কূৰ্মাসন

কূৰ্মাসন, কচ্ছপৰ ভংগিমা,^১ বা কাছৰ ভংগিমা^২ হৈছে হঠ যোগ আৰু আধুনিক যোগত ব্যায়াম হিচাপে আগলৈ বহি থকা আসন।

ব্যুৎপত্তি আৰু উৎপত্তি

সংস্কৃত कूर्म শব্দৰপৰাই নামটোৰ সৃষ্টি হৈছে; कूर्म অৰ্থাৎ "কচ্ছপ" বা "কাছ"^৩ আৰু আসন মানে "ভংগী" বা "আসন।"^৪

উত্তন কুৰ্মাসনৰ বৰ্ণনা প্ৰাচীন, অনুমানিক সপ্তম শতিকাৰ অহিৰবুধ্য সংহিতা,^৫ আৰু ১৯ শতিকাৰ যোগ-প্ৰদীপিকা^৬ আৰু শ্ৰীতত্ত্বনিধিত চিত্ৰিত কৰা হৈছে।^৭

আধুনিক কুৰ্মাসনৰ বৰ্ণনা বি.কে.এছ. আয়েংগাৰৰ ১৯৬৬ চনৰ “লাইট অন যোগা’’ত পোৱা যায়। আয়েংগাৰে কৈছে যে এই আসন বিষ্ণু দেৱতাৰ কচ্ছপ অৱতাৰ কূৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত।^৮

বিৱৰণ

কূৰ্মাসনত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ এজন অনুশীলনকাৰীয়ে ভৰি দুখন মেলি বহি থাকে, ভৰি দুখন যিমান পাৰি বহলকৈ মেলি থাকে। আঁঠু দুটা অলপ বেঁকা হৈ থাকে, যাৰ ফলত গোৰোহা মজিয়াৰ সংস্পৰ্শত থাকে। শৰীৰটো নিতম্বৰ পৰা আগলৈ হেলান দি হাত দুখন আঁঠুৰ তলত সোমাই যায়। শৰীৰটো আগলৈ হেলান দি (নিতম্বত বেঁকা হৈ) হাত আৰু বাহু দুটা কাষলৈ আৰু পিছলৈ (আঁঠুৰ তলত) সোমাই যাবলৈ দিয়ে যেতিয়ালৈকে কিলাকুটিদুটা আঁঠুৰ তলত সোমাই নাযায়। গোৰোহা আগলৈ ঠেলি ভৰি দুখন যিমান পাৰি পোন কৰি লোৱা হয়। কপাল বা থুঁতৰি মজিয়া স্পৰ্শ কৰিবলৈ অনা হয়। হাত দুখন নিতম্বৰ সৈতে আন্তঃসংলগ্ন কৰিবলৈ বাহু দুটা পিঠিৰ চাৰিওফালে আৰু অধিক বহলাই দিয়া হয়।^৯১০

তাৰতম্য

সুপ্ত কূৰ্মাসন (Sleeping Tortoise Pose) ৰ কপালখন মজিয়াত, ভৰি দুখন মূৰৰ পিছফালে ক্ৰছ কৰি আৰু হাত দুখন ভৰিৰ চাৰিওফালে গৈ পিঠিৰ পিছফালে হাত দুখন মিলাই থাকে।^১১১২

উত্তৰ কূৰ্মাসনা (Upside-Down Tortoise Pose)ৰ হাত দুখন কুক্কুটাসন (Cockerel Pose) ৰ দৰে ক্ৰছ কৰা ভৰিৰ মাজেৰে পাক খাই সোমাই থাকে, পিঠি মাটিত আৰু হাতৰ তলুৱা ডিঙিত।^১৩