ইৰান জৰ্জিয়াৰ সম্পৰ্ক

ইৰাণ বা পূৰ্বৰ পাৰস্য আৰু জৰ্জিয়াৰ মাজৰ সম্পৰ্ক হাজাৰ হাজাৰ বছৰ আগৰ যদিও ২০ শতিকাত, ১৯৯২ চনৰ ১৫ মে'ত দুয়োখন দেশৰ মাজত আনুষ্ঠানিক কূটনৈতিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰা হৈছিল।^১ তেহৰাণত থকা জৰ্জিয়াৰ দূতাবাসে প্ৰতিনিধিত্ব কৰাৰ বিপৰীতে ইৰাণৰ দূতাবাস টিবিলিচিত।

২০০৮ চনৰ বিত্তীয় সংকট আৰু ৰাছিয়া-জৰ্জিয়া যুদ্ধৰ পিছত জৰ্জিয়া আৰু ইৰাণে নিজৰ সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ চেষ্টা কৰে, যাৰ ফলত দুয়োখন দেশৰ মাজত যোগাযোগ বৃদ্ধি পায় আৰু দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্যৰ পৰিমাণ ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পায়।^২ কিন্তু ৰাছিয়া-ইৰাণৰ অংশীদাৰিত্বৰ বাবে জৰ্জিয়াই ইৰাণৰ প্ৰতি সতৰ্ক হৈ আছে আৰু ইৰাণে বিচৰা কিছুমান আঞ্চলিক ৰাজনৈতিক মঞ্চত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছে। ^৩৪

ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক আৰু প্ৰসংগ

আচেমেনীড যুগৰপৰা ১৯ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে জৰ্জিয়াৰ ইতিহাস গঢ় দিয়াত ইৰাণ তথা পাৰস্যই উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই প্ৰভাৱ ৰাজনৈতিক প্ৰতিষ্ঠান, সামাজিক গাঁথনি, ভূমিৰ মালিকীস্বত্ব, সাংস্কৃতিক উন্নয়নলৈকে বিস্তৃত হৈছিল। তদুপৰি ইৰাণৰ উপস্থিতিয়ে অন্যান্য আঞ্চলিক শক্তি যেনে ৰোমান, বাইজেণ্টাইন, অট্টোমান তুৰ্ক, ৰাছিয়াৰ প্ৰতি ভৰসাম্য ৰক্ষাৰ কাম কৰিছিল। এই সম্পৰ্ক পাৰস্পৰিক আছিল, কিয়নো জৰ্জিয়ানসকলে ইৰাণৰ সামৰিক আৰু প্ৰশাসনিক কৃতিত্বত যথেষ্ট অৰিহণা যোগাইছিল, যিয়ে ইৰাণৰ সামাজিক গাঁথনিত বিশেষকৈ ছাফাৱী যুগত গভীৰ আৰু স্থায়ী প্ৰভাৱ পেলাইছিল।^৫ এই ধাৰা চলি থাকিল যেতিয়ালৈকে ৰাছিয়াই ১৯ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত কাজাৰ ইৰাণৰপৰা ককেছাছ আৰু জৰ্জিয়া জয় নকৰালৈকে, ৰাছিয়া-পাৰ্চী যুদ্ধ (১৮০৪–১৮১৩) আৰু ৰাছিয়া-পাৰ্চী যুদ্ধ (১৮২৬–১৮২৮)ৰ মাজেৰে। ^৬৭

বিংশ শতিকাৰ

১৯৯০ চনৰ আৰম্ভণিলৈকে ইৰাণ-জৰ্জিয়াৰ সম্পৰ্ক ইৰাণ-ছোভিয়েট সম্পৰ্কত একত্ৰিত হৈছিল। জৰ্জিয়াই ছোভিয়েট ইউনিয়নৰপৰা স্বাধীন হোৱাৰ পিছৰেপৰা দুয়োখন ৰাষ্ট্ৰই শক্তি, পৰিবহণ, বাণিজ্য, শিক্ষা, বিজ্ঞানকে ধৰি বহু ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা আগবঢ়াই আহিছে।

২০০৮ চনত জৰ্জিয়া–ৰাছিয়া সংঘাত

ৰাছিয়া আৰু জৰ্জিয়া উভয়ৰে সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্কৰ বাবে ইৰাণে প্ৰথম অৱস্থাত সমগ্ৰ যুদ্ধৰ সময়ছোৱাত আৰু তাৰ পিছতো বহুলাংশে নিৰপেক্ষ হৈ থাকিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। বৈদেশিক মন্ত্ৰ্যালয়ৰ মুখপাত্ৰ হাছান ঘাছঘাৱীয়ে "সংঘাত তৎকালীনভাৱে বন্ধ" কৰাৰ বাবে আবেদন জনায় আৰু সহায় আগবঢ়ায়।^৮

ৰাছিয়া আৰু ইয়াৰ ঘনিষ্ঠ মিত্ৰ দেশসমূহে যেতিয়া আবখাজিয়া আৰু দক্ষিণ অচেটিয়াক স্বীকৃতি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়, তেতিয়া ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ আৰম্ভণিতে ৰাছিয়াত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰদূত ছেইদ মাহমুদ-ৰেজা ছাজ্জাদীয়ে কয় যে তেওঁৰ দেশখনে অদূৰ ভৱিষ্যতে আবখাজিয়া আৰু দক্ষিণ অচেটিয়াৰ স্বাধীনতাক স্বীকৃতি নিদিয়ে, "কাৰণ ই কেইবাটাও অঞ্চলত যুদ্ধৰ সূচনা কৰিব পাৰে," কিন্তু আনফালে তেওঁ এই কথা নুই কৰা নাছিল ভৱিষ্যতে ইৰাণে এই দুটা অঞ্চলৰ স্বাধীনতাক স্বীকৃতি দিয়াৰ সম্ভাৱনা। কিন্তু ২০০৮ চনৰ দক্ষিণ অচেটিয়া যুদ্ধত ৰাছিয়াৰ কাৰ্য আৰু আবখাজিয়া আৰু দক্ষিণ অচেটিয়াক স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়াৰ সিদ্ধান্তক ৰক্ষা কৰিছিল ছাজ্জাদীয়ে। ছাজ্জাদীয়ে লগতে কয় যে তেওঁৰ সহানুভূতি আবখাজিয়া আৰু দক্ষিণ অচেটিয়াৰ জনসাধাৰণৰ প্ৰতি আছে আৰু তেহৰানে মস্কোৰ সৈতে এই দুয়োটা অঞ্চলৰ অৰ্থনীতিৰ বিকাশৰ বাবে কাম কৰিব। ^৯

২০১০ চনৰপৰা বৰ্তমানলৈকে

২০১০ চনৰ আৰম্ভণিতে দুয়োখন দেশৰ মাজত সহযোগিতা বৃদ্ধি পায়। ২০১০ চনৰ মে’ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰ্যালয়ৰ এটা প্ৰতিনিধি দল টিবিলিচি ভ্ৰমণ কৰিছিল। এই ভ্ৰমণৰ উদ্দেশ্য আছিল জৰ্জিয়াত জলবিদ্যুৎ উদ্যোগ নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণৰ বিনিয়োগৰ লগতে সেই দেশৰপৰা বিদ্যুৎ আমদানি কৰাৰ উদ্দেশ্যৰ বিষয়েও আলোচনা কৰা। ^১০ এই বৈঠকৰ ফলত ৰাষ্ট্ৰপতি মিখেইল ছাকাছভিলিয়ে তেওঁৰ ইৰাণী সমকক্ষ মাহমুদ আহমদিনেজাদক টিবিলিচি ভ্ৰমণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। ^১০

২০১০ চনৰ মে' মাহৰ শেষৰফালে ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰদূত মজিদ চামাজাদে ছাবেৰে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ আৰু জৰ্জিয়াই দেশসমূহৰ মাজত ভ্ৰমণৰ বাবে ভিছাৰ নিষেধাজ্ঞা উঠাই লোৱাৰ মনস্থ কৰিছে, যিটো ২০১১ চনৰ জানুৱাৰী মাহৰপৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে বলবৎ হয়।^২ ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰদূতৰ মতে ইৰাণ আৰু জৰ্জিয়াই পশ্চিম জৰ্জিয়াৰ বাটুমিত ইৰাণৰ কনছুলেট মুকলি কৰাৰ আলোচনাত মিলিত হৈছে। ^১১ মাহৰ শেষৰফালে ইৰাণৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী মানুচেহৰ মট্টাকিৰ টিবিলিচি ভ্ৰমণৰ সময়ত এই ঘোষণা কৰা হৈছিল।

ইৰাণত জৰ্জিয়াৰ উল্লেখযোগ্য ৰাষ্ট্ৰদূত

• জেমশ্বিদ জিউনাছভিলি (১৯৯৪–২০০৪)

আৱাসী কূটনৈতিক মিছন

• তেহৰাণত জৰ্জিয়াৰ দূতাবাস আছে।
• ইৰাণৰ টিবিলিছিত দূতাবাস আৰু বাটুমত কনছুলেট জেনেৰেল আছে।

অধিক পঢ়ক

• Farmanfarmaian, Fatema Soudavar. (2009). Georgia and Iran: Three Millennia of Cultural Relations An Overview. Journal of Persianate Studies. পৃ. 1–43
• Rapp, Stephen H. (2009). The Iranian Heritage of Georgia: Breathing New Life into the Pre-Bagratid Historiographical Tradition. Iranica Antiqua. পৃ. 645–692
• Sanikidze, George. (2008). An Historical Survey of Georgian-Iranian Relations in the Nineteenth Century. Journal of Persianate Studies. পৃ. 148–173
• Asatrian, Garnik; Margarian, Hayrapet. (2004). The Muslim Community of Tiflis (8th-19th Centuries). Iran & the Caucasus. পৃ. 29–52

বাহ্যিক সংযোগ

• Ali Attār, Georgians in Iran, in Persian, Jadid Online, 2008, گرجی تباران ایران | جدید آنلاین.

A Slide Show of Georgians in Iran by Ali Attār, Jadid Online, 2008, Untitled Document (5 min 31 sec).