ক্ষতিপূৰণমূলক বনানীকৰণ পুঁজি আইন, ২০১৬

কেম্পা আইন (CAMPA Act) বা ক্ষতিপূৰণমূলক বনানীকৰণ পুঁজি আইন হৈছে ভাৰতীয় আইন, যিয়ে কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰতিখন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল উভয়তে এক উপযুক্ত প্ৰতিষ্ঠানিক ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰিব বিচাৰে, যাতে অবনাঞ্চলৰ উদ্দেশ্যত ডাইভাৰ্ট কৰা বনভূমিৰ পৰিৱৰ্তে মুকলি কৰা ধনৰ ক্ষিপ্ৰ আৰু স্বচ্ছ ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰিব পৰা যায়, যিয়ে এনে বনভূমিৰ ডাইভাৰচনৰ প্ৰভাৱ কম কৰিব। এই আইনখন আৰু আনুষংগিক চি এ এফ নিয়মাৱলী, ২০১৮; ২০১৮ চনৰ ১০ আগষ্টত অধিসূচনা কৰা হৈছিল, আৰু আইনখন বলবৎ হৈছিল ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৮।

ইতিহাস

নতুন দিল্লীৰ পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰালয়ে ২০০৪ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত কেম্পা সমিতিৰ সংবিধান, পৰিচালনা আৰু কাৰ্যৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰি এখন অধিসূচনা জাৰি কৰে।^১ এই আইনখন স্থায়ী সমিতিৰ অধীনত পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল।^২ ২০১৬ চনৰ ২৮ জুলাইত ৰাজ্যসভাই ইয়াক গৃহীত কৰে।^৩

ক্ষতিপূৰণমূলক বনানীকৰণ পুঁজি

এইটো হৈছে বনাঞ্চলৰ মাটি পৰিষ্কাৰ কৰা ডেভেলপাৰসকলে তেওঁলোকৰ নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ বাবে দিয়া ধন, আৰু ধাৰণাটো হ'ল যে এনে ধ্বংস কৰা ভূমি অ-বনাঞ্চল ভূমিত অন্য ঠাইত বনাঞ্চল পুনৰুজ্জীৱিত কৰি ভাল কৰা প্ৰয়োজন।

উদ্দেশ্য

এই আইনখনে ক্ষতিপূৰণমূলক বনানীকৰণ ব্যৱস্থাপনা আৰু পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষ (CAMPA) আৰু ক্ষতিপূৰণমূলক বনানীকৰণ পুঁজি (CAF) স্থাপন কৰে।^৪ প্ৰস্তাৱিত আইনখনে তদৰ্থ ক্ষতিপূৰণমূলক বনানীকৰণ পুঁজি আৰু পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষ (CAMPA)ৰ ব্যৱস্থাপনাৰ সৈতে উপলব্ধ সঞ্চিত অব্যৱহৃত ধনৰ ক্ষিপ্ৰ ব্যৱহাৰো নিশ্চিত কৰিব, যি বৰ্তমান ৯৫,০০০ কোটি টকাৰ ক্ৰমৰ, আৰু ক্ষতিপূৰণমূলক লেভিৰ সতেজ সংগ্ৰহ আৰু সঞ্চিত অব্যৱহৃত বেলেঞ্চৰ সুত, যিটো হ’ব বছৰি প্ৰায় ৬,০০০ কোটি টকাৰ ক্ৰমৰ, দক্ষতাৰে আৰু স্বচ্ছভাৱে।^৫৬৭ ২০২৫ চনৰ ৩১ জুলাইৰ প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি অনুসৰি এই আইনখনে ব্যৱহাৰকাৰী সংস্থাৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা ক্ষতিপূৰণমূলক লেভি জমা কৰাৰ বাবে ভাৰত আৰু সকলো ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ ৰাজহুৱা একাউণ্টৰ অধীনত ধন জমাকৰণৰ ব্যৱস্থা কৰিছে।^৮ কেইবাটাও ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ প্ৰতিবেদনে (২০২৪–২০২৫) কালফাৰ ধনৰ উল্লেখযোগ্য অ-ব্যৱহাৰৰ ওপৰত আলোকপাত কৰিছে; উদাহৰণস্বৰূপে, ২০১৯–২০ আৰু ২০২৩–২৪ চনৰ ভিতৰত দিল্লীয়ে অনুমোদিত ধনৰ মাত্ৰ ~২৩%হে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।^৯