ক্লিওফিছ

ক্লিওফিছ (সংস্কৃত ভাষা: কৃপা^১ ) আছিল এগৰাকী আছাকানী ৰাণী আৰু আছাকানী জনগোষ্ঠী আৰু মহান আলেকজেণ্ডাৰৰ মাজৰ যুদ্ধৰ মূল ব্যক্তিত্ব। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩২৬ চনত আলেকজেণ্ডাৰৰ আক্ৰমণৰ সময়ত আছাকানিসকলৰ যুদ্ধ নেতা আছাকানাছৰ মাতৃ আছিল ক্লিওফিছ। যুদ্ধত পুত্ৰৰ মৃত্যুৰ পাছত ক্লিওফিছে নেতৃত্ব গ্ৰহণ কৰে আৰু এটা নিষ্পত্তিৰ আলোচনা কৰে যাৰ ফলত তেওঁ নিজৰ মৰ্যাদা বজাই ৰাখিব পাৰে। পিছৰ বিৱৰণী অনুসৰি ক্লিওফিছৰ আলেকজেণ্ডাৰৰপৰা এজন পুত্ৰ জন্ম হৈছিল, যিটো ধাৰণা ইতিহাসবিদসকলে নাকচ কৰিছিল।^২

আছাকনি (সংস্কৃতত অশ্বক বুলি কোৱা হয়, অশ্ব শব্দৰ পৰা, যাৰ অৰ্থ "ঘোঁৰা") আছিল প্ৰাচীন গান্ধাৰ স্বাত আৰু বুনেৰ উপত্যকাৰ কিছু অংশত বাস কৰা এক স্বাধীন জনগোষ্ঠী। এই উচ্চভূমিৰ লোকসকল আছিল বিদ্ৰোহী, তীব্ৰ স্বাধীনতাপ্ৰিয় বংশ যিয়ে আনৰ বশৱৰ্তী হোৱাটো সহ্য নকৰিছিল।^৩

আছাকানীৰ সৈতে আলেকজেণ্ডাৰৰ যুদ্ধ

খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩২৬ চনত সিন্ধু নদীৰ পশ্চিমে আলেকজেণ্ডাৰৰ অভিযানে তেওঁক আছাকানীসকলৰ সৈতে সংঘাতত পেলাইছিল। ধ্ৰুপদী সাহিত্যিক কুইণ্টাছ কাৰ্টিয়াছ ৰুফাছৰ মতে, তেওঁলোকে নিজৰ জন্মভূমিৰ ৰক্ষাৰ বাবে ২০,০০০ অশ্বাৰোহী, ৩৮,০০০ পদাতিক আৰু ৩০টা হাতীৰে সৈন্যবাহিনী একত্ৰিত কৰিছিল। তেওঁলোকৰ সেনাবাহিনীত অভিসৰাৰপৰা নিযুক্তি পোৱা ৭,০০০ কম্বোজ ভাড়াতীয়া সৈন্যৰ এটা দল আছিল।^৪

পথাৰত পৰাজিত হোৱাৰ পিছত আছাকানিসকল পুনৰ দুৰ্গম চহৰ মাছাগালৈ পৰিল আৰু তাত পাঁচ দিন (বা কাৰ্টিয়াছৰ মতে ন দিন) যুদ্ধ চলি থাকিল। এই যুদ্ধৰ সময়তে আছাকানাচক হত্যা কৰা হয়। পুত্ৰৰ মৃত্যুৰ পাছত ক্লিওফিছে নেতৃত্ব গ্ৰহণ কৰে,^৫ আছাকানী মহিলাসকলক যুদ্ধ কৰিবলৈ গোটাই লয় আৰু চহৰখনৰ অবিৰত প্ৰতিৰক্ষাৰ নেতৃত্ব দিয়ে।^৬ আছাকানিৰ শাসন ক্লিওফিছৰ হাতলৈ যায়।^৭

কিন্তু অৱশেষত ক্লিওফিছে বিচাৰ কৰিলে যে পৰাজয় অনিবাৰ্য। আক্ৰমণকাৰীৰ লগত মিলি তেওঁ মাছাগাক অনুগামীৰ সৈতে পৰিত্যাগ কৰিলে। ডাইঅ'ড'ৰাছ চিকুলাছে কৈছে: "ক্লিঅ'ফিছে আলেকজেণ্ডাৰলৈ বহুমূলীয়া উপহাৰ পঠিয়াইছিল, য'ত তেওঁ আলেকজেণ্ডাৰৰ মহানতাৰ প্ৰতি তেওঁৰ প্ৰশংসা প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু তেওঁক আশ্বাস দিছিল যে তেওঁ সন্ধিৰ চৰ্তসমূহ মানি চলিব।"^৮ কাৰ্টিয়াছ আৰু এৰিয়ানৰ মতে ক্লিওফিছক তেওঁৰ সৰু নাতিনীয়েকৰ সৈতে বন্দী কৰা হৈছিল।^৯ আলেকজেণ্ডাৰে ৰাণী ক্লিওফিছক তেওঁৰ সিংহাসন তেওঁৰ অধীনস্থ হিচাপে বজাই ৰাখিবলৈ অনুমতি দিছিল।^৭

পৰাজিত আছাকেনিৰ বিৰুদ্ধে আলেকজেণ্ডাৰৰ প্ৰতিশোধ আছিল তীব্ৰ। তেওঁ মাছাগাক জ্বলাই দিছিল। ভিক্টৰ হেনচেনে লিখিছে: "আশে-পাশে থকা আছাচেনিসকলক আত্মসমৰ্পণৰ পিছত তেওঁলোকৰ জীৱনৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়াৰ পাছত তেওঁ আত্মসমৰ্পণ কৰা তেওঁলোকৰ সকলো সৈনিকক মৃত্যুদণ্ড দিছিল।" অৰা আৰু আওৰ্নাছত থকা তেওঁলোকৰ দুৰ্গবোৰো একেদৰেই ধুমুহাই ধুই পেলোৱা হৈছিল। গেৰিছনবোৰ সম্ভৱতঃ সকলোকে বধ কৰা হৈছিল।"^১০

ইয়াৰ উপৰি আলেকজেণ্ডাৰে কম্বোজ ভাড়াতীয়া সৈন্যসকলক খেদি খেদি পাহাৰত ঘেৰি ধৰি সকলোকে হত্যা কৰে। ডিঅ’ড’ৰাছে এই ঘটনাৰ বিষয়ে বিতংভাৱে বৰ্ণনা কৰিছে: "...মহিলাসকলে পতিতসকলৰ বাহু তুলি লৈ নিজৰ পুৰুষৰ সৈতে কাষে কাষে যুঁজিছিল।" সেই অনুসৰি অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ যোগান ধৰা কিছুমানে স্বামীক ঢালেৰে ঢাকিবলৈ যৎপৰোনাস্তি চেষ্টা কৰিছিল, আনহাতে অস্ত্ৰবিহীন কিছুমানে শত্ৰুৰ ওপৰত নিজকে দলিয়াই ঢাল ধৰি শত্ৰুক বাধা দিবলৈ বহুখিনি কৰিছিল।"^{১১১২১৩}

ক্লিওফিছ আৰু আলেকজেণ্ডাৰ

কাৰ্টিয়াছ আৰু জাষ্টিনকে ধৰি পিছৰ ধ্ৰুপদী লেখকসকলে দাবী কৰে যে, আলেকজেণ্ডাৰে ক্লিওফিছৰ সৈতে সন্তান জন্ম দিছিল। ইতিহাসবিদসকলে এই ধাৰণাটোক বহু পিছৰ ৰোমান্টিক উদ্ভাৱন বুলি উলাই কৰে।^২১৪ আলেকজেণ্ডাৰৰ তুলনামূলকভাৱে উদাৰ চৰ্তসমূহৰ ওপৰত, যিয়ে ক্লিওফিছক নিজৰ মৰ্যাদা বজাই ৰাখিবলৈ অনুমতি দিছিল, কাৰ্টিয়াছে কয়, "...কিছুমানে বিশ্বাস কৰিছিল যে এই ভোগবাদী ব্যৱহাৰ তেওঁৰ দুৰ্ভাগ্যৰ প্ৰতি কৰুণা কৰাতকৈ তেওঁৰ ব্যক্তিৰ মনোমুহিতাকহে দিয়া হৈছিল।" সকলো পৰিস্থিতিতেই, তাৰ পিছত তাই এজন পুত্ৰ সন্তান জন্ম দিলে যিয়ে তেওঁৰ পিতৃ যিয়েই নহওক কিয়, আলেকজেণ্ডাৰ নাম লাভ কৰে..."^১৫ পূৰ্বৰ লেখকসকলে এই কথা উল্লেখ কৰা নাই।