চৌবান

চৌবান (Souban) বা টেৰা টেৰা (Tera Tera) হৈছে নাইজাৰৰ জাৰ্মা লোকসকলৰ মাজত উৎপত্তি হোৱা এবিধ হস্তনিৰ্মিত বস্ত্ৰ। ইয়াৰ অন্যান্য নামসমূহ হ’ল— "চৌবানে টাফা" (চৌবান কাপোৰ) আৰু "জাৰ্মা কাপোৰ"। "চাকে" নামৰ পৰম্পৰাগত শিপিনীসকলে উল আৰু কপাহেৰে এই কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰে। ঐতিহাসিকভাৱে এই বস্ত্ৰবিধ ক’লা আৰু বগা— এই দুটা ৰঙত পোৱা গৈছিল, কিন্তু বৰ্তমানৰ সংস্কৰণবোৰত বিভিন্ন উজ্জ্বল ৰং আৰু জ্যামিতিক আৰ্হি দেখা যায়, যাৰ প্ৰতিটোৰে বিশেষ প্ৰতীকী অৰ্থ আছে। ইয়াৰ জটিল ডিজাইনসমূহে জাৰ্মা সমাজৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ বিভিন্ন দিশৰ লগতে সমাজখনৰ আনন্দ আৰু সমৃদ্ধিক প্ৰতিফলিত কৰে।^১২৩

ইতিহাস

পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ সংস্কৃতিসমূহত হাজাৰ হাজাৰ বছৰ ধৰি বস্ত্ৰশিল্পৰ চৰ্চা চলি আহিছে।^৪ সোংঘাই-জাৰ্মা সম্প্ৰদায়ৰ দ্বাৰা ব্যৱহৃত চৌবান নামৰ এই পৰম্পৰাগত কাপোৰবিধ ১৫ শতিকাৰ পুৰণি। জাৰ্মা লোকসকলৰ এই সাংস্কৃতিক প্ৰতীকটো "চাকে" নামৰ স্থানীয় শিপিনীসকলে প্ৰস্তুত কৰে, যিসকলক দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। 'মাচাকি-চাকালা'সকলে ৮ চেণ্টিমিটাৰ বহল পাঁচটা পটিৰে "ডোৰি" আৰু "ডচো" কম্বল বয়ন কৰে। আনহাতে 'মাচাকি-টেৰা'সকলে একে বহলৰ ১২ৰ পৰা ১৭টা পটিৰে "চৌবান" কাপোৰ বয়ন কৰে। নাইজাৰৰ বস্ত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসত জাৰ্মা সমাজত এই "চাকে" শিপিনীসকলৰ গুৰুত্ব অপৰিসীম।

ঐতিহাসিকভাৱে এই কাপোৰবোৰ ক’লা আৰু বগা ৰঙৰ আছিল, কিন্তু আধুনিক সংস্কৰণসমূহত উজ্জ্বল ৰঙৰ জ্যামিতিক নক্সা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ডিজাইনবোৰে সম্প্ৰদায়টোৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ অভিজ্ঞতা আৰু সমৃদ্ধিক চিত্ৰিত কৰে।^৫

ব্যৱহাৰ

এগৰাকী দক্ষ চাকেৰ দ্বাৰা মাহৰ পিছত মাহ ধৰি প্ৰস্তুত কৰা এই বহুমূলীয়া বস্ত্ৰবিধৰ আঢ্যৱন্ত পৰিয়ালসমূহৰ মাজত যথেষ্ট আদৰ আছিল। বিশেষ অনুষ্ঠানৰ সময়ত তেওঁলোকে এই কাপোৰেৰে নিজক সজাই তুলিছিল। ইয়াক সৌভাগ্যৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। অতীতত পৰিয়ালসমূহৰ নিজা শিপিনী আছিল আৰু পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে পিন্ধা সকলো চৌবান সেই নিৰ্দিষ্ট শিপিনীজনেই বৈ দিছিল। ইয়াৰ উপৰিও, বিবাহ অনুষ্ঠানৰ সময়ত ন-দম্পতীক চৌবানৰ বোৱা কম্বলেৰে মেৰিয়াই দিয়াৰ এক নিয়ম আছে, যিয়ে ভৱিষ্যতৰ ভাগ্য, প্ৰাচুৰ্য আৰু সুখক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।^৬

জাৰ্মা-সোংঘাই পৰম্পৰাত কইনাক স্বামীৰ ঘৰলৈ পঠোৱাৰ সময়ত তেওঁক ৰীতি-নীতি অনুসৰি চৌবানেৰে মেৰিয়াই দিয়া হয়। বিবাহৰ দিনটোৰ আগতেই কইনাৰ মাকে এগৰাকী পাকৈত শিপিনীৰ সৈতে যোগাযোগ কৰে আৰু তেওঁৰ শৈল্পিক দক্ষতা তথা জটিল আৰ্হি সৃষ্টি কৰাৰ ক্ষমতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তেওঁক নিৰ্বাচন কৰে। সামৰ্থ্য থকা পৰিয়ালবোৰৰ কইনাৰ মাকে দুখন চৌবান সংগ্ৰহ কৰাটো এক পৰম্পৰাগত নিয়ম— এখন কইনাৰ বাবে আৰু আনখন দৰাৰ বাবে।^৭৮