ম্যানমাৰৰ মিজো জনগোষ্ঠী

ম্যানমাৰৰ লুচেই (মিজো) জনগোষ্ঠী—ঐতিহাসিকভাৱে বাৰ্মা নেচনেল লুছাই হৈছে সম্পূৰ্ণ বা আংশিক মিজোৰ সৈতে ম্যানমাৰৰ নাগৰিক বংশবৃক্ষ। যদিও বিগত শতিকা ধৰি ম্যানমাৰত বিভিন্ন মিজো জনগোষ্ঠীয়ে বাস কৰি আহিছে, তথাপিও ঊনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা বিংশ শতিকাৰ পৰা মিজোৰ প্ৰথম ঢৌৱে পুনৰ ম্যানমাৰলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।^১

মিজো জনগণে ম্যানমাৰৰ সামগ্ৰিক সংস্কৃতিত বিশেষ প্ৰভাৱ নেপেলালেও, মিজোসকলৰ মাতৃভূমি মিজোৰামত ১৯৬২ চনৰ পাছত, ম্যানমাৰৰ প্ৰথম সামৰিক অভ্যুত্থানৰ পৰৱৰ্তী কালত, ম্যানমাৰৰ পৰা অহা শৰণাৰ্থীসকলক সহায় কৰি আহিছে। এই সহায় বিশেষভাৱে ১৯৮৮ চনৰ গণঅভ্যুত্থান আৰু ২০২১ চনৰ সামৰিক অভ্যুত্থান আৰু গৃহযুদ্ধৰ পাছত অধিক লক্ষ্যণীয় হৈ উঠে।^২ ইয়াৰ উপৰিও মিজো আৰু বাৰ্মিজ গায়ক-গায়িকাৰে গঠিত Chinlung Chuak Artists নামৰ সংগীতে ম্যানমাৰৰ বাস্তুচ্যুত লোকসকলৰ সহায়ৰ বাবে ধন সংগ্ৰহ কৰি আহিছে।

ম্যানমাৰত মিজো জনগণৰ সংখ্যা প্ৰায় ২,৫০,০০০ৰ পৰা ৪,০০,০০০ বুলি অনুমান কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত ২,০০,০০০ৰো অধিক লোক কালেই চহৰত বাস কৰে। তেওঁলোক মিজো প্ৰবাসী সমাজ আৰু বৃহত্তৰ জো জনগোষ্ঠীৰ অংশ।

ইতিহাস

ঐতিহাসিকভাৱে লু শ্বাইং, লু শ্বাই আৰু কালিংকাউ ভাৰত-বৰ্মা সীমান্তৰ কাষৰ কাবাউ উপত্যকাত বাস কৰা বুলি জনা যায়। ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি কাবাউ উপত্যকাত থকা সময়ছোৱাত তেওঁলোকে অঞ্চলটোৰ ওপৰত বৰ্মণৰ সাৰ্বভৌমত্বক স্বীকৃতি দিছিল আৰু স্থানীয় শক্তিৰ সৈতে মিত্ৰতা কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে ১৯৭২ চনৰ এখন বাৰ্মিজ বিশ্বকোষত উল্লেখ আছে যে ১৮২৩ চনত ৮০০ মিজোৱে মহা বাণ্ডুলাৰ অশ্বাৰোহী বাহিনীত যোগদান কৰিছিল, যিয়ে প্ৰতিৰক্ষামূলক দেৱাল নিৰ্মাণ আৰু সুৰক্ষাকে ধৰি বিদেশী আক্ৰমণৰ পৰা খামপাট অঞ্চলক ৰক্ষা কৰাত অৰিহণা যোগাইছিল।^৩

সেয়েহে ১৯৪৭ চনত বাৰ্মিজ সেনাবাহিনীত ৫০০ মিজো আছিল আৰু ১৯৬০ চনত সেই সংখ্যা ৩,০০০ লৈ বৃদ্ধি পায়।

বাৰ্মাত কৰ্মৰত সেনা বিষয়া চি খুমা (চালিয়ানখুমা)য়ে ১৯৪৬ চনত মেমিয়াউ ছানাপুই (Maymyo Clocktower) নামৰ এটা কৰুণ প্ৰেম কাহিনী লিখিছিল।১৯৫০ চনত বাৰ্মা লুছাই এছ'চিয়েচনে প্ৰকাশ কৰা এই ট্ৰেজেডীখনেই হয়তো মিজোৰামৰ বাহিৰত ছপা আৰু প্ৰকাশ পোৱা প্ৰথম মিজো কল্পকাহিনী। জেমছ ডখুমাৰ ইৰাৱাডী লুইকামাহ (এট দ্য বেংক অৱ দ্য ইৰাৱাডী)ও লিখা হৈছিল।

মিজো প্ৰব্ৰজনকাৰীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা ম্যানমাৰৰ প্ৰথমখন মিজো চহৰ হৈছে ছাগাইং অঞ্চলৰ লেটপাংকোনে; মিজো ভাষাত ইয়াক Sainguauva khua বুলি জনা যায়।

১৯৭২ চনত চৰকাৰী নেতৃত্বৰ হিচাপত ম্যানমাৰত ৫,৭৩৬টা ঘৰ থকা ৮৩খন মিজো গাঁও আছিল, য’ত ৩৩,৫৫৪ জন লোক আছিল।^৪

সংস্কৃতি

বেছিভাগ বাৰ্মিজ মিজো খ্ৰীষ্টান ধৰ্মাৱলম্বী আৰু তেওঁলোকে মিজো ভাষা আৰু বাৰ্মিজ ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে। মিজো জনগণৰ পৰম্পৰাগত উৎসৱ চাপচাৰ কুট কালেই চহৰত ৰাজহুৱা ৰূপে উদ্‌যাপন কৰা হয়।^৫

নাগৰিকত্ব

ম্যানমাৰত বেছিভাগ মিজোৱে চৰকাৰীভাৱে নিজকে চিন জনগোষ্ঠীৰ সদস্য হিচাপে চিনাক্ত কৰে। তথাপি, এক সময়ত Anti-Fascist People's Freedom League-এ মিজোৰামৰ পৰা মিজোসকলক ম্যানমাৰত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। একেধৰণে মেইতেই ভাষাসকলৰ ক্ষেত্ৰতো এই নীতি প্ৰযোজ্য আছিল। কিছুমানৰ মতে, এইটো ৰাজনৈতিক সমৰ্থন লাভ কৰাৰ এক কৌশল আছিল।^৬