তাঁতৰ শাৰী

তাঁতৰ শাৰী বংগৰ পূব অংশৰপৰা উৎপত্তি হোৱা আৰু সাধাৰণতে বঙালী মহিলাসকলে ব্যৱহাৰ কৰা পৰম্পৰাগত বাংলা শাৰী। কপাহৰ সূতাৰে বোৱা তাঁতৰ শাৰীৰ লঘুতা আৰু স্বচ্ছতাৰ বাবে পৰিচিত। ভাৰত উপমহাদেশৰ গৰম আৰু আৰ্দ্ৰ জলবায়ুৰ বাবে ইয়াক আটাইতকৈ আৰামদায়ক শাৰী বুলি গণ্য কৰা হয়।^১

ইতিহাস

ৰাজকীয় নিৰ্দেশনাত মোগল যুগত ডাক্কা (বৰ্তমান ঢাকা, বাংলাদেশ) আৰু মুৰ্ছিদাবাদ (বৰ্তমান পশ্চিম বংগ, ভাৰত) আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে টান (বিশেষকৈ জামদানি) আৰু মছলিন বিখ্যাত হৈছিল।^২ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে মানচেষ্টাৰৰ বস্ত্ৰ উদ্যোগক ৰক্ষা কৰিবলৈ এই শিল্পকলা ধ্বংস কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও তাঁত সংস্কৃতি জীয়াই থাকিবলৈ সক্ষম হৈছিল।

১৯৪৭ চনৰ বিভাজনৰ সময়ত বংগ প্ৰদেশ বিভাজন হোৱাৰ লগে লগে কিছুমান শিপিনী পশ্চিম বংগলৈ প্ৰব্ৰজন কৰি তাতেই নিজৰ কাৰুকাৰ্য অব্যাহত ৰাখিছিল। এইদৰে বংগৰ দুয়োটা অঞ্চলতে এতিয়াও তাঁত বোৱা লোকক দেখা যায়।^৩

বয়ন পদ্ধতি

তাঁতৰ শাৰীৰ বয়ন বিখ্যাত আৰু বংগৰ যুগ পুৰণি শিল্পকৰ্ম। শিল্পীসকলে নিপুণভাৱে কপাহী সূতাৰে তাঁত শাৰী বয়। ইয়াৰ বাবে দুটা মাকো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে শিপিনীসকলে হাতৰ তাঁতশাল ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যিবোৰৰ ঠাইত আজি বহুলাংশে পাৱাৰ তাঁতশাল ব্যৱহাৰ কৰি এই শাৰী বোৱা হৈছে।

থিম আৰু মটিফ

সাধাৰণ টাণ্ট শাৰীৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে ডাঠ সীমা আৰু সজ্জাগত পল্লৱ, যিটো বিভিন্ন ধৰণৰ ফুল, পেইজলি আৰু অন্যান্য কলাত্মক মটিফ ব্যৱহাৰ কৰি বোৱা হয়। কিছুমান জনপ্ৰিয় পৰম্পৰাগত মটিফ হ’ল: ভোমোৰা, তবিজ, ৰাজমহল, অৰ্ধ-চন্দ্ৰ, চান্দমালা, মাছৰ ফিচা, হাতী, নীলা আকাশ, ৰতন-চকু, বেংকি, তাৰা, কলকা আৰু ফুল। ছপা, হাতেৰে ৰং কৰা আৰু এম্ব্ৰয়ডাৰী কৰা আৰ্হিও ব্যৱহাৰ কৰি বৃহৎ ধৰণৰ ডিজাইন লাভ কৰা হয়।^৩ এই শাৰীত ফুলৰ উপাদান, সৌৰ উপাদান আৰু শেহতীয়াকৈ আনকি আধুনিক শিল্পকে ধৰি বিভিন্ন মটিফ চিত্ৰিত কৰা হৈছে।^৪ তাঁতৰ শাৰীৰ ডিজাইন ৰঙীন^৫ আৰু পাৰিবোৰ ডাঠ কৰা হয় কাৰণ ই সহজে ফাটি যায়।

টান কাপোৰৰ শ্ৰেষ্ঠ জাত বুলি গণ্য কৰা জামদানী বোৱাৰ পৰম্পৰাগত কলাক ইউনেস্ক’ই মানৱতাৰ অস্পষ্ট সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছে।

বাংলাদেশ আৰু পশ্চিমবংগৰ সাধাৰণ বঙালী মহিলাৰ লগতে বহু বিশিষ্ট বঙালী নাৰী ব্যক্তিয়েও নিয়মীয়া সাজ-পোছাক হিচাপে তাঁতৰ শাৰী পিন্ধিবলৈ পছন্দ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী শেখ হাছিনা, বাংলাদেশ সংসদৰ অধ্যক্ষ শ্বিৰিন শৰ্মিন চৌধুৰী, পশ্চিম বংগৰ মুখ্যমন্ত্ৰী মমতা বেনাৰ্জী উল্লেখযোগ্য।