জিকো লুভেনি

জিকো ফাটাফেহি লুভেনি (প্ৰায় ১৯৪৬ – ২২ ডিচেম্বৰ ২০১৮) ফিজিৰ এজন ৰাজনীতিবিদ আৰু ফিজিৰ সংসদৰ অধ্যক্ষ আছিল। অধ্যক্ষৰ পদ গ্ৰহণৰ বাবে দলৰ সদস্যপদৰপৰা পদত্যাগ কৰাৰ পূৰ্বে ফিজিফাৰ্ষ্ট দলৰ সদস্য আছিল। কাৰণ ফিজিৰ অধ্যক্ষ সংসদৰ সদস্য নহয় আৰু ফিজিৰ সংবিধানৰ ধাৰা ৭৭(১)(ক) আৰু ধাৰা ৭৭(৭)(খ)(ii) অনুসৰি কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ সদস্য হ'ব নোৱাৰে।^১

প্ৰাথমিক জীৱন

এজন পূৰ্বৰ দোকানীক শ্বিপিং মেগনেটলৈ পৰিণত হোৱা লুভেনি লাউ দ্বীপপুঞ্জৰ অনো-ই-লাউ দ্বীপৰ নুকুনি গাঁৱৰপৰা আহিছিল। লাউটোকা ফিজিয়ান স্কুলত আৰু তাৰ পিছত ছুভাৰ নাবুয়া মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত ছাৱানীৰ আদি কাকোবাউ স্কুলত নামভৰ্তি কৰে।^২ ১৯৬৭ চনত ফিজি স্কুল অৱ ডেণ্টিষ্ট্ৰিৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু তেনে কৰা প্ৰথমগৰাকী ফিজিৰ মহিলা।^২৩ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত স্বাস্থ্য মন্ত্ৰ্যালয়ত বিছ বছৰ কাম কৰিছিল, তাৰ পিছত ১৯৮৭ চনৰপৰা ২০০২ চনলৈকে প্ৰজনন স্বাস্থ্যৰ প্ৰকল্প পৰিচালক হিচাপে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জনসংখ্যা পুঁজিত কাম কৰিছিল। কাৰ্যকাল শেষ হোৱাৰ তিনি বছৰৰ পূৰ্বে স্বাস্থ্য মন্ত্ৰ্যালয়ৰ এইচ আই ভি প্ৰকল্প বিষয়া হিচাপে পদ গ্ৰহণ কৰিবলৈ পদত্যাগ কৰে, বেচৰকাৰী সংস্থা ফিজি নেটৱৰ্ক ফৰ পিপল লিভিং উইথ এইচ আই ভিৰ প্ৰজেক্ট মেনেজাৰ হিচাপে কাম কৰে।

২০০৭ চনৰপৰা ২০০৮ চনলৈকে লুভেনিয়ে অন্তৱৰ্তীকালীন ফিজি ক্ৰীড়া পৰিষদৰ ব'ৰ্ডত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।^৪৫

ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ

২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত লুভেনিক স্বাস্থ্য মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয় আৰু তাৰ পিছত প্ৰধানমন্ত্ৰী কমোডৰ ভৰেকে বেইনিমাৰামাৰ নেতৃত্বত গঠিত অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰত সমাজ কল্যাণ, মহিলা আৰু দৰিদ্ৰতা নিৰ্মূলকৰণ মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। তেওঁ প্ৰস্তাৱিত পিপলছ চাৰ্টাৰ ফৰ চেঞ্জ, শান্তি আৰু প্ৰগ্ৰেছৰ বাবে "সামাজিক সাংস্কৃতিক পৰিচয় আৰু জাতি গঠন" সম্পৰ্কে পৰামৰ্শ আগবঢ়াবলৈ গঠন কৰা চৰকাৰী টাস্ক টিমৰ সহ-অধ্যক্ষ আছিল।^৬

২০১৩ চনত লুভেনিয়ে ইংগিত দিয়ে যে তেওঁ বৈনিমাৰামাৰ প্ৰস্তাৱিত ৰাজনৈতিক দলৰ অংশ হিচাপে থিয় দিব।^৭ ২০১৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ফিলিপে ব'লেৰ পিছত লাউ প্ৰভিন্সিয়েল কাউন্সিলৰ অধ্যক্ষ নিৰ্বাচিত হয়,^৮ কিন্তু ২০১৪ চনৰ জুলাই মাহত ফিজিফাৰ্ষ্ট দলৰ সংসদীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে ঘোষণা কৰাৰ পাছত,^৯ তেওঁ মাত্ৰ তিনিমাহৰ কাৰ্যভাৰৰ পিছত সেই পদৰপৰা পদত্যাগ কৰে। তেওঁৰ পিছত ইলিছনি তাওবা ৰাজপাটত বহে। ২০১৪ চনৰ নিৰ্বাচনত তেওঁ ২,২৯৬টা ভোট লাভ কৰে আৰু ১৪সংখ্যক সৰ্বাধিক ভোটদান কৰা ফিজি প্ৰথম প্ৰাৰ্থী হিচাপে সংসদলৈ নিৰ্বাচিত হয়।^১০ নিৰ্বাচনৰ লগে লগে তেওঁ অধ্যক্ষ হ'বলৈ নিজৰ আসনৰপৰা পদত্যাগ কৰে, এই পদত অধিষ্ঠিত হোৱা প্ৰথমগৰাকী ফিজিৰ মহিলা।^১১ সাংসদ হিচাপে তেওঁৰ স্থান ল’লে লাইচেনিয়া টুইটুবৌৱে। ২০১৪ চনৰ ৬ অক্টোবৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে অধ্যক্ষ নিৰ্বাচিত হয়।^১২

মৃত্যু

২০১৮ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত লুভেনিৰ ৭২ বছৰ বয়সত মৃত্যু হয়।^১৩