দৰিয়া-ই-নুৰ

দৰিয়া-ই-নুৰ (পাৰ্চী: دریای نور, যাৰ অৰ্থ হ'ল "পোহৰৰ সাগৰ") হ’ল বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ কটা হীৰা, যাৰ আনুমানিক ওজন ১৮২ কেৰাট (৩৬ গ্ৰাম)।^১ ইয়াৰ বৰ্ণ পাতল গুলপীয়া, যিটো হীৰাৰ ক্ষেত্ৰত পোৱা আটাইতকৈ বিৰল ৰংসমূহৰ ভিতৰত এটা। হীৰাটি বৰ্তমান তেহৰাণত অৱস্থিত ইৰানৰ কেন্দ্ৰীয় বেংকত থকা ইৰানৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অলংকাৰ সংগ্ৰহত আছে।^২ নাছিৰ আল-দীন শ্বাহ কাজাৰৰ ৰাজত্বকালত ৪৫৭টা সৰু হীৰা আৰু চাৰিটা চুনিৰে এক অলংকৃত ফ্ৰেম তৈয়াৰ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ ওপৰত ইৰানৰ ৰাজকীয় প্ৰতীক স্থাপন কৰা হৈছিল।^৩৪

মাত্ৰা

ইয়াৰ জোখ ৪১.৪০ x ২৯.৫০ x ১২.১৫ মিলিমিটাৰ আৰু ওজন প্ৰায় ১৮২ মেট্ৰিক কেৰাট। ই বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ পৰিচিত গুলপীয়া হীৰা।^১ মূলতঃ ইয়াক ইয়াতকৈও ডাঙৰ এটা শিলৰ পৰা কটা হ’ব পাৰে।^৫

ইতিহাস

কহিনুৰৰ দৰেই এই হীৰাটোও ভাৰতৰ অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ গোলকোণ্ডা অঞ্চলৰ কোল্লুৰ খনিৰ পৰা আহৰণ কৰা হৈছিল বুলি ধৰা হয়।^৬৭ ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক ইতিহাস ৰহস্যৰে আবৃত, কিন্তু ইয়াক মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ময়ূৰ সিংহাসনৰ এটা চকু আছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।^৭

১৭৩৯ চনত ইৰানৰ নাদিৰ শ্বাহে উত্তৰ ভাৰত আক্ৰমণ কৰি দিল্লী দখল কৰে। মোগল সম্ৰাট মহম্মদ শ্বাহক ভাৰতৰ মুকুট ঘূৰাই দিয়াৰ বিনিময়ত তেওঁ দৰিয়া-ই-নুৰ, কোহিনুৰ আৰু ময়ূৰ সিংহাসনকে ধৰি মোগলসকলৰ সমগ্ৰ আখ্যানমূলক কোষাগাৰ দখল কৰি লয়।^১

১৭৪৭ চনত নাদিৰ শ্বাহৰ মৃত্যুৰ পিছত হীৰাটো তেওঁৰ নাতি শাহৰোখ শ্বাহে উত্তৰাধিকাৰ সূত্ৰে লাভ কৰে। তাৰ পৰা ই লুৎফ আলী খানৰ হাতলৈ আহে। ইৰানৰ শাসকীয় কাজাৰ বংশ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আঘা মহম্মদ খান কাজাৰৰ হাতত লুৎফ আলী খানৰ পৰাজয়ৰ পিছত দৰিয়া-ই-নুৰ কাজাৰ কোষাগাৰত প্ৰৱেশ কৰে। এই সময়ছোৱাত নাছিৰ আল-দীন শ্বাহ কাজাৰে এই হীৰাটো অতি ভাল পাইছিল বুলি কোৱা হয় আৰু তেওঁ প্ৰায়েই ইয়াক বাহুবন্ধনী বা ব্ৰচ হিচাপে পৰিধান কৰিছিল। এই হীৰাটোৰ তত্ত্বাৱধান কৰাটো উচ্চ পদস্থ ব্যক্তিসকলৰ বাবে এক সন্মানৰ বিষয় আছিল।^২

সম্ভাব্য সংযোগ

১৯৬৫ চনত ইৰানৰ ৰাজকীয় অলংকাৰৰ ওপৰত গৱেষণা চলোৱা এটা কানাডীয় দলে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে দৰিয়া-ই-নুৰ সম্ভৱতঃ এটা বৃহৎ গুলপীয়া হীৰাৰ অংশ আছিল যিটো মোগল সম্ৰাট শাহজাহানৰ সিংহাসনত খটোৱা আছিল। ১৬৪২ চনত ফৰাচী জহৰী জাঁ-বেপ্টিষ্ট টাভাৰ্নিয়াৰে তেওঁৰ দিনলিপিত ইয়াক "গ্ৰেট টেবুল ডায়মণ্ড" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল। এই হীৰাটো সম্ভৱতঃ দুটা টুকুৰাত কটা হৈছিল; যাৰ ডাঙৰ অংশটো হ’ল দৰিয়া-ই-নুৰ আৰু সৰু অংশটো ৬০ কেৰাট ওজনৰ 'নুৰ-উল-আইন' হীৰা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। নুৰ-উল-আইন বৰ্তমান ইৰানৰ ৰাজকীয় সংগ্ৰহৰে এটা টিয়ৰাত (মুকুটসদৃশ অলংকাৰ) খটোৱা আছে।^৮

সমনাম

বাংলাদেশৰ সংবাদ মাধ্যমত মাজে মাজে আন এটা তুলনামূলকভাৱে বহুত সৰু হীৰাকো "দৰিয়া-ই-নুৰ" বুলি কোৱা হয়, যিটো ঢাকাৰ এটা বেংক ভল্টত থকা বুলি জানিব পৰা গৈছে।^৯১০

আৰু চাওক

• গোলকোণ্ডা হীৰা
• গ্ৰেট টেবুল ডায়মণ্ড
• কহিনুৰ
• হীৰাৰ তালিকা
• আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰুক্ষ হীৰাৰ তালিকা
• নূৰ-উল-আইন

বাহ্যিক সংযোগ

• Treasury of National Jewels of Iran;