নতুন সংসদ ভৱন

সংসদ ভৱন (IAST: Sansad Bhavan) হৈছে ভাৰতৰ সাংসদৰ সভা। ই দেশৰ ৰাজধানী নতুন দিল্লীত অৱস্থিত। ইয়াত লোকসভা আৰু ৰাজ্যসভা আছে, যিবোৰ ভাৰতৰ দ্বি-সদস্যীয় সংসদত ক্ৰমে নিম্ন আৰু উচ্চ সদন।

ভাৰতৰ "চেন্ট্ৰেল ভিষ্ট্ৰা" প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে নতুন দিল্লীত এই নতুন সংসদ ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰা হয়। ২০২৩ চনৰ ২৮ মে' তাৰিখে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ইয়াক উদ্বোধন কৰে।^১

"চেণ্ট্ৰেল ভিষ্ট্ৰা" ৰফি মাৰ্গত অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালে পুৰণি সংসদ ভৱন, বিজয় চʼক, ইণ্ডিয়া গেট, ৰাষ্ট্ৰীয় যুদ্ধ স্মাৰক, উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিৰ গৃহ, হায়দৰাবাদ হাউচ, সচিবালয় ভৱন, প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় আৰু বাসগৃহ, মন্ত্ৰী ভৱন আদিয়ে আগুৰি আছে।

নেপথ্যৰ ইতিহাস

বৰ্তমানৰ কমপ্লেক্সটোৰ ঠাইত নতুন সংসদ ভৱনৰ প্ৰস্তাৱ ২০১০ চনৰ আৰম্ভণিতে পুৰণি গাঁথনিৰ স্থিতিশীলতাৰ চিন্তাৰ বাবেই উত্থাপন হৈছিল।^২ বৰ্তমানৰ ভৱনটোৰ কেইবাটাও বিকল্পৰ পৰামৰ্শ দিবলৈ ২০১২ চনত তেতিয়াৰ অধ্যক্ষ মেইৰা কুমাৰে এখন কমিটী গঠন কৰিছিল। ৯৩ বছৰীয়া মূল ভৱনটো সদস্য আৰু তেওঁলোকৰ কৰ্মচাৰীৰ বাবে অপৰ্যাপ্ত ঠাই আৰু ডিজাইনৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল যিয়ে ইয়াৰ গাঁথনিগত স্থিৰতাক বিপদত পেলাইছিল, কাৰণ ই ভূমিকম্পৰ পৰা ৰক্ষা পোৱা নাছিল। ইয়াৰ পিছতো ভাৰতৰ জাতীয় ঐতিহ্যৰ বাবে এই ভৱনটো গুৰুত্বপূৰ্ণ, আৰু গাঁথনিটোক সুৰক্ষিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।^৩

আৰম্ভণি

২০১৯ চনত ভাৰত চৰকাৰে কেন্দ্ৰীয় ভিষ্টা পুনৰ উন্নয়ন প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰে, যাৰ যোগেদি‍ নতুন দিল্লীৰ অন্যান্য প্ৰকল্পৰ লগতে নতুন সংসদ ভৱন নিৰ্মাণ কৰা, কৰ্তব্য পথৰ সংস্কাৰ, উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিৰ বাবে নতুন বাসগৃহ নিৰ্মাণ, উপ-সভাপতিৰ বাবে নতুন কাৰ্যালয় আৰু বাসগৃহ নিৰ্মাণ, প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু সকলো মন্ত্ৰীৰ ভৱন একক কেন্দ্ৰীয় সচিবালয়ত একত্ৰিত কৰা।^৪

২০২০ চনৰ অক্টোবৰ মাহত এই নিৰ্মাণৰ ভূমি পূজন কৰা হয় আৰু ১০ ডিচেম্বৰ ২০২০ত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে৷^৫৬ এই অনুষ্ঠানত ধৰ্মীয় নেতাসকলে আন্তঃধৰ্মীয় প্ৰাৰ্থনা অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত কৰে।^৭৮

যদিও আধাৰশিলা স্থাপনৰ অনুমতি দিয়া হৈছিল, তথাপিও ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ এ এম খানউইলকাৰৰ নেতৃত্বত এখন বিচাৰপীঠে চেণ্ট্ৰেল ভিষ্টা পুনৰ উন্নয়ন প্ৰকল্পৰ বিৰুদ্ধে লাভ কৰা আৱেদনৰ সমাধান নোহোৱালৈকে প্ৰকল্পটো আগবঢ়াই নিনিয়াৰ বাধা আৰোপ কৰিছিল৷^৯ ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ৰায়দানত এই প্ৰকল্পটোক অনুমোদন দিয়া হয়, পৰিৱেশ চিন্তাৰ লোকসকলৰ সৈতে অট্টালিকাটোৰ কাম আৰম্ভ কৰা হয়।^১০

বিৱৰণ

১৯২৭ চনত নিৰ্মিত পুৰণি সংসদৰ স্থাপত্যৰ ডিজাইন কৰিছিল ব্ৰিটিছ স্থপতিবিদ ছাৰ এডউইন লুটিয়েন্স আৰু ছাৰ হাৰ্বাৰ্ট বেকাৰে;^১১ আৰু ইয়াত বহুলাংশে মিতাওলীৰ হিন্দু চৌছাথ যোগিনী মন্দিৰৰ প্ৰভাৱ পৰিছি‍ল৷^১২১৩

নতুন কমপ্লেক্সটোৰ আকৃতি ষড়ভুজ আৰু ইয়াক বৰ্তমানৰ কমপ্লেক্সৰ কাষতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ আকাৰ পূৰ্বৰ কমপ্লেক্সৰ সৈতে প্ৰায় সমান।^{১৪১৫১৬} এই সংসদ ভৱনৰ ডিজাইন বিদিশাৰ বিজয়া মন্দিৰৰ সৈতে মিল আছে।^১৭

এই ভৱনটোৰ আয়ুস ১৫০ বছৰতকৈও অধিক হ’ব পৰাকৈ ডিজাইন কৰা হৈছে।^১৮ ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ স্থাপত্য শৈলী সন্নিৱিষ্ট কৰি ভূমিকম্প প্ৰতিৰোধী হ’ব পৰাকৈ ভৱনটি‍ ডিজাইন কৰা হৈছে৷^৬

সংসদ ভৱনৰ তিনিটা প্ৰৱেশদ্বাৰ আছে, যাৰ নাম জ্ঞান দ্বাৰ (জ্ঞানদ্বাৰ), শক্তি দ্বাৰ (শক্তিদ্বাৰ), আৰু কৰ্মদ্বাৰ (কৰ্মদ্বাৰ)।^১৯ তিনিটা প্ৰৱেশদ্বাৰত ছটা অভিভাৱক মূৰ্তি আছে যথা, গজ, অশ্ব, গৰুড়, মকৰ, শ্বাৰডুলা আৰু হামছা।^২০

উদ্বোধনী অনুষ্ঠান

২০২৩ চনৰ ২৮ মে’ত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ভাৰতৰ নতুন সংসদ ভৱন আনুষ্ঠানিকভাৱে উদ্বোধন কৰে। পুৱাৰে পৰা আৰম্ভ হোৱা অনুষ্ঠানত মোদীয়ে অট্টালিকাটো জাতিটোৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰা এখন ফলক উন্মোচন কৰাৰ লগতে সাংসদসকলৰ সমাৱেশক সম্বোধন কৰে।^২১

বিৰোধী দলসমূহে এই অনুষ্ঠানৰ পৰা বহুলাংশে বিৰত থাকি প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পৰিৱৰ্তে ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে ভৱনটো মুকলি কৰাটো বিচাৰিছিল৷^২২

উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত ‘সৰ্ব ধৰ্ম প্ৰাৰ্থনা’ (সৰ্বধৰ্মীয় প্ৰাৰ্থনা) সম্পন্ন কৰা হয় য’ত হিন্দু, জৰদস্তি, বাহাই ধৰ্ম, ইহুদী, ইছলাম, জৈন, বৌদ্ধ আৰু শিখ ধৰ্মৰ ধৰ্মগুৰুসকল উপস্থিত থাকে।^২৩২৪