লুই চতুৰ্থ (Louis XIV,; ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৬৩৮ – ১ ছেপ্টেম্বৰ ১৭১৫) আছিল ফ্ৰান্সৰ ৰজা, যিয়ে ১৬৪৩ চনৰ পৰা ১৭১৫ চনলৈকে শাসন কৰিছিল। তেওঁক সাধাৰণতে সূৰ্য ৰজা (Roi Soleil) নামেৰে জনা যায়। তেওঁৰ ৰাজত্বকাল আছিল ইউৰোপৰ ইতিহাসৰ ভিতৰত আটাইতকৈ দীঘল — ৭২ বছৰ ১১০ দিন।১
ৰাজত্ব আৰু ৰাজশক্তি
লুই চতুৰ্থৰ ৰাজত্বকালত ফ্ৰান্স কেন্দ্ৰীয়কৃত, শক্তিশালী এক ৰাজতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল। তেওঁ নিজৰ ৰাজসিংহাসনক ঈশ্বৰৰ আশীৰ্বাদ হিচাপে বিবেচনা কৰিছিল আৰু কয় – আমি হৌঁ ৰাজ্য ("L'État, c'est moi") বুলি বিখ্যাত উক্তি দিছিল।২
তেওঁ ৰাজদৰবাৰৰ কেন্দ্ৰ ভেৰ্সাইলৈ স্থানান্তৰ কৰে আৰু তাত এখন বিলাসবহুল ৰাজপ্ৰাসাদ গঢ়ি তোলে। সেই ভেৰ্সাই প্ৰাসাদ ফ্ৰান্সৰ ৰাজদৰবাৰৰ কেন্দ্ৰ হৈ পৰে আৰু ইউৰোপৰ শাসকসকলৰ অনুকৰণীয় ৰূপ হৈ উঠে।৩
যুদ্ধ আৰু বৈদেশিক নীতি
লুইৰ ৰাজত্বকালত বহু যুদ্ধ হৈছিল, যেনে: Devolution যুদ্ধ, Dutch যুদ্ধ, League of Augsburg যুদ্ধ, আৰু Spanish Succession যুদ্ধ। এইবোৰ যুদ্ধৰ উদ্দেশ্য আছিল ইউৰোপত ফ্ৰান্সৰ আধিপত্য বিস্তাৰ কৰা, যদিও শেষৰ দিশত তাৰ অৰ্থনৈতিক খৰচ বেছি হৈছিল।১
ধৰ্মনীতি আৰু অপদ্ৰৱ
তেওঁ Edict of Nantes বাতিল কৰি ফ্ৰান্সৰ হুগেনট (প্ৰটেষ্টেণ্ট) জাতিক ধৰ্মীয় স্বাধীনতাৰ অধিকাৰ কাঢ়ি লৈছিল। এই সিদ্ধান্তে বহু হুগেনট দেশ এৰি পালায়, যাৰ ফলত অৰ্থনীতি ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।২
মৃত্যু আৰু উত্তৰাধিকাৰ
১ ছেপ্টেম্বৰ ১৭১৫ চনত, ৭৬ বছৰ বয়সত ভেৰ্সাই প্ৰাসাদত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ নাতি লুই পঞ্চম তেতিয়া ৫ বছৰীয়া আছিল, যিয়ে তাৰপাছত শাসন কৰে।৩
ঐতিহাসিক প্ৰভাৱ
লুই চতুৰ্থৰ ৰাজত্বক ইউৰোপীয় একাধিপত্য, কেন্দ্ৰীয়ীকৰণ, আৰু শাসনক্ষমতাৰ উদাহৰণ হিচাপে ধৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰাসাদ, ফেশ্বন, সংস্কৃতি আৰু ৰাজনীতি পদ্ধতিয়ে ইউৰোপৰ অন্য ৰাজদৰবাৰকো গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল।
তথ্যসূত্ৰ
- ↑ "Louis XIV". Encyclopædia Britannica. www.britannica.com/biography/Louis-XIV-king-of-F
- ↑ Kishlansky, Mark A. et al. A Brief History of Western Civilization. Pearson, 2010
- ↑ Bluche, François. Louis XIV. Franklin Watts, 1990
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “লুই চতুৰ্থ” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৫২৫১২৬ (১৮ জুলাই ২০২৫)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।