ৰাগ হিন্দোল

হিন্দোল হৈছে কল্যাণ ঠাটৰ পৰা উৎপন্ন এটা হিন্দুস্তানী শাস্ত্ৰীয় ৰাগ।

ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় গায়ক পণ্ডিত যশৰাজৰ মতে, হিন্দোল হৈছে বসন্ত ঋতুৰ লগত জড়িত এটা প্ৰাচীন ৰাগ আৰু ইয়াক দিনৰ প্ৰথম ভাগত গোৱা হয়।^১

উৎপত্তি

এই ৰাগটো কল্যাণ ঠাটৰ পৰা উৎপন্ন হৈছে। ই বসন্ত ঋতুৰ লগত জড়িত এটা প্ৰাচীন ৰাগ।

কাৰিকৰী বিৱৰণ

আৰোহণ

আৰোহণত ৭টা স্বৰ আছে।

সা গা মা# ধা নি ধা সা।^২

অৱৰোহণ

অৱৰোহণত পাঁচটা স্বৰ আছে।

সা নি ধা মা# গা সা।^২

ৰে আৰু পা ব্যৱহাৰ কৰা নহয়। একমাত্ৰ তীব্ৰ স্বৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয় মা (এইখিনিতে মা# হিচাপে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে)। আন সকলো স্বৰশুদ্ধ।

পকড়

সা গা মা# ধা নি ধা মা# গা সা।

বাদী স্বৰ হৈছে ধা, আৰু সমবাদী হৈছে গা।

জাতি

ঔড়ব – ঔড়ব^৩

সময় (সময়)

এই ৰাগটো দিনৰ প্ৰথম ভাগত বীণা, চেতাৰ, চেহনাই, বাঁহী ইত্যাদি বাদ্যত গাব বা বজাব লাগে।

অধিক তথ্য

এই ৰাগৰ কেন্দ্ৰত আছে তীব্ৰ মধ্যম, আৰু সেই স্বৰৰ চাৰিওফালে ঘূৰি থাকে, ধা বা গাত বিশ্ৰাম লয়। হিন্দোলৰ এটা প্ৰমুখ গতি হৈছে গমক, মা# আৰু ধা ব্যৱহাৰ কৰি গধুৰ আৰু শক্তিশালী দোলন। ইয়াৰ গাঁথনি আৰু বাক্যবন্ধ হৈছে দোলনাৰ অনুকৰণ, সেয়েহে হিন্দোল নাম (হিন্দোলৰ অৰ্থ দোলনা)। অৱৰোহণত নি অতি দুৰ্বল, আৰু বেছিভাগ ৰচনাত ইয়াক তিৰ্যকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয় বা প্ৰায়ে সম্পূৰ্ণভাৱে এৰাই চলা হয়। খেয়াল বা ধামাৰৰ দৰে বেছিভাগ নিখুঁত শাস্ত্ৰীয় সংগীত ধাৰাৰ ৰচনা এই ৰাগত কৰা হয়।

উৎস

• Sound of India, The Best Reference Site for Indian Classical Music
• The Raga Guide – Hindol