গংখাৰ পুয়েনছুম

গংখাৰ পুয়েনছুম (Gangkhar Puensum ) ভূটানৰ আটাইতকৈ ওখ পৰ্বত আৰু বিশ্বৰ সৰ্বোচ্চ অনাৰোহী পৰ্বত, ইয়াৰ উচ্চতা ৭,৫৭০ মিটাৰ (২৪,৮৩৬ ফুট) আৰু উচ্চতা ২,৯৯৫ মিটাৰ (৯,৮২৬ ফুট)।^১ জোংখা ভাষাত ইয়াৰ নামৰ অৰ্থ হৈছে "তিনিজন আধ্যাত্মিক ভাতৃৰ বগা শিখৰ"।^২

গংখাৰ পুয়েনছুম ভূটান আৰু তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলৰ সীমান্তত অৱস্থিত।^৩ ১৯৮৩ চনত ভূটানে পৰ্বতাৰোহণৰ বাবে দুৱাৰ মুকলি কৰাৰ পিছত ১৯৮৫ চনত এটা আৰু ১৯৮৬ চনত এটা অভিযানকে ধৰি চাৰিটা অভিযানে এই শিখৰত উপনীত হোৱাৰ চেষ্টা কৰিছিল, যিটো বিফল হৈছিল।^৪

১৯৯৪ চনত ভূটানে ৬,০০০ মিটাৰৰ ওপৰৰ শৃংগ আৰোহণ নিষেধাজ্ঞা কৰে ^৫ আৰু ২০০৩ চনৰ পৰা ভূটানত সকলো পৰ্বতাৰোহণ নিষিদ্ধ কৰা হয়।^৬

ইতিহাস

১৯২২ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে গংখাৰ পুয়েনছুমৰ উচ্চতা জুখিছিল যদিও শেহতীয়া বছৰবোৰলৈকে এই অঞ্চলৰ মানচিত্ৰ একেবাৰে সঠিক নাছিল আৰু পৰ্বতটো বিভিন্ন স্থানত আৰু লক্ষণীয়ভাৱে বেলেগ উচ্চতাৰে দেখুওৱা হৈছিল। সঁচাকৈয়ে, অপৰ্যাপ্ত মেপিঙৰ বাবে, শিখৰত উপনীত হোৱাৰ চেষ্টা কৰা প্ৰথম দলটোৱে পাহাৰটো একেবাৰে বিচাৰি উলিয়াব পৰা নাছিল।^৪

১৯৮৬ চনৰ ব্ৰিটিছ অভিযানৰ কিতাপখনত এই পৰ্বতৰ উচ্চতা ৭,৫৫০ মিটাৰ (২৪,৭৭০ ফুট) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু গংখাৰ পুয়েনছুম সম্পূৰ্ণৰূপে ভূটানৰ ভিতৰত, আনহাতে ওচৰৰ কুলা কাংগ্ৰী সম্পূৰ্ণৰূপে তিব্বতৰ ভিতৰত বুলি উল্লেখ আছে। ৭,৫৫৪ মিটাৰ উচ্চতাৰ কুলা কাংগ্ৰী উত্তৰ-পূব দিশত ৩০ কিলোমিটাৰ (২০ মাইল) দূৰত্বত থকা এটা পৃথক পৰ্বত যিটো প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৮৬ চনত বগাইছিল।^৪ ইয়াক বিভিন্ন ধৰণে মানচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰি তিব্বত বা ভূটানত থকা বুলি দেখুওৱা হৈছে।

১৯৯৪ চনৰ পৰা ভূটানত স্থানীয় ধৰ্মীয় বিশ্বাসক সন্মান জনাই ৬,০০০ মিটাৰ (২০,০০০ ফুট)তকৈ ওখ পৰ্বত বগাই যোৱাটো নিষিদ্ধ কৰা হৈছে।^৭ ২০০৩ চনৰ পৰা পৰ্বতাৰোহণ সম্পূৰ্ণৰূপে নিষিদ্ধ কৰা হৈছে।^৬

১৯৯৮ চনত জাপানৰ এটা দলে চীনৰ পৰ্বতাৰোহণ সংস্থাৰ পৰা পাহাৰ বগাবলৈ অনুমতি লাভ কৰিছিল যদিও ভূটানৰ সৈতে ৰাজনৈতিক সমস্যাৰ বাবে অনুমতি প্ৰত্যাহাৰ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ গংখাৰ পুয়েনছুমত বগাই যোৱাৰ অনুমতি বাতিল কৰা হয়।^৫ ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে ১৯৯৯ চনত দলটোৱে তিব্বতৰ পৰা যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু উত্তৰ-উত্তৰ-পশ্চিম দিশলৈ মূল শৃংগৰ পৰা ২ কিলোমিটাৰ (১.২ মাইল) দৈৰ্ঘ্যৰ ৭,৫৩৪ মিটাৰ (২৪,৭১৮ ফুট) উচ্চতাৰ সহযোগী শৃংগ (এটা স্বতন্ত্ৰ পৰ্বত নহয়) লিয়ানকাং কাংগ্ৰী (গাংখাৰ পুয়েনছুম উত্তৰ বুলিও জনা যায়) সফলতাৰে আৰোহণ কৰে।^৮৯

বহু মানচিত্ৰৰ বিপৰীতে অভিযানৰ প্ৰতিবেদনত তিব্বতৰ শৃংগ আৰু ভূটান-চীন সীমান্ত গংখাৰ পুয়েনছুম শৃংগৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱা দেখা গৈছে, যিটো ৭,৫৭০ মিটাৰ উচ্চতাত "ভূটানৰ সৰ্বোচ্চ শৃংগ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।^১০