ছাৰিনা ইছমাইলজাদেহৰ মৃত্যু

২০২২ চনৰ ২৩ ছেপ্টেম্বৰত ইৰাণৰ আলবৰ্জ প্ৰদেশৰ কাৰাজত মাহছা আমিনিৰ প্ৰতিবাদৰ সময়ত নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে মূৰত কৰা তীব্ৰ প্ৰহাৰত ইৰাণৰ কিশোৰী ছাৰিনা ইছমাইলজাদেহৰ মৃত্যু হয় বুলি মানৱ অধিকাৰ সংস্থাসমূহে প্ৰকাশ কৰে।^১২ তেওঁৰ বয়স আছিল ১৬ বছৰ।^৩

স্থানীয় ন্যায় বিভাগে তেওঁৰ মৃত্যুৰ কোনো দায়িত্ব অস্বীকাৰ কৰি দাবী কৰে যে তেওঁৰ মৃত্যু হৈছিল এটা অট্টালিকাৰ ছাদৰপৰা জঁপিয়াই আত্মহত্যা কৰাত আৰু একেধৰণৰ দাবী কৰ্তৃপক্ষই কৰিছিল ১৬ বছৰীয়া নিকা ছাকাৰামীৰ বিষয়ে যিগৰাকীও প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু সন্দেহজনক পৰিস্থিতিত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।^১৪

তেওঁলোকৰ মৃত্যুৰ পাছত ইৰাণৰ চহৰসমূহত প্ৰতিবাদৰ সময়ত বেনাৰত আৰু পোষ্টাৰত ছাকাৰামী আৰু ইছমাইলজাদেৰ ছবি দেখা গৈছিল।^১ ইছমাইলজাদেৰ মৃত্যুৰ পাছত ইছমাইলজাদেৰদ্বাৰা নিৰ্মিত ভিডিঅ’সমূহ অনলাইনত শ্বেয়াৰ কৰা হৈছিল,^৫ আৰু ইৰাণত চৰকাৰীভাৱে পৰিচালিত বাতৰি সম্প্ৰচাৰত হেকাৰসকলে প্ৰতিবাদৰ সময়ত ইছমাইলজাদেহ আৰু অন্যান্য মহিলাৰ ছবিৰে বাধা দিছিল।^৬৭

পটভূমি

২০০৬ চনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ছাৰিনা ইছমাইলজাদেহৰ।^৮ সৰুতে তেওঁৰ পিতৃৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁক মাকে ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল আৰু তেওঁৰ এজন ডাঙৰ ভাতৃ আছিল।^১৮ তেওঁ কাৰাজৰ এখন হাইস্কুলত মেধাৱী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে পঢ়িছিল,^১ আৰু তেওঁৰ স্থানীয় পাৰ্চী ভাষাৰ উপৰি ইংৰাজী আৰু ফৰাচী ভাষাও ক'ব পাৰিছিল।^৪

ইছমাইলজাদেহ এগৰাকী ইউটিউবাৰ আছিল যিয়ে তেওঁৰ সৈতে সংগীত, খাদ্য আৰু স্কুলৰ দৰে বিষয়ৰ ওপৰত কথা পাতি ভিডিঅ' তৈয়াৰ কৰিছিল,^১ লগতে ইৰাণৰ মহিলাৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞাৰ বিষয়েও কথা পাতিছিল।^৬৫৪ স্কুলৰ পৰীক্ষা শেষ কৰাৰ পাছত তেওঁৰ এটা ভিডিঅ'ত তেওঁ কৈছিল "স্বাধীনতাতকৈ ভাল একোৱেই অনুভৱ নকৰে।"^৯ ২২ মে'ত পোষ্ট কৰা এটা ইউটিউব ভিডিঅ'ত তেওঁ ইৰাণত মহিলাৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা আৰু স্বাধীনতাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বিষয়ে কয়।^৬ আন এটা ভিডিঅ'ত তেওঁ কয়, "আমি ২০ বছৰৰ আগৰ পূৰ্বৰ প্ৰজন্মৰ দৰে নহয় যিয়ে ইৰাণৰ বাহিৰৰ জীৱন কেনেকুৱা নাজানিছিল।"^১০ টেলিগ্ৰামত তেওঁৰ শেষৰটো ভিডিঅ'ত তেওঁ হোজিয়াৰৰ "টেক মি টু চাৰ্চ" গীতটো গাইছিল আৰু কৈছিল, "মোৰ গৃহভূমি নিৰ্বাসিত হোৱাৰ দৰে অনুভৱ হয়।"^৪

২৩ ছেপ্টেম্বৰত ইছমাইলজাদেহে বন্ধু-বান্ধৱীৰ সৈতে প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত ঘৰলৈ উভতি নাহিছিল বুলি কোৱা হৈছে।^৬১০ তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ ভিডিঅ'সমূহ অনলাইনত শ্বেয়াৰ কৰা হয় আৰু তেওঁ হোজিয়াৰ গীতটোৰ সৈতে গোৱাৰ ভিডিঅ'টো বহুলভাৱে শ্বেয়াৰ কৰা হয়।^৬৫

মৃত্যুৰ পৰিস্থিতি

এম্নেষ্টী ইণ্টাৰনেশ্যনেল আৰু ইৰাণ হিউমেন ৰাইটছৰ মতে ইছমাইলজাদেৰ মূৰত বাৰে বাৰে লাঠিৰে আঘাত কৰা হৈছিল আৰু তেজ ওলাইছিল,^১১০৮ কাৰাজৰ গোহৰদষ্ট চুবুৰিত, তেওঁৰ ভাষা বিদ্যালয়ৰ ওচৰৰ য'ত প্ৰতিবাদ চলি আছিল।^১১ আই এইচ আৰৰ এটা সূত্ৰৰ মতে, চিকিৎসাৰ বাবে ক’ৰবালৈ নিয়াৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়।^৮ সেইদিনা সন্ধিয়া পিছত প্ৰতিবাদত তেওঁৰ লগত থকা বন্ধুসকলে তেওঁৰ মৃত্যুৰ বিষয়ে পৰিয়ালটোক অৱগত কৰে। বিশেষকৈ বিদেশী সংবাদ মাধ্যমৰ সৈতে যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত এই বিষয়ত মৌন হৈ থাকিবলৈ আৰু কৰ্তৃপক্ষৰ সংস্কৰণৰ এই পৰিঘটনাক সমৰ্থন কৰিবলৈ তেওঁৰ পৰিয়ালক নিৰাপত্তা আৰু চোৰাংচোৱা এজেণ্টৰ হেঁচাত পৰিছিল। প্ৰতিবাদৰ আন আন ভুক্তভোগীৰ পৰিয়ালৰ ওপৰতো একেধৰণৰ হেঁচা প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল।^১২২

কভাৰ-আপ

ইৰাণ ইণ্টাৰনেশ্যনেলৰ মতে ইৰাণ কৰ্তৃপক্ষই তেওঁৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতি ঢাকি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।^৪ ৬ অক্টোবৰত ছ'চিয়েল মিডিয়াত তেওঁৰ মৃত্যুৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ পাছত ইৰাণৰ এগৰাকী বিষয়াই কয় যে ইছমাইলজাদেহৰ মৃত্যু হৈছে আত্মহত্যাৰ উদ্দেশ্যে এটা অট্টালিকাৰ চাদৰপৰা জঁপিয়াওঁতে^৫ আৰু ইছমাইলজাদেহৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে ছ'চিয়েল মিডিয়াত প্ৰকাশ পোৱা বাতৰিৰ বিষয়ে অভিযুক্তৰ কাৰ্যালয়লৈ গৈছিল।^৪ ৭ অক্টোবৰত চৰকাৰী সংযুক্ত তাছনিম নিউজ এজেন্সীয়ে এটা ভিডিঅ' প্ৰচাৰ কৰে য'ত তেওঁৰ মাতৃয়ে কয় যে এছমাইলজাদেহে এবাৰ বড়ি খাই আত্মহত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল।^৬ মাকৰ ভিডিঅ'টোৰ সত্যতাক লৈ বিতৰ্ক হৈছে।^৪

পৰিয়ালৰ চিনাকি লোকৰ মতে, তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত ৫০ জনতকৈ অধিক নিৰাপত্তাৰক্ষী এজেণ্ট উপস্থিত আছিল আৰু ভিডিঅ' ৰেকৰ্ডিং কৰাত বাধা দিছিল।^৪ তেওঁৰ মাকৰ উদ্ধৃতি দি প্ৰতিজন পৰিচাৰকক কোৱা হৈছিল যে এছমাইলজাদেহ এটা অট্টালিকাৰ চাদৰপৰা পৰিল, আনকি তেওঁলোকে মাকক নোসোধাকৈয়ে। তাইৰ মৃত্যুৰ প্ৰমাণ-পত্ৰ কৰ্তৃপক্ষই লৈছিল যদিও পৰিয়ালটোক কেতিয়াও ঘূৰাই নিদিলে, যাৰ ফোনত নিৰীক্ষণ চলি আছে। আই এইচ আৰৰ মতে, পৰিয়ালটোৰ অধিবক্তাক এছমাইলজাদেহৰ মৃত্যুৰ তদন্তৰ কেছ ফাইলত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল।^৮

ইছমাইলজাদেহৰ ফোনটো কেতিয়াও পৰিয়াললৈ ঘূৰাই দিয়া নহ’ল, তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ টেলিগ্ৰাম চেনেলসমূহৰ পোষ্টসমূহ সম্পাদনা কৰি আত্মহত্যাৰ প্ৰৱণতা থকা তেওঁৰ হতাশগ্ৰস্ত ছবি এখন দেখুওৱা হৈছিল।^১৩ তেওঁৰ পিন কৰা কিছুমান মেছেজো ডিলিট হৈ গ’ল। প্ৰথমতে তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ ইনষ্টাগ্ৰাম পেজটো ডিলিট কৰা হৈছিল যদিও পিছলৈ তেওঁৰ নামত ১৩টা পেজ তৈয়াৰ কৰা হৈছিল, এটাত তেওঁৰ পুৰণি পোষ্ট নোহোৱাকৈ তেওঁৰ মূল আইডি আছিল। কেৱল তেওঁৰ ইউটিউব চেনেলতহে স্বাধীনতাৰ চিন্তাৰে নৃত্য, সংগীত আৰু পিজ্জা ভালপোৱা এগৰাকী সজীৱ সুখী কিশোৰৰ ছবি দেখা যায়।^১৩

ইছমাইলজাদেহৰ মাতৃয়ে বাৰে বাৰে কন্যাৰ মৃতদেহ উদ্ধাৰৰ চেষ্টা চলাইছিল। নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে তেওঁক কন্যা সন্ত্ৰাসবাদী আছিল বুলি উপহাস কৰিছিল। অৱশেষত ইছমাইলজাদেহৰ মৃতদেহ দেখাৰ পিছত কিছুমান বাতৰিৰ সূত্ৰই দাবী কৰে যে তেওঁ নিজৰ ঘৰতে ফাঁচি লৈছিল।^১৪