আৰবৰ সহযোগী নাৰীবাদী চেতনাৰ বিকাশ ঘটিছিল। পণ্ডিতসকলে যুক্তি আগবঢ়ায় যে, এই আন্দোলনসমূহ আংশিকভাৱে অঞ্চলটোত পশ্চিমীয়া সাম্ৰাজ্যবাদী প্ৰভাৱৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই উদ্ভৱ হৈছিল। যিহেতু জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ লগতে আৰব নাৰীবাদী চেতনাৰ জন্ম হৈছিল, সেয়েহে নাৰীবাদক প্ৰায়ে মতাদৰ্শগতভাৱে পশ্চিমীয়া সাম্ৰাজ্যবাদৰ সৈতে জড়িত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত আৰব দেশসমূহৰ ভিতৰত নাৰীবাদ দুৰ্বল হৈ পৰিল: নাৰীবাদৰ বিৰোধিতা কৰাসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে পশ্চিমীয়া পুঁজিবাদৰ সৈতে ইয়াৰ সংযোগে নাৰীৰ সংস্কৃতি আৰু ৰক্ষণশীল মূল্যবোধ, যেনে পৰিয়াল আৰু ধৰ্মৰ সৈতে জড়িত মূল্যবোধৰপৰা আঁতৰাই পেলায়।^২

১৯২৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ সময়ত আৰব বিশ্বৰ সংগঠিত নাৰীবাদী আন্দোলনৰ আৰম্ভণিৰ বিন্দু আছিল ই এফ ইউ অৰ্থাৎ ইজিপ্তৰ নাৰীবাদী সংঘ।^৩ হুদা ছা'আৰাৱীয়ে এএফইউৰ পূৰ্বসূৰী ইজিপ্তৰ নাৰীবাদী সংঘ (ইএফইউ) প্ৰতিষ্ঠা কৰে।^৪ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা ভোটাধিকাৰ মিত্ৰতা আৰু মহিলা আন্তৰ্জাতিক শান্তি আৰু স্বাধীনতা লীগৰ সদস্য হৈ ই এফ ইউ আৰু এ এফ ইউয়ে আৰব বিশ্বৰ মহিলা আন্দোলনক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত সংগঠিত কৰিব বিচাৰিছিল, পশ্চিমৰ মহিলা আন্দোলনৰ দৰেই।

ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৪০ চনত ই এফ ইউয়ে প্যান-আৰব নাৰীবাদী মতাদৰ্শ ৰূপায়ণৰ চেষ্টা কৰিছিল, যেতিয়া ইয়াৰ নেতাসকলে নাৰীৰ পৰিস্থিতি, অত্যাচাৰ আৰু দাবীক বিনিময়যোগ্য বুলি গণ্য কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰীবাদী সংস্থাসমূহৰ সৰ্বজনীন ধাৰণাসমূহৰ সন্মুখীন হৈছিল। ইজিপ্ত আৰু পেলেষ্টাইনত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰোধিতা তীব্ৰতৰ হোৱাৰ লগে লগে ই এফ ইউৰ কৰ্মীসকলে লক্ষ্য কৰিলে যে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা মিত্ৰজোঁটৰ ভিতৰত লিংগ ন্যায়তকৈ সাম্ৰাজ্যবাদী স্বাৰ্থক নিয়মিতভাৱে অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হয়। এই উত্তেজনাৰ বাবে ই এফ ইউৰ নেতাসকলে আঞ্চলিক নাৰীবাদী সংঘৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়।^৫

১৯৪৪ চনত আৰব নাৰীবাদী কংগ্ৰেছৰ এখন সন্মিলন ই এফ ইউৰদ্বাৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল যিয়ে এ এফ ইউও প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এ এফ ইউৰ ভিত্তি আছিল ইজিপ্তত। শ্বা’ৰাৱী এ এফ ইউৰ প্ৰথম সভাপতি হৈ পৰে। ইয়াৰ কোষাধ্যক্ষ আৰু সম্পাদকও মিচৰীয়া আছিল। ট্ৰেন্স-জৰ্ডান, ইৰাক, ছিৰিয়া, পেলেষ্টাইন আৰু লেবাননক ব’ৰ্ডত দুজনকৈ প্ৰতিনিধি দিয়া হৈছিল। ই এফ ইউয়ে শিক্ষা আৰু সমাজ কল্যাণৰ জৰিয়তে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ মাজত সমতাক অগ্ৰাধিকাৰ দিছিল, আনহাতে এ এফ ইউয়ে সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক সমতা লাভৰ বাবে বিভিন্ন আৰব নাৰীবাদী সংঘৰ মাজত মিত্ৰতাক অগ্ৰাধিকাৰ দিছিল।

১৯৪৫ চনত এ এফ ইউৰ প্ৰথম সংবিধানৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়। এ এফ ইউয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰ্মাণৰ সম্পৰ্কত প্ৰতিনিধিত্বমূলক দেশসমূহৰ ভিতৰত মহিলাৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে আলোচনা কৰে। লগতে নাৰীৰ অধিকাৰ বহল কৰাৰ স্বাৰ্থত এই দেশসমূহৰ ব্যক্তিগত মৰ্যাদাৰ আইনসমূহক প্ৰভাৱিত কৰিবলৈ বিচাৰিছিল। বিশেষকৈ তেওঁলোকে পশ্চিমীয়া সামৰিক বাহিনীৰ পৰা দেহ ব্যৱসায়ৰ বিষয়টোক লৈ আলোচনা কৰে।^৬

ইয়াৰ সৃষ্টিৰ পিছত এ এফ ইউয়ে অন্যান্য আৰব নাৰীবাদী সংঘৰ সৈতে মিত্ৰতা কৰে। এ এফ ইউৰ মূল অগ্ৰাধিকাৰ আছিল লিংগ সমতা লাভ কৰা, কিন্তু সদস্যসকলে সকলো আৰব দেশতে জাতীয়তাবাদ বৃদ্ধি আৰু বিয়পোৱাৰ বাবেও নিজৰ প্ৰচেষ্টা উৎসৰ্গা কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও এ এফ ইউয়ে অঞ্চলসমূহৰ মাজত ধাৰণা বিনিময়ৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰিছিল। এ এফ ইউয়ে ইজিপ্ত, পেলেষ্টাইন, ছিৰিয়া, জৰ্ডান আৰু ইৰাকৰ নাৰীবাদীসকলক সীমান্তৰ সিপাৰে পিতৃতন্ত্ৰ আৰু ৰাষ্ট্ৰ কৰ্তৃত্বৰ বিৰুদ্ধে কৌশল শক্তিশালী কৰাৰ বাবে এক মঞ্চ প্ৰদান কৰিছিল। তাৰ পিছত ১৯৪৫ চনত এ এফ ইউয়ে আল-আৰবিয়া নামৰ প্ৰথমখন প্যান আৰব মহিলাৰ আলোচনী প্ৰকাশ কৰে।^৭

প্ৰত্যাহ্বান আৰু অৱনতি

১৯৫০ আৰু ১৯৬০ চনৰ ভিতৰত নতুনকৈ স্বাধীন আৰব ৰাষ্ট্ৰসমূহে কেন্দ্ৰীভূত, প্ৰায়ে স্বৈৰাচাৰী ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰে যিয়ে নাৰীবাদী সংগঠনকে ধৰি নাগৰিক সমাজ আৰু স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠনসমূহৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ কঠোৰ কৰি তুলিছিল। এই সময়ছোৱাত "নাৰীবাদ" শব্দটোৰ আনুষ্ঠানিক নিৰীক্ষণৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ এ এফ ইউয়ে সাময়িকভাৱে "আৰব মহিলা সংঘ" নামেৰে কাম কৰিবলগীয়া হৈছিল। চৰকাৰী বিষয়াসকলে "নাৰীবাদ" শব্দটোক পশ্চিমীয়া প্ৰভাৱ আৰু বিৰোধী আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত বুলি ধৰাৰ বাবে ৰাজনৈতিকভাৱে বিধ্বংসী বুলি গণ্য কৰিছিল। বহুতো ৰাষ্ট্ৰীয় অধ্যায়ক নিজৰ নিজৰ ৰাজ্যৰ ৰাজনৈতিক এজেণ্ডা অনুসৰি সামাজিক সেৱা প্ৰদান বা নিজৰ কাৰ্যকলাপৰ পুনৰ ফ্ৰেমৱৰ্ক কৰাত সীমাবদ্ধ আছিল।^৬ ১৯৫২ চনৰ ইজিপ্ত বিপ্লৱৰ পিছত ইজিপ্তই অৰ্ধ স্বায়ত্তশাসন লাভ কৰে। ইজিপ্তৰ অৰ্থনীতি অধিক পুঁজিবাদী গাঁথনিৰ দিশলৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ লগে লগে বৃদ্ধি পোৱা প্ৰতিযোগিতা আৰু শ্ৰম বজাৰৰ পুনৰ্গঠনে বহু মহিলাৰ দৰমহাপ্ৰাপ্ত কৰ্মসংস্থাপনৰ সুবিধা সীমিত কৰি পেলালে। এই পৰিৱৰ্তনসমূহে উচ্চ আৰু নিম্ন আয়ৰ মহিলাসকলৰ মাজত শ্ৰেণীগত পাৰ্থক্য তীব্ৰতৰ কৰি তুলিছিল আৰু সামাজিক ৰক্ষণশীলতা আৰু মহিলা শ্ৰমিকসকলক প্ৰান্তীয়কৰণ কৰা অৰ্থনৈতিক নীতিসমূহক সমালোচনা কৰা নাৰীবাদী সক্ৰিয়তাৰ নতুন ৰূপৰ সৃষ্টি কৰিছিল।^২ বিপ্লৱৰ পিছৰ সময়ছোৱাত ইজিপ্তৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু পিছলৈ ৰাষ্ট্ৰপতি গামাল আব্দেল নাছেৰৰ জন্ম হয়।^৬ নাছেৰৰ শাসনকালত ৰাষ্ট্ৰ একত্ৰীকৰণ নীতিত মহিলা সংঘসমূহ পঞ্জীয়ন, নিৰীক্ষণ আৰু নিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰয়োজন আছিল। ইয়াৰ উপৰিও প্ৰতিনিধিসকলক সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন হোৱাৰ বাবে গতিশীলতা সংকুচিত হৈ পৰিল।^৭

১৯৫৬ চনত ইজিপ্ত চৰকাৰে ই এফ ইউ বন্ধ কৰিবলৈ বাধ্য কৰে।^৬ এ এফ ইউয়ে নিজৰ মুখ্য কাৰ্যালয় কায়ৰোৰ পৰা লেবাননৰ বেইৰুটলৈ স্থানান্তৰিত কৰে।^৮ ই এফ ইউৰ নেতৃত্ব আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক সমৰ্থন অবিহনে এ এফ ইউয়ে বেইৰুটত নিজৰ কাৰ্যকলাপ ফলপ্ৰসূভাৱে বজাই ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু শেষত সময়ৰ লগে লগে ই লোপ পালে।