দ্ৰাবিড় লোক ধৰ্ম

দ্ৰাবিড় লোক ধৰ্ম হৈছে দক্ষিণ ভাৰত তথা অন্য দ্ৰাবিড়ীয় ভাষাভাষী অঞ্চলৰ প্ৰকৃতি বা গাঁও-জীৱনৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ এক পৰম্পৰাৰ পৰিয়াল। ই সাধাৰণতে হিন্দু ধৰ্মৰ অ-বৈদিক অংশৰূপে বিবেচিত হয়। এই লোক ধৰ্মত আদিবাসী বিশ্বাস, গ্ৰামদেৱতাৰ পূজা, দেৱী-পৰম্পৰা আৰু পৰম্পৰাগত অনুষ্ঠানসমূহৰ বিশেষ ভূমিকা থাকে।^১

এই ধৰ্মৰ প্ৰায়বোৰ ধাৰণাক আগমিক আখ্যা দিয়া হয়। অগমসমূহৰ উৎস স্পষ্ট নহয়: কোনো কোনো অগম বৈদিক, আনবোৰ অনা-বৈদিক।

পৰিচয় আৰু পৰিসৰ

দ্ৰাবিড় লোক ধৰ্মই সাধাৰণতে সেই বিশ্বাসসমূহক সূচায় যাৰ গ্ৰাম, পাহাৰীয়া আদি জীৱনধাৰাৰ সৈতে সংগতি ৰাখি বিকাশ হৈছে, দ্ৰাবিড়ীয় ভাষাভাষী সমাজত। ই বৈদিক ধৰ্মৰ কথিত শাস্ত্ৰীয় আদৰ্শৰ বাহিৰৰ, গাঁও-জীৱনৰ সদিচ্ছা, প্ৰতিপালন, লোক-বিশ্বাস, নৃত্য-গীত, উৎসৱ আৰু দেৱগণৰ পূজাৰ সৈতে জড়িত।^২

দ্ৰাবিড় লোক ধৰ্মত স্থানীয় গ্ৰামদেৱতা, মাতৃদেৱী ("অম্মন্‌") আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণ দিয়া দেৱ-দেৱীসকলক পূজা কৰাৰ প্ৰাধান্য আছে। বহু অঞ্চলত মাটি, বট গছ, জল-স্থান, পুৰণি শিল আদিৰ পূজা কৰা হয়। এই পৰম্পৰাক গাঁৱৰ সুৰক্ষা আৰু কৃষি-উৎপাদন সভ্যতাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হয়।^৩ দ্ৰাবিড় লোক ধৰ্মৰ পূজা পদ্ধতিত "তুৰুম" আৰু নৃত্য, পাদ্দানা (গান), মঞ্চৰ নাটক আদি সন্মিহলিত হৈ পৰে, স্থানীয় লোকসাহিত্যৰ সৈতে। আনহাতে, গ্ৰামসুৰক্ষাৰ দায়িত্ব পালন কৰা দীঘল শৃঙ্গী বা সুৰক্ষা দিয়া দেৱতাসকলো নাৰায়ণী, কালিকা বা অম্মনৰ ৰূপত পূজিত হয়।^৪

ঐতিহাসিক গঠন

কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে দ্ৰাবিড় লোক ধৰ্মৰ গুড়ী প্ৰাচীন দক্ষিণ এশিয়াৰ নৌত্নিক আৰু মধ্য-নৈতিহাসিক লোক বিশ্বাস পৰম্পৰাত বিচাৰি পোৱা যায়, যি বৈদিক বা শাস্ত্ৰীয় ধৰ্মৰ পৰিসৰৰ বাহিৰত স্বাধীন পৰম্পৰা হিচাপে অস্তিত্বত আছিল। কিছুমান শাস্ত্ৰীয় দৰ্শনে এই লোকধৰ্মক বিচ্ছিন্ন-স্তৰীয় বিশ্বাস বুলি ব্যাখ্যা কৰে। আন শাস্ত্ৰীয় দৰ্শনে ইয়াক এক বিবিধ ধৰ্মীয় ধাৰাৰ সংগমবৰূপে বৰ্ণনা কৰে।^৫

কিছুমান গবেষকে এই যুক্তি দাঙি ধৰিছে যে দ্ৰাবিড় লোক ধৰ্মৰ কিছুমান পদ্ধতি, বিশেষকৈ দেৱী-পূজা আৰু মাতৃশক্তিৰ ধাৰণা, পৰৱৰ্তী সময়ত শাক্ত ধৰ্ম আৰু শক্তি পূজাৰ আদৰ্শ সংগঠনৰ লগতো মিশ্ৰিত গৈ পৰিল।^৬

ভাৰতীয় ধৰ্মৰ ওপৰত প্ৰভাৱ

দ্ৰাবিড় লোক ধৰ্মৰ বহু উপাদান পৰৱৰ্তী হিন্দুধৰ্ম, বিশেষকৈ শাক্ত, শৈৱ, আৰু গ্ৰামীণ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানসমূহৰ সৈতে মিশ্ৰিত হৈ থকা দেখা যায়। লোকনৃত্য, উৎসৱ, দেৱগণ, মূৰ্তিপূজা ইত্যাদি পৰম্পৰাগত ধাৰণাৰ লগতে অঞ্চলভিত্তিক বিশ্বাসসমূহো সংযুক্ত হৈ আছে।^৭

তদুপৰি, ই এক স্বতন্ত্ৰ পৰম্পৰা ৰূপেও দেখা যায়। দ্ৰাবিড় লোক ধৰ্ম কোনোধৰণৰ একক শাস্ত্ৰীয় ধৰ্ম নহয়। বৰঞ্চ ই এক বৃহৎ আঞ্চলিক আৰু গ্ৰামীণ বিশ্বাসৰ পৰিয়ালৰ এক জটিল সংমিশ্ৰণ। ই গ্ৰামীণ জনজীৱনৰ প্ৰাকৃতিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিপ্ৰেক্ষিতৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত হৈ বিকশিত হৈছে।^৮