ঢাকা চেণ্ট্ৰেল ইউনিভাৰ্চিটি

ঢাকা চেণ্ট্ৰেল ইউনিভাৰ্চিটি হৈছে বাংলাদেশৰ ঢাকাত অৱস্থিত এখন ফেডাৰেল ৰাজহুৱা গৱেষণা বিশ্ববিদ্যালয়। ৰাজধানীৰ সাতখন উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী মহাবিদ্যালয় একত্ৰিত কৰি বিশ্ববিদ্যালয়খন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।^১২৩ ২০২৬ চনৰ ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত জাৰি কৰা এখন অধ্যাদেশৰ জৰিয়তে ঢাকা চেণ্ট্ৰেল ইউনিভাৰ্চিটি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।^৪ অধ্যাদেশখনৰ বিধান অনুসৰি, এইখন বাংলাদেশৰ পঞ্চম স্বায়ত্তশাসিত ৰাজহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০২৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত বাংলাদেশ জাতীয় সংসদে অধ্যাদেশখনক আইন হিচাপে অনুমোদন জনায়।^৫

ইতিহাস

উন্নত প্ৰশাসন আৰু একাডেমিক ব্যৱস্থাপনা নিশ্চিত কৰাৰ দাবীত শিক্ষাৰ্থীসকলৰ দীৰ্ঘদিনীয়া আন্দোলনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ইউনিভাৰ্চিটি গ্ৰাণ্টছ কমিশ্যন (ইউজিছি)-এ বিশ্ববিদ্যালয় গঠনৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে।

২০১৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত, উচ্চশিক্ষাৰ মান উন্নীত কৰা আৰু আধুনিক পাঠ্যক্ৰম প্ৰৱৰ্তনৰ লক্ষ্যৰে বাংলাদেশ চৰকাৰে সাতখন মুখ্য ৰাজহুৱা মহাবিদ্যালয়ক ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধিভুক্ত কৰে।^৬ ১৯৯২ চনত জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়লৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ পূৰ্বে এই মহাবিদ্যালয়সমূহ ঢাকাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনত আছিল।^৭

কিন্তু প্ৰশাসনিক জটিলতা আৰু অদক্ষতাৰ ফলত ২০২৩ চনৰ অক্টোবৰ মাহৰপৰা শিক্ষাৰ্থী আন্দোলন আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে ২০২৩ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত চৰকাৰে এখন বিশেষ কমিটি গঠন কৰে, যাৰ লক্ষ্য আছিল নতুন স্বতন্ত্ৰ বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠাৰ সম্ভাৱনা মূল্যায়ন কৰা।^২৮

২০২৫ চনৰ আৰম্ভণিতে চৰকাৰী টিটুমীৰ কলেজৰ শিক্ষাৰ্থীসকলে মহাবিদ্যালয়খনক বিশ্ববিদ্যালয়লৈ উন্নীত কৰাৰ দাবী অধিক জোৰদাৰ কৰে। জানুৱাৰীৰ শেষ ভাগৰপৰা তেওঁলোকে অনশন, সড়ক অৱৰোধ আৰু আন্দোলন আৰম্ভ কৰে; বিশেষকৈ মহাখালী–গুলশান পথ অৱৰোধ কৰা হয়। এই আন্দোলনৰ মূল লক্ষ্য আছিল টিটুমীৰ কলেজক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা। শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ে বিষয়টো স্বীকাৰ কৰিলেও পূৰ্ণাঙ্গ মূল্যায়নৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। চৰকাৰী প্ৰতিনিধিসকলৰ আশ্বাসৰ পাছত শিক্ষাৰ্থীসকলে আন্দোলন স্থগিত কৰে।^৯

২০২৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ঢাকাৰ বিশ্ববিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত সংঘটিত সংঘৰ্ষে পৰিস্থিতি অধিক জটিল কৰি তোলে। ফলস্বৰূপে, ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ে ২০২৪–২৫ শিক্ষাবৰ্ষৰপৰা সংশ্লিষ্ট মহাবিদ্যালয়সমূহৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। যদিও বিদ্যমান শিক্ষাৰ্থীসকল ঢাকাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনত থাকিব, শিক্ষা মন্ত্ৰালয় ে ২০২৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত গঠন কৰা বিশেষজ্ঞ কমিটিক পৰিৱৰ্তন প্ৰক্ৰিয়া তদাৰকিৰ দায়িত্ব দিয়া হয়।

২০২৫ চনৰ ১৬ মাৰ্চত, ঢাকাৰ আগাৰগাঁওস্থিত UGC মুখ্য কাৰ্যালয়ত অনুষ্ঠিত সভাত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ নাম ঢাকা চেণ্ট্ৰেল ইউনিভাৰ্চিটি (ডিচিউ) চূড়ান্ত কৰা হয়।^১০ প্ৰস্তাৱিত নামটো অনুমোদনৰ বাবে শিক্ষা মন্ত্ৰালয়লৈ প্ৰেৰণ কৰাৰ কথা আছিল; ইয়াৰ পাছত উপদেষ্টা পৰিষদৰ অনুমোদন আৰু বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰদ্বাৰা আনুষ্ঠানিক অধ্যাদেশ জাৰি কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰা হয়।^১১

২০২৫ চনৰ ১৭ জুলাইত ঢাকা চেণ্ট্ৰেল ইউনিভাৰ্চিটি-এ ভৰ্তি কাৰ্যক্ৰম আৰম্ভ কৰাৰ অনুমতি লাভ কৰে।^১২

২০২৬ চনৰ ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত বাংলাদেশ চৰকাৰে ঢাকা চেণ্ট্ৰেল ইউনিভাৰ্চিটি সম্পৰ্কীয় অধ্যাদেশ প্ৰকাশ কৰে।^১৩ পৰৱৰ্তী সময়ত ২০২৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত বাংলাদেশ জাতীয় সংসদে অধ্যাদেশখনক আইন হিচাপে গৃহীত কৰে।^১৪১৫