গুলৰুখচৰ চফিয়েভা

গুলৰুখচৰ চফিয়েভা (Гулрухсор Сафиева; گلرخسار صفی‌اوا) (জন্ম ১৭ ডিচেম্বৰ ১৯৪৭) এগৰাকী তাজিক ইৰাণীবিদ, পাৰ্চী সাহিত্যিক আৰু কবি। তেওঁ ইৰাণতত্ত্ব, আধুনিক পাৰ্চী কবিতা আৰু পাৰ্চী লোকসংগীতলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত। সমগ্ৰ ইৰানী সাংস্কৃতিক মহাদেশত তেওঁ উচ্চ সমাদৃত আৰু তেওঁক "তাজিক জাতিৰ মাতৃ" হিচাপে জনা যায়।

জীৱনী

চফিয়েভাৰ জন্ম ১৯৪৭ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত তাজিক ছোভিয়েট সমাজতান্ত্ৰিক গণৰাজ্যৰ (ইউএছএছআৰ) দুশানবেৰ নুৰোবোড জিলাত হৈছিল। তেওঁ সৰুতেই পিতৃ-মাতৃক হেৰুৱাই অনাথ হৈছিল আৰু অনাথ আশ্ৰমসমূহত এগৰাকী মুছলমান হিচাপে ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।^১

চফিয়েভাই মেহৰোবোডৰ এখন আৱাসিক বিদ্যালয়ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ১৯৬৮ চনত দুশানবেৰ তাজিক নেশ্যনেল ইউনিভাৰ্চিটিৰ পৰা ভাষা আৰু সাহিত্য অধ্যয়ন কৰি স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল।^২ তেওঁ ১৯৬৮ চনৰ পৰা ১৯৯১ চনলৈ ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ (চিপিএছইউ) সদস্য আছিল।^৩

চফিয়েভাই সাংবাদিক আৰু কবি হিচাপে কাম কৰিছিল।^৪ তেওঁৰ প্ৰথম কবিতাসমূহ ১৯৬২ চনত স্থানীয় বাতৰি কাকত কাৰাটেগিনী চোভেটাত প্ৰকাশ পাইছিল।^১ ১৯৭৩ চনত চফিয়েভাৰ সৃষ্টি খোনাই পাদাৰ (পিতৃগৃহ)-এ সাহিত্যিক তাজিক যুৱ বঁটা লাভ কৰে।^৫ তেওঁৰ কবিতাত উপমা, ৰূপক, শ্লেষ আৰু ইহাম (দ্ব্যৰ্থকতা) আদি সাহিত্যিক অলংকাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।^৫

১৯৭০ চনৰ শেষৰ ফালে চফিয়েভা পায়নিয়াৰ অৱ তাজিকিস্তান বাতৰি কাকতৰ মুখ্য সম্পাদক আছিল।^৬

১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৮৬ চনলৈ চফিয়েভা তাজিকিস্তানৰ লেখক সংঘৰ বোৰ্ডৰ সম্পাদিকা আছিল।^১ তেওঁ এছিয়া আৰু আফ্ৰিকাৰ দেশসমূহৰ লেখকসকলৰ সৈতে সংযোগ স্থাপনৰ ছোভিয়েট সমিতি আৰু ছোভিয়েট লেখক সংঘ (Soyuz pisatelei SSSR)ৰ সদস্য আছিল।^১ ১৯৮৯ চনৰ পৰা ১৯৯১ চনলৈ তেওঁ ইউএছএছআৰ সাংস্কৃতিক পুঁজিৰ তাজিকিস্তান শাখাৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল।^২৭

তাজিকিস্তানৰ গৃহযুদ্ধৰ (১৯৯২–১৯৯৭) সময়ত চফিয়েভাই ইছলামবাদীসকলৰ প্ৰতি সহানুভূতি প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু বিৰোধী আন্দোলনৰ এগৰাকী সক্ৰিয় কৰ্মী হৈ পৰিছিল।^৫৮

১৯৯৬ চনত চফিয়েভাক লেনিন কমচোমোল বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।^৫ ১৯৯৯ চনত তেওঁক তাজিকিস্তানৰ 'পিপলছ পয়েট' আখ্যা দিয়া হয়।^৫ চফিয়েভাক "তাজিক জাতিৰ মাতৃ" হিচাপে জনা যায়।^৯

নিৰ্বাচিত প্ৰকাশন

কবিতা

• বুনফ্শা (বেঙুনীয়া), দুশানবে: ইৰ্ফন, ১৯৭০।
• খোনাই পাদাৰ (পিতৃগৃহ), দুশানবে: ইৰ্ফন, ১৯৭৩।
• আফছোনাই কুহি (পাহাৰীয়া কিংবদন্তি), দুশানবে: মা’অৰিফ, ১৯৭৫।
• ইখলোছ (আন্তৰিকতা), দুশানবে: মা’অৰিফ, ১৯৮০।
• ওতাছি চুঘদ (চুঘদৰ জুই), দুশানবে: ইৰ্ফন, ১৯৮১।
• তাখতি সংগিন (শিলৰ সিংহাসন), দুশানবে: আদিব, ১৯৯২।
• মাৰ্জি নোমুছ (সন্মানৰ সীমা), চাদই শ্বাৰ্ক ১–২, ১৯৮৮।
• দেৱোনি গুলৰুখচৰ (গুলৰুখচৰৰ কবিতা সংগ্ৰহ), দুশানবে: পয়ৱন্দ, ২০০৬।

চফিয়েভাৰ কবিতাসমূহ কবি ৰিম্মা কাজাকোভা, টাটিয়ানা আলেকজেণ্ড্ৰোভা বেক আৰু টাটিয়ানা ভিটালিভনা কুজোভলেভাই ৰাছিয়ান ভাষালৈ অনুবাদ কৰিছে।^১০ ২০১০ চনত ইৰাণত চফিয়েভাৰ কবিতাৰ এটা সংকলন মুকলি কৰা হয়।^১১

উপন্যাস

• জানোনি চবজবহোৰ (চবজবহোৰৰ মহিলাসকল), দুশানবে: আদিব, ১৯৮৯।^১২
• জান ৱা জাং (নাৰী আৰু যুদ্ধ), দুশানবে: মতবু’ট, ২০০১।
• চাকৰোট (যন্ত্ৰণা), দুশানবে: এৰ-গ্ৰাফ, ২০০৯।

পাৰ্চী পণ্ডিত তথা কবি ওমৰ খৈয়ামৰ ৰুবায়ত বা চতুৰ্পদী কবিতাসমূহৰ ওপৰত কৰা এক অধ্যয়ন প্ৰকাশ কৰাৰ পিছত, ২০২২ চনত চফিয়েভাক ইৰাণৰ 'একাডেমী অৱ পাৰ্চিয়ান লেংগুৱেজ এণ্ড লিটাৰেচাৰ'ৰ এজন স্থায়ী সদস্য হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।^৫