গোমুখাসন

গোমুখাসন বা গোমুখৰ ভংগিমা^১ হঠযোগ আৰু আধুনিক যোগত ব্যায়াম হিচাপে বহি কৰা আসন, কেতিয়াবা ধ্যান-ধাৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

ব্যুৎপত্তি আৰু উৎপত্তি

এই নামটো সংস্কৃত गौ অৰ্থাৎ "গৰু", मुख অৰ্থাৎ "মুখ",^২ আৰু आसन অৰ্থাৎ "ভংগী" বা "বহা ভংগী"ৰপৰা আহিছে।^৩ এখন ভৰিৰ ওপৰেৰে আন এখন ভৰিৰ ভাঁজ গৰুৰ মুখৰ দৰে দেখা যায় বুলি কোৱা হয়, আনহাতে ভাঁজ কৰা আঁঠু দুটা গৰুৰ কাণৰ দৰে দেখা যায় বুলি কোৱা হয়।^১

চতুৰ্থ শতিকাৰ আশে-পাশে লিখা দৰ্শন উপনিষদ (৩.৩–৪)ত বৰ্ণনা কৰা ধৰণে এই ভংগিমা প্ৰাচীন।^৪৫ ১৭ শতিকাৰ হঠ ৰত্নাৱলী (৩.৭–২০) ৰ ৮৪টা আসনৰ ভিতৰত ইয়াৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।^৫৬ কিন্তু পিঠিৰ পিছফালে হাত থৈ গোমুখাসনৰ বৰ্তমানৰ ৰূপটো অহিৰবুধ্য সংহিতাৰ দৰে প্ৰাচীন তান্ত্ৰিক গ্ৰন্থতহে উল্লেখ কৰা হৈছে।^৫ ইয়াক কেতিয়াবা ধ্যান আৰু প্ৰাণায়ামৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়।^৭

বিৱৰণ

ভৰি দুখন পূৰণ চিনৰ দৰে কৰি আঁঠুৰ পৰা ভংগিমাত প্ৰৱেশ কৰা হয়; ওপৰৰ ভৰিৰ গোৰোহাটো উৰুৰ তলত নিতম্বৰ ওচৰত সোমাই থাকে। তলৰ ভৰিৰ ফালে থকা গেৰোহাটো ওপৰলৈ তুলি লোৱা হয়, আগবাহুটো তললৈ বেঁকা কৰা হয়, আনহাতে আনখন হাত পিঠিৰ পিছফালে নি তললৈ হাতৰ পতা আগবঢ়ায়, আগবাহুটো ওপৰলৈ বেঁকা কৰা হয়, যাতে হাত দুখনে কান্ধখন মাজত আঁকোৱালি ল'ব পাৰে।^৮

বহাৰ অৱস্থাটোত গোৰোহাত ভাঁজ কৰা কম্বল এখন লগাই সলনি কৰিব পাৰি আৰু প্ৰয়োজন হ'লে তলতো এটা দিব পাৰি।^৮

ভংগিমাটোৱে কান্ধ দুখন টানি দিয়ে। যিসকলে হাত দুখন পিঠিৰ পিছফালে একেলগে আনিব নোৱাৰে তেওঁলোকৰ বাবে হাতৰ সহায় বঢ়াবলৈ ষ্ট্ৰেপ ব্যৱহাৰ কৰি হাতৰ অৱস্থান সলনি কৰিব পাৰি।^১৯ কান্ধৰ পেশীৰ সমস্যা থকা লোকৰ বাবে এই এই আসন উচিত নহয়।^৯

গোমুখাসনৰ বাবে প্ৰস্তুতিমূলক ভংগিমাসমূহৰ ভিতৰত বদ্ধ কনাসন আৰু গৰুড়াসন অন্যতম।^১ কাউণ্টাৰ ভংগিমাসমূহৰ ভিতৰত দণ্ডাসন, পশ্চিমোত্তনাসন আৰু পূৰ্বোত্তনাসন আদি অন্যতম।^১