ভেটিকান চিটি (Vatican City, চৰকাৰীভাৱে ভেটিকান চিটি ষ্টেট, Vatican City State)১২ হৈছে ইটালীৰ ৰোমৰ ভিতৰত অৱস্থিত এক স্বাধীন দেশ।৩ ভেটিকান চিটি ষ্টেট, যাক “দ্য ভেটিকান” বুলিও কোৱা হয়, লেটাৰন চুক্তিৰ মাধ্যমত ১৯২৯ চনত ইটালীৰপৰা স্বাধীন হৈছিল।৪
ভেটিকান চিটিৰ মাটি-কালি মাত্ৰ ৪৯ হেক্টৰ (১১০ একৰ) আৰু জনসংখ্যা প্ৰায় ৮২৫ জন। আয়তন আৰু জনসংখ্যা উভয় দিশৰেপৰা ই পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ সৰু দেশ।৫ পোপ হৈছে এই দেশৰ ৰাষ্ট্ৰ প্ৰধান। ই ৰোমান কেথলিক চাৰ্চৰ বিশ্ব মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে কাম কৰে।
টিবেৰ নদীৰ ঠিক পশ্চিমত উত্তৰ-পশ্চিম ৰোমৰ ভেটিকান পৰ্বতৰ এটা তিনিকোণীয়া অঞ্চল, ভেটিকান চহৰত অৱস্থিত। দক্ষিণ-পশ্চিমত পিঁয়াজ চন পিট্ৰে বা ছেইণ্ট পিটাৰৰ স্কুৱেৰৰ বাহিৰে, মধ্য বয়স আৰু নৱ-জাগৰণৰ সময়ত নিৰ্মিত দেৱালৰদ্বাৰা ভেটিকান চহৰক ৰোমৰপৰা পৃথক কৰা হয়। দেৱলৰ ভিতৰত আছে বাৰ্গ, বাহাৰী ভৱন আৰু বৰ্গ। সৰ্ববৃহৎ ভৱনটো হৈছে ৰোমান কেথলিকসকলৰ মুখ্য চাৰ্চ ছেইণ্ট পিটাৰৰ বেচিলিকা। ভেটিকান চিটিৰ এটা স্থান মান্যতাবৰী, লাইব্ৰেৰি ভিটিকান আছে।
ভেটিকান চিটিৰ নিজা সংবিধান, ডাক প্ৰণালী, ছীল কৰা, পতাকা আৰু অন্যান্য ৰাজ্যৰ চিহ্ন আছে। ভেটিকানৰ নিজৰ সেনাও আছে, যাক চুইছ গাৰ্ড বুলি কোৱা হয়; ইয়াৰ সদস্যতা প্ৰায় ১০০। অফিচিয়েল ৰেডিঅ' ষ্টেচন ভেটিকান ৰেডিঅ'ই বিশ্বৰ ভিতৰতে পপৰ কণ্ঠ বিস্তাৰ কৰিছিল। ২০০১ চনত ভেটিকানৰ জনসংখ্যা আছিল প্ৰায় ১০০০। ইয়াত স্থায়ীভাৱে বাস কৰি আৰু পোপে দিয়া বিশেষ দায়িত্ব পালন কৰি ইয়াত থকাটো সম্ভৱ।
ভেটিকান চিটি হৈছে অন্তিম টোপ। কেথাল িক্কেলে পোপৰ ৰায়ৰ সৈতে মধ্য ইটালীৰ কেইবাটাও অঞ্চলত এই ৰাজ্যসমূহ স্থাপন কৰিছিল। ইটালীৰ চৰকাৰ আৰু পোপ সম্প্ৰদায়ৰ মাজত বছৰ বছৰ বিতৰ্কৰ পিছত, লেতেৰান চুক্তিৰ অধীনত ১৯২৯ চনত ভেটিকান চিটি স্থাপন কৰা হৈছিল। এই চুক্তিৰ অধীনত, কেথালিক চাৰ্চে ক্ষতিপূৰণৰ বিনিময়ত আন সকলো পোপৰপৰা নিজৰ দাবী প্ৰস্থান কৰে আৰু এক স্বাধীন ভাটিকান চহৰ ত পৰিণত হয়। গোটটোৰ বৰ্তমানৰ মুৰব্বী পপ ফৰান্সিছে ২০১৩ চনৰ ১৩ মাৰ্চত কাৰ্য্যভাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল।
তথ্যসূত্ৰ
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “ভেটিকান চিটি” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৬১৪২১৪ (২৪ জুন ২০২৬)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।